Paroedura is een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Albert Günther in 1879. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Phyllodactylus en Diplodactylus. Er zijn 25 soorten, inclusief de pas in 2021 beschreven soort Paroedura rennerae.
Uiterlijke kenmerken De hagedissen bereiken een lichaamslengte van ongeveer acht tot veertien centimeter inclusief staart. De staart is meestal korter dan het lichaam. De kop en de ogen zijn groot, de pupil is verticaal.
Levenswijze De vrouwtjes zetten twee eieren af per legsel. In tegenstelling tot de meeste gekko's die op Madagaskar leven zijn de soorten in de regel bodembewonend.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Afrika en leven in de landen Madagaskar en de Comoren. Bijna alle soorten komen endemisch voor op Madagaskar. De habitat bestaat uit droge tropische en subtropische bossen, rotsige omgevingen, tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, scrublands en graslanden. Ook in door de mens aangepaste streken zoals plantages en weilanden kunnen de dieren worden aangetroffen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan zestien soorten een beschermingsstatus toegewezen. Zeven soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), twee soorten als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en drie soorten als 'gevoelig' (Near Threatened of NT). Drie soorten worden gezien als 'bedreigd' (Endangered of EN) en de soort Paroedura lohatsara ten slotte staat te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Paroedura androyensis Grandidier, 1867 Zuidoostelijk Madagaskar Paroedura bastardi Mocquard, 1900 Westelijk en zuidelijk Madagaskar Paroedura fasciata Glaw, Kohler, & Vences, 2018 Noordelijk Madagaskar Paroedura gracilis Boulenger, 1896 Oostelijk en zuidelijk Madagaskar Paroedura guibeae Dixon & Kroll, 1974 Zuidelijk Madagaskar Paroedura homalorhina Angel, 1936 Noordelijk Madagaskar Paroedura hordiesi Glaw, Rösler, Ineich, Gehring, Köhler & Vences, 2014 Noordelijk Madagaskar Paroedura ibityensis Rösler & Krüger, 1998 Westelijk en zuidelijk Madagaskar Paroedura karstophila Nussbaum & Raxworthy, 2000 Noordwestelijk Madagaskar Paroedura kloki Glaw, Kohler, & Vences, 2018 Noordwestelijk Madagaskar Paroedura lohatsara Glaw, Vences & Schmidt, 2001 Madagaskar Paroedura maingoka Nussbaum & Raxworthy, 2000 Zuidwestelijk MadagaskarParoedura manongavatoPiccoli, Belluardo, Lobón-Rovira, Oliveira Alves, Rasoazanany, Andreone, Rosa & Crottini, 2023Zuidelijk Madagaskar Paroedura masobe Nussbaum & Raxworthy, 1994 Centraaloostelijk Madagaskar Paroedura neglecta Köhler, Vences, Scherz, & Glaw, 2019 Westelijk Madagaskar Paroedura oviceps Boettger, 1881 Noordwestelijk Madagaskar, Nosy Be, Nosy Sakatia, Nosy Komba Paroedura picta Peters, 1854 Westelijk en zuidelijk Madagaskar Paroedura rennerae Miralles, Bruy, Crottini, Rakotoarison, Ratsoavina, Scherz, Schmidt, Kohler, Glaw, & Vences, 2021 Westelijk Madagaskar Paroedura sanctijohannis Günther, 1879 Comoren Paroedura spelaea Glaw, Kohler, & Vences, 2018 Westelijk Madagaskar Paroedura stellata Hawlitschek & Glaw, 2012 Comoren Paroedura stumpffi Boettger, 1879 Noordelijk Madagaskar, Nosy Mitsio, Nosy Komba Paroedura tanjaka Nussbaum & Raxworthy, 2000 Noordwestelijk Madagaskar Paroedura vahiny Nussbaum & Raxworthy, 2000 Madagaskar Paroedura vazimba Nussbaum & Raxworthy, 2000 Noordwestelijk Madagaskar
Bronvermelding
Categorie:Gekkonidae