Angelina Jolie, geboren als Angelina Jolie Voight (Los Angeles, 4 juni 1975), is een Amerikaanse actrice en regisseur. Ze won drie Golden Globes, twee Screen Actors Guild Awards en een Oscar, voor haar rollen in George Wallace (1997), Gia (1998) en Girl, Interrupted (1999). Ze verwierf internationale bekendheid met haar rol als videogameheldin Lara Croft in Lara Croft: Tomb Raider (2001) en vestigde zich als een van de bestbetaalde actrices in Hollywood met het vervolg The Cradle of Life (2003).Nicole Kidman Tops The Hollywood Reporter's Annual Actress Salary List, PR Newswire, 30 november 2006

Jolie bewees haar status als actiefilmster met Mr. & Mrs. Smith (2005) en Wanted (2008) en ontving lovende kritieken voor haar rollen in A Mighty Heart (2007) en Changeling (2008), waarvoor ze een Oscarnominatie kreeg. Forbes benoemde haar tot Hollywoods bestbetaalde actrice in 2009, 2011 en 2013.

Naast haar acteercarrière is Jolie sinds 2001 actief voor de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, eerst als Goodwill Ambassadeur en sinds 2012 als Speciaal Gezant. Voor haar inzet ontving ze een ere-Oscar, de Jean Hersholt Humanitarian Award, en werd door koningin Elizabeth II benoemd tot Dame Commandeur in de Orde van Sint-Michaël en Sint-George. Ze is meerdere malen uitgeroepen tot de mooiste en meest sexy vrouw ter wereld.Soriano, César G. Jolie sizzles atop 'FHM' sexiest list, USA Today, 23 maart 2005. Gearchiveerd op 28 november 2021.Campbell-Johnston, Rachel. The most beautiful women?, The Sunday Times, 1 juni 2005. Gearchiveerd op 12 september 2019.2006's Most Beautiful Star: Angelina Jolie, People, 26 april 2006Jolie named 'sexiest person ever', BBC News, 24 februari 2007. Gearchiveerd op 22 november 2021.Angelina Jolie 'Sexiest Movie Star Ever', dancewithshadows.com, 11 december 2007Silverman, Stephen M. Angelina Jolie, Johnny Depp Most Beautiful Down Under, People, 9 april 2009. Gearchiveerd op 7 september 2017.Angelina Jolie Is the Most Beautiful Woman in the World, Vanity Fair, 13 april 2009. Gearchiveerd op 18 mei 2021. Na huwelijken met acteurs Jonny Lee Miller (1996–1999) en Billy Bob Thornton (2000–2003) had Jolie sinds 2005 een relatie met acteur Brad Pitt, met wie ze zes kinderen heeft. In september 2016 maakte de advocaat van Jolie bekend dat het stel na 11 jaar uit elkaar gaat en Jolie een scheiding heeft aangevraagd.Angelina Jolie en Brad Pitt gaan scheiden, Het Nieuwsblad, 20 september 2016. Gearchiveerd op 9 oktober 2018.

Jeugd en familie Jolie werd geboren in Los Angeles (Californië) als de dochter van acteurs Jon Voight en Marcheline Bertrand. Ze is een zus van regisseur James Haven, een nicht van songwriter Chip Taylor, en een petekind van acteurs Jacqueline Bisset en Maximilian Schell. Toen Jolie zes maanden oud was verliet haar vader het gezin, waarna ze met haar moeder en broer naar de staat New York verhuisde.Van Meter, Jonathan. Angelina Jolie: Body Beautiful, Vogue, april 2002 Tien jaar later keerde de familie terug naar Los Angeles, waar de elfjarige Jolie besloot actrice te worden en zich inschreef aan het prestigieuze Lee Strasberg Theatre Institute.

Hoewel ze een gelukkige kindertijd had, raakte Jolie in haar tienerjaren depressief. Op de middelbare school werd ze door haar medescholieren gepest om haar dunne lichaam en volle lippen, en om het dragen van tweedehands kleding, een bril en een beugel.Wills, Dominic. Angelina Jolie Biography, Tiscali Tijdens deze periode sneed ze zichzelf en droeg enkel zwarte kleding. Op 14-jarige leeftijd trok ze in bij haar eerste vriend, stopte met haar acteerlessen, en droomde van een carrière als begrafenisondernemer. Twee jaar later, nadat de relatie was beëindigd, huurde ze een appartement nabij het huis van haar moeder en vervolgde haar acteeropleiding. Toen ze in 2004 terugkeek op deze periode zei ze daarover: "Diep van binnen ben ik nog steeds, en dat zal ik ook altijd blijven, gewoon een jonge punker met tattoos". Ook in de jaren die volgden had Jolie nog regelmatig zelfdestructieve en ook suïcidale neigingen met drugsgebruik. Dat veranderde rond 2002, toen ze haar eerste kind, Maddox, adopteerde.

Jolie had jarenlang geen persoonlijk contact meer met haar vader. In 2002 liet ze zelfs de familienaam Voight van haar naam verwijderen; sindsdien is "Angelina Jolie" haar volledige wettelijke naam.Grossberg, Josh. Angelina Jolie's Name Interrupted, E! Online, 17 september 2002. Gearchiveerd op 25 september 2021. Jolie en Voight herstelden het contact nadat haar moeder, met wie Jolie een zeer hechte band had, in januari 2007 overleed aan eierstokkanker.Angelina Jolie's Mother Dies, ETonline.com, 29 januari 2007Angelina Jolie on her father, CBS News, 27 november 2011. Gearchiveerd op 6 augustus 2020.

Carrière Beginperiode, 1991–1997 Jolie had een kortstondige carrière als fotomodel en speelde in diverse muziekvideo's, waaronder Lenny Kravitz' Stand by My Woman (1991), Antonello Venditti's Alta Marea (1991), The Lemonheads' It's About Time (1993) en Meat Loafs Rock and Roll Dreams Come Through (1993).

Nadat ze enkele keren bij een auditie voor filmrollen was afgewezen omdat ze 'too dark''' was, begon Jolie in 1993 haar filmcarrière met een hoofdrol in de low-budgetfilm Cyborg 2. Enkele noemenswaardige films uit deze periode zijn haar eerste Hollywood-productie, Hackers (1995), waar ze haar eerste echtgenoot Jonny Lee Miller leerde kennen, en Foxfire (1996), waar ze een relatie kreeg met tegenspeelster Jenny Shimizu.

Doorbraak, 1998–2000 In 1998 won Jolie een Golden Globe voor haar rol in de biografische televisiefilm George Wallace (1997). Datzelfde jaar speelde ze het tragische fotomodel Gia Marie Carangi in de biografische televisiefilm Gia. Critici roemden Jolies prestatie als de lesbische, aan heroïne verslaafde Carangi; ze won voor het tweede opeenvolgende jaar een Golden Globe en haar eerste Screen Actors Guild Award. Na Gia verhuisde Jolie naar New York en stopte tijdelijk met acteren, omdat zij voelde dat zij niets meer had om te geven.Heath, Chris. Blood, Sugar, Sex, Magic, Rolling Stone, 5 juli 2001

Jolie keerde terug met Playing by Heart (1998), een ensembleproductie waarin ook Sean Connery, Gillian Anderson en Ryan Phillippe speelden. De film in het algemeen en Jolies prestatie in het bijzonder werden positief ontvangen. Hierna verscheen Jolie in Pushing Tin (1999) als de verleidelijke echtgenote van Billy Bob Thornton, met wie ze het jaar erop in het echt zou trouwen. Daarna werkte Jolie met Denzel Washington in de misdaadfilm The Bone Collector (1999). De film had een omzet van 151 miljoen dollar wereldwijd, maar ontving slechte kritieken.

In 1999 speelde Jolie ook de psychopathische Lisa Rowe in de biografische film Girl, Interrupted. Hoewel de film de comeback van hoofdrolspeelster Winona Ryder had moeten worden, markeerde Girl, Interrupted de doorbraak van Jolie in Hollywood.IMDb Movie of the Day, IMDb, 7 maart 2003 In 2000 won zij voor haar prestatie haar derde Golden Globe, haar tweede Screen Actors Guild Award, en een Academy Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol. In de zomer van dat jaar verscheen haar eerste kassucces, Gone in 60 Seconds, waarin zij de ex-vriendin van autodief Nicolas Cage speelde. De film bracht internationaal 237 miljoen dollar op en was daarmee haar best bezochte film tot dan toe.Angelina Jolie Movie Box Office Results, Box Office Mojo. Geraadpleegd op 7 juli 2011.

Internationaal succes, 2001–heden thumb|Jolie tijdens de première van Alexander in 2004 Jolie bereikte de status van internationale superster met haar rol als videogameheldin Lara Croft in Lara Croft: Tomb Raider (2001). Hoewel Jolie algemeen werd geprezen om haar lichamelijke prestatie, ontving de film voornamelijk negatieve recensies. De film was niettemin een internationaal succes met een omzet van 275 miljoen dollar, en lanceerde haar globale reputatie als een vrouwelijke actiefilmster.

Daarna verscheen Jolie als de sensuele, maar bedrieglijke postorderbruid van Antonio Banderas in Original Sin (2001). In 2002 speelde zij een ambitieuze journaliste die te horen krijgt dat ze binnen een week zal sterven in Life or Something Like It. Beide films ontvingen slechte recensies, maar Jolies prestaties werden wederom positief ontvangen door critici.

In 2003 herhaalde Jolie haar rol als Lara Croft in Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life. Het vervolg, hoewel niet zo winstgevend als het origineel, had een internationale omzet van 156 miljoen dollar. Later dat jaar verscheen ze in Beyond Borders, een film over ontwikkelingswerkers in Afrika. De film weerspiegelde Jolies interesse in ontwikkelingshulp, maar was kritisch en financieel onsuccesvol.

In 2004 verscheen Jolie naast Ethan Hawke als een FBI agente in de thriller Taking Lives. Zij verzorgde ook de stem van de vis Lola in de DreamWorks animatiefilm Shark Tale en had een kleine rol in de sciencefiction-/avonturenfilm Sky Captain and the World of Tomorrow. Datzelfde jaar vertolkte Jolie de rol van Olympias in Alexander, een biografische film over het leven van Alexander de Grote. De film werd in Amerika slecht bezocht, wat regisseur Oliver Stone toeschreef aan de afbeelding van Alexanders biseksualiteit, maar was internationaal een succes met een omzet van 139 miljoen dollar.

Jolie speelde in slechts één film in 2005, de actiekomedie Mr. & Mrs. Smith, waar ze Brad Pitt leerde kennen. De film, die het verhaal vertelt van een verveeld echtpaar dat ontdekt dat zij beiden huurmoordenaars zijn, was met een omzet van 478 miljoen dollar wereldwijd een van de grootste successen van 2005. Daarna verscheen Jolie in Robert De Niro's The Good Shepherd (2006) als de verwaarloosde echtgenote van een CIA-agent gespeeld door Matt Damon.

In 2007 verscheen Jolie in A Mighty Heart als Mariane Pearl, de weduwe van de vermoorde journalist Daniel Pearl. Voor haar prestatie ontving Jolie een vierde Golden Globe nominatie en een derde Screen Actors Guild Award nominatie. Datzelfde jaar speelde Jolie ook de moeder van Grendel in de met motion capture gecreëerde epische film Beowulf.

In 2008 speelde Jolie in de actiefilm Wanted de huurmoordenares Fox, naast James McAvoy en Morgan Freeman. De film werd door critici positief ontvangen en was een internationaal succes met een omzet van 342 miljoen dollar. Ze verzorgde ook de stem van Tigress in de DreamWorks-animatiefilm Kung Fu Panda, die met een omzet van 632 miljoen dollar wereldwijd haar best bezochte film tot op heden werd. Datzelfde jaar verscheen Jolie in Clint Eastwoods op waarheid gebaseerde drama Changeling, over de Amerikaanse Christine Collins (gespeeld door Jolie) die in 1928 niet met haar gekidnapte zoon herenigd werd maar met een jongen die had beweerd haar zoon te zijn. Jolie ontving voor haar rol een tweede Academy Award-nominatie, een vijfde Golden Globe-nominatie, en een vierde Screen Actors Guild Award-nominatie.Oscar nominations 2009, BBC News, 23 februari 2009. Gearchiveerd op 22 november 2021.

Humanitair werk thumb|left|250px|Brad Pitt en Angelina Jolie op het World Economic Forum (2006)