Hemiphyllodactylus is een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Pieter Bleeker in 1860. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Lepidodactylus, Cainodactylus en Gehyra. Er zijn 83 soorten inclusief dertien soorten die pas sinds 2020 bekend zijn en de soort Hemiphyllodactylus zalonicus is voor het eerst in 2021 wetenschappelijk beschreven.
De geslachtsnaam Hemiphyllodactylus betekent vrij vertaald 'halve blad-teen'.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Azië en leven in de landen en deelgebieden India, Sri Lanka, Indonesië, Thailand, Maleisië, Singapore, Oceanië, Myanmar, Filipijnen, China, Taiwan, Papoea-Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Tonga, Marquesaseilanden, Genootschapseilanden, Salomonseilanden, Fiji, Mauritius, Cambodja, Palau, Myanmar, Laos, Vietnam, Réunion en Rodrigues, de soort Hemiphyllodactylus typus is geïntroduceerd in Japan en de Verenigde Staten (Hawaï). De habitat bestaat uit vochtige tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, en in rotsige omgevingen. Ook in door de mens aangepaste streken zoals landelijke tuinen en stedelijke gebieden kunnen de dieren worden aangetroffen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan zeventien soorten een beschermingsstatus toegewezen. Negen soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), vier soorten als 'onzeker' (Data Deficient of DD), twee soorten als 'gevoelig' (Near Threatened of NT) en een soort als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU). De soort Hemiphyllodactylus titiwangsaensis ten slotte wordt gezien als 'bedreigd' (Endangered of EN).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Hemiphyllodactylus arakuensis Agarwal, Khandekar, Giri, Ramakrishnan, & Karanth, 2019 India Hemiphyllodactylus aurantiacus Beddome, 1870 India Hemiphyllodactylus banaensis Ngo Van Tri, Grismer, Thai & Wood, 2014 Vietnam Hemiphyllodactylus bintik Grismer, Wood Jr, Anuar, Quah, Muin, Onn, Sumarli & Loredo, 2015 MaleisiëHemiphyllodactylus bokorNeang, Samorn, Hun, Henson & Stuart, 2024Cambodja Hemiphyllodactylus bonkowskii Nguyen, Do, Ngo, Pham, Pham, Le, & Ziegler, 2020 VietnamHemiphyllodactylus cattienYushchenko, Grismer, Bragin, Dac & Poyarkov, 2023Vietnam Hemiphyllodactylus changningensis Guo, Zhou, Yan & Li, 2015 China Hemiphyllodactylus chiangmaiensis Grismer, Wood & Cota, 2014 Thailand Hemiphyllodactylus cicak Cobos, Grismer, Wood, Quah, Anuar, & Muin, 2016 MaleisiëHemiphyllodactylus dalatensisDo, Nguyen , Le, Pham, Ziegler & Nguyen, 2021VietnamHemiphyllodactylus dayaoensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Yunnan)Hemiphyllodactylus diaoluoshanensisWang, Qi, Zhang, Zheng, Li, Song, Xie, Li & Wang, 2025China (Hainan) Hemiphyllodactylus dupanglingensis Zhang, Qian, & Yang, 2020 China Hemiphyllodactylus dushanensis Zhou & Liu, 1981 China Hemiphyllodactylus engganoensis Grismer, Riyanto, Iskandar & McGuire, 2014 Indonesië Hemiphyllodactylus flaviventris Sukprasert, Sutthiwises, Lauhachinda, & Taksintum, 2018 Thailand Hemiphyllodactylus ganoklonis Zug, 2010 PalauHemiphyllodactylus gengmaensisZhou, Li, Shen, Liu & Rao, 2024China (Yunnan)Hemiphyllodactylus goaensisKhandekar, Parmar, Sawant & Agarwal, 2021India (Goa)Hemiphyllodactylus guangnanensisZhou, Wang, Cui, Zhang, Shen, Li, Liu & Rao, 2025China (Yunnan) Hemiphyllodactylus harterti Werner, 1900 Maleisië Hemiphyllodactylus hongkongensis Sung, Lee, Ng, Zhang, & Yang, 2018 ChinaHemiphyllodactylus houaphanensisLuu, Hoang, Ha, Grismer, Murdoch, Sitthivong, Phimpasone & Grismer, 2024Laos Hemiphyllodactylus huishuiensis Yan, Lin, Guo, Li, & Zhou, 2016 China Hemiphyllodactylus indosobrinus Yan, Lin, Guo, Li, & Zhou, 2016 Laos Hemiphyllodactylus insularis Taylor, 1918 FilipijnenHemiphyllodactylus jeraiensisHong, Anuar, Grismer & Quah, 2026MaleisiëHemiphyllodactylus jianfenglingensisWang, Qi, Jiang, Song, Yang, Yu, Li & Wang, 2025China (Hainan)Hemiphyllodactylus jingdongensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Yunnan)Hemiphyllodactylus jinghongensisZhou, Li, Yuan, Cui, Liu & Rao, 2024China (Yunnan) Hemiphyllodactylus jinpingensis Zhou & Liu, 1981 China Hemiphyllodactylus jnana Zhou & Liu, 1981 India Hemiphyllodactylus khlonglanensis Sukprasert, Sutthiwises, Lauhachinda, & Taksintum, 2018 ThailandHemiphyllodactylus khpohGrismer, Sinovas, Quah, Thi, Chourn, Chhin, Hun, Cobos, Geissler, Ching & Murdoch, 2025Cambodja Hemiphyllodactylus kiziriani Nguyen, Botov, Le Duc, Nophaseud, Zug, Bonkowski & Ziegler, 2014 Laos Hemiphyllodactylus kolliensis Agarwal, Khandekar, Giri, Ramakrishnan, & Karanth, 2019 India Hemiphyllodactylus kyaiktiyoensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Oaks, & Lin, 2020 MyanmarHemiphyllodactylus laowozhenensisZhou, Wang, Cui, Zhang, Shen, Li, Liu & Rao, 2025China (Yunnan) Hemiphyllodactylus larutensis Boulenger, 1900 MaleisiëHemiphyllodactylus lingshuiensisWang, Qi, Yu, Song, Li & Wang, 2025China (Hainan) Hemiphyllodactylus linnwayensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Oaks, & Lin, 2020 Myanmar Hemiphyllodactylus longlingensis Zhou & Liu, 1981 ChinaHemiphyllodactylus lungcuensisLuu, Nguyen, Do, Pham, Hoang, Nguyen, Le, Ziegler, Grismer & Grismer, 2023VietnamHemiphyllodactylus maguanensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Yunnan) Hemiphyllodactylus margarethae Brongersma, 1931 IndonesiëHemiphyllodactylus menglianensisZhou, Li, Yuan, Cui, Liu & Rao, 2024China (Yunnan)Hemiphyllodactylus mengsongcunensisZhou, Li, Yuan, Cui, Liu & Rao, 2024China (Yunnan) Hemiphyllodactylus minimus Mohapatra, Khandekar, Dutta, Mahapatra & Agarwal, 2020 India Hemiphyllodactylus montawaensis Grismer, Wood, Thura, Zin, Quah, Murdoch, Grismer, Li, Kyaw, & Lwin, 2017 Myanmar Hemiphyllodactylus nahangensis Do, Pham, Phan, Le, Ziegler, & Nguyen, 2020 Vietnam Hemiphyllodactylus ngocsonensis Nguyen, Do, Ngo, Pham, Pham, Le, & Ziegler, 2020 Vietnam Hemiphyllodactylus ngwelwini Grismer, Wood, Quah, Thura, Oaks, & Lin, 2020 Myanmar Hemiphyllodactylus nilgiriensis Agarwal, Bauer, Pal, Srikanthan, & Khandekar, 2020 IndiaHemiphyllodactylus pakhaensisHa, Hoang, Nguyen, Ha & Luu, 2026Vietnam Hemiphyllodactylus pardalis Grismer, Yushchenko, Pawangkhanant, Naiduangchan, Nazarov, Orlova, Suwannapoom, & Poyarkov, 2020 Thailand Hemiphyllodactylus peninsularis Agarwal, Bauer, Pal, Srikanthan, & Khandekar, 2020 India Hemiphyllodactylus pinlaungensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Oaks, & Lin, 2020 MyanmarHemiphyllodactylus puncakHong, Anuar, Grismer & Quah, 2026MaleisiëHemiphyllodactylus samkosNeang, Samorn, Hun, Henson & Stuart, 2024Cambodja Hemiphyllodactylus serpispecus Eliades, Phimmachak, Sivongxay, Siler, & Stuart, 2019 LaosHemiphyllodactylus shuangbaiensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Yunnan)Hemiphyllodactylus simaoensisAgung, Chornelia, Grismer, Grismer, Quah, Lu, Tomlinson & Hughes, 2022China (Yunnan) Hemiphyllodactylus tehtarik Grismer, Wood Jr, Anuar, Muin, Quah, McGuire, Brown, Van Tri & Thai, 2013 Maleisië Hemiphyllodactylus titiwangsaensis Zug, 2010 Maleisië Hemiphyllodactylus tonywhitteni Grismer, Wood, Thura, Zin, Quah, Murdoch, Grismer, Li, Kyaw, & Lwin, 2017 Myanmar Hemiphyllodactylus typus Bleeker, 1860 India, Sri Lanka, Indonesië, Thailand, Maleisië, Singapore, Oceanië, Myanmar, Filipijnen, China, Taiwan, Papoea-Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Tonga, Marquesaseilanden, Genootschapseilanden, Salomonseilanden, Fiji, Mauritius, Réunion en Rodrigues, geïntroduceerd in Japan en de Verenigde Staten (Hawaï) Hemiphyllodactylus uga Grismer, Wood, Thura, Zin, Quah, Murdoch, Grismer, Li, Kyaw, & Lwin, 2018 MyanmarHemiphyllodactylus vanhoensisLuu, Hoang, Ha, Grismer, Murdoch, Sitthivong, Phimpasone & Grismer, 2024VietnamHemiphyllodactylus venkatadriBhupathi, Ray, Narayana, Karuthapandi, Jaiswal, Kar & Mohapatra, 2025India (Andhra Pradesh)Hemiphyllodactylus xiengkhouangensisLuu, Sitthivong, Hoang, Ha, Ha, Xayasith, Ziegler, Grismer, 2025LaosHemiphyllodactylus xingyiensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Guizhou)Hemiphyllodactylus yanshanensisAgung, Chornelia, Grismer, Grismer, Quah, Lu, Tomlinson & Hughes, 2022China (Yunnan)Hemiphyllodactylus yenchauensisLuu, Sitthivong, Hoang, Ha, Ha, Xayasith, Ziegler, Grismer, 2025VietnamHemiphyllodactylus yuanyangensisZhou, Wang, Han, Ang, Zhang, Liu & Rao, 2026China (Yunnan) Hemiphyllodactylus yunnanensis Boulenger, 1903 China, Cambodja, Myanmar, Laos, Thailand, Vietnam Hemiphyllodactylus ywanganensis Grismer, Wood, Thura, Zin, Quah, Murdoch, Grismer, Li, Kyaw, & Lwin, 2018 Myanmar Hemiphyllodactylus zalonicus Grismer, Chit, Pawangkhanant , Nazarov , Zaw, & Poyarkov, 2021 Myanmar Hemiphyllodactylus zayuensis Jiang, Wang, & Che, 2020 ChinaHemiphyllodactylus zhutangxiangensisAgung, Grismer, Grismer, Quah, Chornelia, Lu & Hughes, 2021China (Yunnan)Hemiphyllodactylus ziegleriPham, Nguyen, Phamm Ngo & Le, 2026Vietnam Hemiphyllodactylus zugi Nguyen, Lehmann, Le Duc, Duong, Bonkowski & Ziegler, 2013 Vietnam, mogelijk in China Hemiphyllodactylus zwegabinensis Grismer, Wood, Quah, Thura, Oaks, & Lin, 2020 Myanmar
Bronvermelding
Categorie:Gekkonidae Categorie:Endemisch dier uit Australië