Oenanthe is een geslacht van zangvogels uit de familie Muscicapidae (vliegenvangers). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1816 door Vieillot. Bijna alle soorten uit dit geslacht hebben de naam tapuit.
Verspreiding en leefgebied Het zijn vrij forse, meestal op vrij kale, ruige en rotsige bodems verblijvende vogelsoorten die gevonden worden in Europa, Azië en Afrika. De meeste noordelijke soorten zijn uitgesproken trekvogels.
Taxonomie Over de indeling van soorten is geen consensus, zo vormen de Rüppells tapuit (O. lugubris), rouwtapuit (O. lugens) en de Arabische rouwtapuit (O. lugentoides) een complex van nauw verwante soorten, waarbij de Arabische rouwtapuit soms als een ondersoort van de oostelijke rouwtapuit wordt beschouwd, of omgekeerd een Noord-Afrikaanse ondersoort van de oostelijke en de westelijke rouwtapuit als een aparte soort.
De naam tapuit wordt echter ook gebruikt voor soorten uit andere geslachten van de onderfamilie Saxicolinae (bijvoorbeeld roodborsttapuit). Omgekeerd hebben een aantal Afrikaanse tapuitsoorten andere Nederlandse namen (bijvoorbeeld spekvreter). Verder is tapuit de Nederlandse soortnaam van de enige als broedvogel voorkomende soort in de Lage Landen uit dit geslacht.
Soorten De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1). Oenanthe albifrons – Witkapmiertapuit Oenanthe albonigra – Humes tapuit Oenanthe bottae – Jemenitische tapuit Oenanthe chrysopygia – Roodstaarttapuit Oenanthe cypriaca – Cyprustapuit Oenanthe deserti – Woestijntapuit Oenanthe dubia – Roetspekvreter Oenanthe familiaris – Roodstaartspekvreter Oenanthe finschii – Finsch' tapuit Oenanthe frenata – Ethiopische tapuit Oenanthe fusca – Bruine rotsspekvreter Oenanthe halophila – Westelijke rouwtapuit Oenanthe heuglinii – Heuglins tapuit Oenanthe hispanica – Westelijke blonde tapuit Oenanthe isabellina – Izabeltapuit Oenanthe leucopyga – Witkruintapuit Oenanthe leucura – Zwarte tapuit Oenanthe lugens – Oostelijke rouwtapuit Oenanthe lugentoides – Arabische rouwtapuit Oenanthe lugubris – Rüppells tapuit Oenanthe melanoleuca – Oostelijke blonde tapuit Oenanthe melanura – Zwartstaart Oenanthe moesta – Roodstuittapuit Oenanthe monacha – Monnikstapuit Oenanthe oenanthe – Tapuit Oenanthe phillipsi – Somalische tapuit Oenanthe picata – Picatatapuit Oenanthe pileata – Aardtapuit Oenanthe pleschanka – Bonte tapuit Oenanthe scotocerca – Bruinstaart Oenanthe seebohmi – Seebohms tapuit Oenanthe warriae – Basalttapuit Oenanthe xanthoprymna – Koerdische tapuit
Cladogram Onderstaand cladogram geeft de mogelijke verwantschap weer tussen alle tapuiten in het geslacht Oenanthe: (eds) (2020). The Largest Avian Radiation. The Evolution of Perching Birds, or the Order Passeriformes. Barcelona: Lynx Edicions. Hoofdstuk 13, p. 254.
Categorie:Vliegenvangers