Het Zuidereiland (Engels: South Island, Maori: Te Wai-pounamu) is een van de twee grote eilanden waaruit Nieuw-Zeeland bestaat. Het andere grote eiland is het Noordereiland en beide worden van elkaar gescheiden door de Straat Cook. Naast deze twee eilanden omvat Nieuw-Zeeland nog een groot aantal kleinere eilanden.
Geografie De lengte van noord naar zuid bedraagt ongeveer 800 km en op z'n breedst is het Zuidereiland ruim 300 km. Het westen en oosten worden van elkaar gescheiden door de Nieuw-Zeelandse Alpen: een bergrug die van noord naar zuid loopt en toppen bevat tot 3724 meter en gletsjers zoals de Fox gletsjer en de Franz Josefgletsjer. De oppervlakte is 150.718 km². Tektonisch ligt het eiland op de grens van de Pacifische Plaat en de Australische Plaat maar in tegenstelling tot het Noordereiland zijn er op het Zuidereiland geen actieve vulkanen te vinden. Er zijn wel een aantal dode vulkanen, waaronder Banks-schiereiland. In het zuidwesten ligt de regio Fiordland met onder andere de fjorden Doubtful Sound en Milford Sound.
Bevolking Het Zuidereiland is aanmerkelijk minder dichtbevolkt dan het Noordereiland.
Bestuurlijke indeling Op het Zuidereiland zijn zeven regio’s: Canterbury Marlborough Nelson Otago Southland Tasman West Coast
Steden De grootste steden zijn: Christchurch Dunedin Invercargill Greymouth Nelson Queenstown Wanaka
Nationale parken thumb|Nationaal park Abel Tasman thumb|Pancake Rocks bij Punakaiki in Nationaal park Paparoa Op het Zuidereiland zijn tien nationale parken die behoren tot het Department of Conservation.
Van noord naar zuid: Nationaal park Kahurangi (4.520 km², opgericht in 1996) Nationaal park Abel Tasman (225 km², opgericht in 1942) Nationaal park Nelson Lakes (1.018 km², opgericht in 1956) Nationaal park Paparoa (306 km², opgericht in 1987) Nationaal park Arthur's Pass (1.144 km², opgericht in 1929) Nationaal park Westland Tai Poutini (1.175 km², opgericht in 1960) met de gletsjers Foxgletsjer en Franz Josefgletsjer Nationaal park Aoraki/Mount Cook (707 km², opgericht in 1953) Nationaal park Mount Aspiring (3.555 km², opgericht in 1964) Nationaal park Fiordland (12.519 km², opgericht in 1952) Nationaal park Rakiura (1.500 km², opgericht in 2002)
Andere parken: Hakatere Conservation ParkHakatere Conservation Park, Department of Conservation website, retrieved 21 januari 2008.
Bezienswaardigheden Fiordland met onder andere Milford Sound en Doubtful Sound Te Anau Marlborough Sounds Punakaiki Kaikoura Queenstown Arrowtown Taiaroa Head Mount Cook
Meren Op het Zuidereiland liggen acht grote meren, zoals Lake Wakatipu, Lake Tekapo en Lake Manapouri. Lake Hauroko is met 462 meter het diepste meer, gelegen in het westen van het Zuidereiland. Deze meren zijn in het verleden gedurende ijstijden gevormd door gletsjers.
Sounds Ook de 'Sounds' in het zuidwesten in Fiordland, zoals Milford en Doubtful Sound, zijn door gletsjers gevormd. 'Sound' is eigenlijk niet de juiste benaming voor deze zee-inhammen aangezien dat verdronken vallei betekent. De 'Sounds' van Fiordland zijn eigenlijk fjorden. De Marlborough Sounds in het noorden van het Zuidereiland zijn wel correct genaamd. De neergaande beweging van deze valleien, waardoor ze in de loop der tijd verdrinken, gaat tot op de dag van vandaag voort.
Skigebieden thumb|Cardrona Alpine Resort Op het Zuidereiland zijn de volgende skigebieden: Naam Locaties Noten Broken River Canterbury Club Skifield Cardrona Alpine Resort Otago Coronet Peak Otago Craigieburn Valley Canterbury Club Skifield Fox Peak Canterbury Club Skifield Hanmer Springs Ski Area Canterbury Club Skifield Invincible Snowfields Otago Alleen per helikopter Mount Cheeseman Canterbury Club Skifield Mount Dobson Canterbury Mount Hutt Canterbury Mount Olympus Canterbury Club Skifield Mount Potts Canterbury Alleen per heliskiën en sneeuwmobiel Mount Robert Tasman Club Skifield Ohau Canterbury Porter Heights Canterbury Rainbow Tasman The Remarkables Otago Round Hill Canterbury Snow Farm Otago Langlaufen Snow Park Otago Tasman Glacier Canterbury Heliskiën Temple Basin Canterbury Club Skifield Treble Cone Otago
Musea Canterbury Museum Ferrymead Heritage Park Nelson Provincial Museum Otago Museum Otago Settlers Museum Royal New Zealand Air Force Museum Southland museum and art gallery World of Wearable Art
Havens thumb|Akaroa pier Containerhaven: Lyttelton (Christchurch), Port Chalmers (Dunedin) Andere havens: Nelson, Picton, Westport, Greymouth, Timaru, Bluff. Havens: Akaroa, Otago Harbour, Half Moon Bay (Stewart Island/Rakiura), Milford Sound. Freshwater: Queenstown and Kingston (Lake Wakatipu), Te Anau en Manapouri (Lake Manapouri)
Verkeer en vervoer Wegen Het Zuidereiland heeft een netwerk van hoofdwegen (State Highways) van 4.921 km. Slechts een klein deel daarvan is als autosnelweg uitgevoerd.
Treinen thumb|South Island Rail Op het Zuidereiland zijn twee hoofdspoorlijnen: de Main North Line van Picton naar Christchurch en de Main South Line van Lyttelton naar Invercargill via Dunedin en enkele andere lijnen van de South Island’s railway.
Vliegvelden thumb|Dunedin International Airport thumbnail|right|Queenstown Airport
Locatie ICAO IATA Naam vliegveld Alexandra NZLX ALR Alexandra Aerodrome Ashburton NZAS ASG Ashburton Aerodrome Balclutha NZBA Balclutha Aerodrome Blenheim BHE Blenheim Airport (Woodbourne) Chatham Islands NZCI CHT Chatham Islands / Tuuta Airport Christchurch NZCH CHC Christchurch International Airport Cromwell NZCS Cromwell Racecourse Aerodrome Dunedin NZDN DUD Dunedin International Airport (beperkt) Gore NZGC Gore Aerodrome Greymouth NZGM GMN Greymouth Airport Haast NZHT Haast Aerodrome Hokitika NZHK HKK Hokitika Airport Invercargill NZNV IVC Invercargill Airport Kaikoura NZKI KBZ Kaikoura Aerodrome Lake Pukaki NZGT GTN Glentanner Aerodrome Milford Sound NZMF MFN Milford Sound Airport Mount Cook NZMC MON Mount Cook Aerodrome Motueka NZMK MZP Motueka Aerodrome Nelson NZNS NSN Nelson Airport Oamaru NZOU OAM Oamaru Aerodrome Picton NZPN PCN Picton Aerodrome Queenstown NZQN ZQN Queenstown Airport Rangiora NZFF Forest Field Aerodrome Stewart Island/Rakiura NZRC SZS Ryans Creek Aerodrome Takaka NZTK KTF Takaka Aerodrome Te Anau / Manapouri NZMO TEU Manapouri Aerodrome Timaru NZTU TIU Richard Pearse Airport Twizel NZUK TWZ Pukaki Aerodrome Wanaka NZWF WKA Wanaka Airport Westport NZWS WSZ Westport Airport Wigram NZWG Wigram Aerodrome
Politieke partijen Op het Zuidereiland zijn de politieke partijen onder meer: Aotearoa Legalise Cannabis Party Imperial British Conservative Party National Democrats Party New Zealand Democratic Party New Zealand Progressive Party South Island Party South Island Party (2008)
Flora en fauna Zoogdieren Op het eiland komen de volgende zoogdieren voor: Bennettwallaby (Macropus rufogriseus) (geïntroduceerd) Voskoesoe (Trichosurus vulpecula) (geïntroduceerd) Egel (Erinaceus europaeus) (geïntroduceerd) Haas (Lepus europaeus) (geïntroduceerd) Konijn (Oryctolagus cuniculus) (geïntroduceerd) Hermelijn (Mustela erminea) (geïntroduceerd) Fret (Mustela putorius furo) (geïntroduceerd) Wezel (Mustela nivalis) (geïntroduceerd) Huiskat (Felis sylvestris catus) (geïntroduceerd) Hond (Canis familiaris) (geïntroduceerd) Wild zwijn (Sus scrofa) (geïntroduceerd) Rund (Bos primigenius taurus) (geïntroduceerd) Geit (Capra hircus) (geïntroduceerd) Himalayathargeit (Hemitragus jemlahicus) (geïntroduceerd) Schaap (Ovis aries) (geïntroduceerd) Gems (Rupicapra rupicapra) (geïntroduceerd) Eland (Alces alces) (geïntroduceerd) Axishert (Axis axis) (geïntroduceerd; uitgestorven) Edelhert (Cervus elaphus) (geïntroduceerd) Damhert (Dama dama) (geïntroduceerd) Witstaarthert Odocoileus virginianus (geïntroduceerd) Huismuis (Mus domesticus) (geïntroduceerd) Polynesische rat (Rattus exulans) (geïntroduceerd) Bruine rat (Rattus norvegicus) (geïntroduceerd) Zwarte rat (Rattus rattus) (geïntroduceerd) Mystacina robusta (uitgestorven) Mystacina tuberculata Chalinolobus tuberculatus
Bronnen en referenties