Universiteiten van Nederland, voorheen Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU), is de koepelorganisatie (een vereniging) van de veertien publieke universiteiten van Nederland (drie bijzondere universiteiten, tien bekostigde, en de Open Universiteit). De organisatie is in 1985 opgericht als privaatrechtelijke opvolger (vereniging) van de publiekrechtelijke organisatie de Academische Raad.
De zusterorganisatie in het hoger onderwijs is de Vereniging Hogescholen, die tot 2013 HBO-raad heette, de koepelorganisatie voor de instellingen die hoger beroepsonderwijs geven.
Geschiedenis De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) werd in 1985 opgericht. Voorgangers waren de Interuniversitaire Contactorganisatie (IUCO) (1957-1960) en de weinig effectieve Academische Raad (1960-1985). De vrij lange naam van de VSNU evolueerde in de loop der jaren tot Vereniging van Universiteiten, al bleef de URL van de website vsnu.nl. In november 2021 werd de naam officieel gewijzigd in Universiteiten van Nederland.
De vereniging was tot 2005 in Utrecht gevestigd. De instellingen die voor het universitaire beleid belangrijk zijn hebben echter veelal Den Haag als vestigingsplaats. Om de belangenbehartiging van de universiteiten bij deze instellingen te optimaliseren is de organisatie in maart 2005 naar Den Haag verhuisd.
(Oud-)voorzitters +VoorzitterPeriode1985 - 1991Willy van Lieshout1991 - 1 december 1995Rien Meijerink1 december 1995 - 1 november 2000Ed d'Hondt 1 november 2000 - 1 december 2006Sijbolt Noorda1 december 2006 - 1 december 2012Karl Dittrich1 december 2012 - 1 oktober 2017Pieter Duisenberg1 oktober 2017 - 1 september 2023Jouke de Vries (interim)1 november 2023 - 1 juni 2024Caspar van den Bergsinds 1 juni 2024
Aangesloten universiteiten Elf openbare universiteiten: Universiteit Utrecht Universiteit Leiden Universiteit Maastricht Technische Universiteit Eindhoven Wageningen Universiteit Universiteit Twente Technische Universiteit Delft Rijksuniversiteit Groningen Open Universiteit Universiteit van Amsterdam Erasmus Universiteit Rotterdam
Drie bijzondere universiteiten: Radboud Universiteit Nijmegen (stichting) Universiteit van Tilburg (stichting) Vrije Universiteit Amsterdam (vereniging)
Geassocieerd lid: Universiteit voor Humanistiek
Organisatie Universiteiten van Nederland treedt op als overlegorgaan voor de bovengenoemde instellingen. Het is ook de spreekbuis voor de universiteiten naar de Nederlandse media en is belangenbehartiger van het universitair onderwijs en onderzoek bij de Nederlandse regering, het Nederlandse parlement en de Europese Unie. Tevens is zij de werkgeversorganisatie van de Nederlandse universiteiten.
Bijna elk land ter wereld heeft een organisatie waarin de gezamenlijkheid van de universiteiten wordt samengebracht. Zo is er in Vlaanderen de Vlaamse Interuniversitaire Raad. Ook is er een samenwerkingsverband van Europese universiteiten, de European University Association (EUA) en een koepel van universiteiten wereldwijd, de Union Académique Internationale (UAI).
De samenstelling van het bestuur was begin 2025 als volgt: Caspar van den Berg (voorzitter) Machteld Roos (voorzitter; vice-voorzitter College van Bestuur Universiteit Twente) Hans Biemans (vice-voorzitter; vice-voorzitter College van Bestuur Rijksuniversiteit Groningen) Sjoukje Heimovaara (voorzitter Raad van Bestuur Wageningen University & Research) Hester Bijl (rector magnificus Universiteit Leiden) Margrethe Jonkman (voorzitter College van Bestuur Vrije Universiteit Amsterdam)
Speerpunten Speerpunten van Universiteiten van Nederland zijn onder andere: Digitale Samenleving Financiering en knelpunten Impact Internationalisering Onderwijskwaliteit Open science Open Access Toegankelijkheid Werkdruk Wetenschappelijke integriteit
Iedere universiteit bepaalt zelf hoe zij inspringt op deze gezamenlijke speerpunten.
NL_Wetenschap Vereniging Universiteiten van Nederland heeft sinds november 2018 een X-account (voorheen Twitter), NL_Wetenschap, dat elke week door een andere wetenschapper wordt beheerd, waarbij de wetenschappers vertellen over hun onderzoek en vragen van volgers beantwoorden en ook te gast zijn bij het NTR-radioprogramma De Nacht van....
Zie ook Vlaamse Interuniversitaire Raad Overlegorgaan voor Vlaamse universiteiten
Externe link Universiteiten van Nederland
Categorie:Educatief samenwerkingsverband Categorie:Nederlandse vereniging Categorie:Nederlandse werkgeversorganisatie *Vereniging