ABBA is een Zweedse popgroep, die in 1972 in Stockholm gevormd werd door Agnetha Fältskog (zang), Björn Ulvaeus (gitaar en zang), Benny Andersson (piano en zang) en Anni-Frid Lyngstad (zang). ABBA is een van de succesvolste bands ter wereld met meer dan 200 miljoen verkochte albums (en ruim 400 miljoen platen in totaal). Het succes begon toen ABBA in 1974 het Eurovisiesongfestival won met het nummer Waterloo.
De naam ABBA is een acroniem, bestaande uit de eerste letters van de voornamen van de leden.Toch wordt de naam vaak als 'Abba' geschreven. Op de platenhoezen staat de eerste B vaak in spiegelbeeld. Dit beeldmerk werd in 1976 voor het eerst toegepast op de hoes van de single Dancing Queen, en is ontworpen door Rune Söderqvist. Door de B's naar de A's te keren wilde Söderqvist ook benadrukken dat ABBA uit twee stellen bestaat.
Stig Anderson was in de jaren 70 en 80 de manager van de groep. In 1983 laste ABBA een pauze in, die leidde tot het uiteenvallen van de formatie. In april 2018 nam ABBA twee nummers op: I Still Have Faith in You en Don't Shut Me Down. Deze werden op 2 september 2021 uitgebracht. Ook werden er die dag een hologramconcertreeks voor 2022 en een nieuw album, genaamd Voyage aangekondigd. Het album kwam op 5 november 2021 uit.
Voorgeschiedenis Anni-Frid "Frida" Lyngstad zong al in haar tienerjaren bij een dansorkest en een bigband. Vanaf haar negentiende trad ze op met haar eigen groepje The Anni-Frid Four. In 1967 won Lyngstad met het liedje En ledig dag (een vrije dag) de grote Zweedse talentenjacht New Faces waarmee ze een nationale bekendheid werd. In 1969 nam ze deel aan het Melodifestivalen, waar ze haar latere EMI-producer en echtgenoot Benny Andersson leerde kennen. In 1971 scoorde ze met de single Min egen stad (mijn eigen stad) haar eerste nummer 1-hit in de Zweedse hitparade.
Benny Andersson was in de jaren 1960 lid van de Zweedse rockband The Hep Stars. Deze groep beleefde tussen 1964 en 1969 in Zweden zijn hoogtepunt en werd gevormd naar het voorbeeld van onder andere Herman's Hermits, The Beatles en The Rolling Stones.
Björn Ulvaeus was lid van de Hootenanny Singers.Hootenanny Singers, www.revolvy.com Deze groep had een rustiger geluid dan The Hep Stars en maakte skifflemuziek. Af en toe kruisten de wegen van beide groepen elkaar en dat leidde ertoe dat hij samen met Andersson enkele liedjes schreef.
Agnetha Fältskog, het jongste lid van ABBA, was in haar tienerjaren al bekend. Ze behoorde al tot de populairste artiesten in haar vaderland voordat ABBA bestond. Ze speelde bijvoorbeeld de rol van Maria Magdalena in de Zweedse versie van de musical Jesus Christ Superstar. Ook schreef Fältskog zelf muziek. Ze bracht in Scandinavië vele hitsingles en zes succesvolle soloalbums uit. Ook probeerde ze in Duitsland door te breken. Ze bracht er met haar verloofde Dieter Zimmerman enkele Duitstalige singles uit. Tot een doorbraak in Duitsland kwam het niet en na enige tijd werd de verloving verbroken. Tijdens de opname van een tv-show ontmoette zij Ulvaeus, toen een van de Hootenanny Singers.
Prille begin van de band Begin 1970 waren Andersson en Ulvaeus druk bezig met het opnemen van het album Lycka (geluk), hun eerste gezamenlijke elpee die in september verscheen en waaraan ook Fältskog en Lyngstad als achtergrondzangeressen meewerkten. Het album bevatte originele liedjes die door henzelf werden gezongen. Ulvaeus en Fältskog waren intussen een relatie begonnen. Fältskog was op dat moment al een gevierde ster in Zweden. Na een gezamenlijke vakantie op Cyprus in april 1970 besloten de twee koppels om samen op te treden in een variété-show op tv. Onder de naam Festfolket (wat zowel feestvierders als verloofden betekent) brachten ze sketches en imiteerden ze bestaande liedjes. Hun optreden werd maar lauw onthaald, al was er toch een liedje dat erboven uitstak: de single Hej gamle manHet liedje Hej gamle man (hallo, oude man) gaat over een oude soldaat bij het Leger des Heils. werd wel een hit en haalde op 1 november 1970 de nummer 1-positie in de Zweedse Svensktoppen (hitparade). Het was meteen de eerste hit van het duo Björn & Benny waarin ook Fältskog en Lyngstad duidelijk te horen zijn.
Op 6 juli 1971 traden Fältskog en Ulvaeus onder massale belangstelling in het huwelijk. Het groots opgezette society-huwelijk kon rekenen op een uitvoerige verslaggeving door de Zweedse media. De feestvreugde werd evenwel overschaduwd door het overlijden, op dezelfde dag, van Bengt Bernhag. Bernhag was de mede-oprichter, vennoot en producer van Stig Andersons platenmaatschappij Polar Music. Hij was ook de ontdekker van Ulvaeus toen die nog voor de West Bay Singers optrad. In de herfst van 1971 werd met Stig Anderson contractueel overeengekomen dat Bernhags plaats als producer voortaan werd ingenomen door Andersson en Ulvaeus die meteen ook als vaste songwriters bij Polar aan de slag konden. De heren maakten van de gelegenheid gebruik om ook hun partners Fältskog en Lyngstad als achtergrondvocalen in de groep te introduceren. Hiermee werden zowel de juridische als de muzikale fundamenten voor het latere ABBA-succes gelegd.
In maart 1972 verscheen met She's My Kind of Girl de eerste gezamenlijke single van het duo Björn en Benny. Het nummer werd al in 1969 geschreven als soundtrack voor de softpornofilm Nagon att älska (iemand om van te houden; Engelse titel The Seduction of Inga, Nederlandse titel Inga doet wat zij niet laten kan) die uitkwam in 1971. Het lied werd totaal onverwacht een nummer 1-hit in Japan met 500.000 verkochte exemplaren en was daarmee hun eerste buitenlandse succes. Het was voor Ulvaeus en Andersson de aanzet om, ambitieus als ze waren, Engelstalige popsongs op te nemen en te experimenteren met nieuwe arrangementen en geluiden. Resultaat was de single People Need Love dat uitkwam in de zomer van 1972. Omdat nu ook de dames manifest te horen waren, werd besloten om de single uit te brengen onder de naam Björn & Benny, Agnetha & Anni-Frid. Het liedje werd een bescheiden hit in Zweden, maar in Amerika bereikte het ondanks een mank lopende distributie en nagenoeg onbestaande promotie door het bescheiden Playboy Records toch voor het eerst de officiële hitparades. Gesterkt door dit relatieve succes besloten de vier om de ingeslagen weg verder te zetten. In september 1972 doken ze in Stockholm opnieuw de studio in om de single Nina, Pretty Ballerina''' op te nemen.Het nummer dat bedoeld was om hun latere debuutalbum Ring Ring te promoten werd tot hun verbazing een hit in Oostenrijk.
ABBA, de naam, de sound De ABBA-sound Vastberaden om met het viertal een internationale doorbraak te forceren, besloot manager Stig Anderson om voor de derde maalIn 1971 werd de inzending van Björn & Benny geweigerd; in 1972 bereikten ze met Säg det med en sång (zeg het met een liedje), gezongen door Lena Anderson, de derde plaats. deel te nemen aan de Zweedse preselectie voor het Eurovisiesongfestival van 1973. Ditmaal zou de single Ring Ring voor een overwinning op het Melodifestivalen moeten zorgen. De bedoeling was om een modern, hip popnummer te maken dat tegenin de traditionele songfestivalliedjes van toen ging. Terwijl Andersson en Ulvaeus zich bezighielden met het componeren van de muziek schreef Stig Anderson een Zweedse tekst bij. Om het liedje een meer internationale uitstraling te geven werd aan Neil Sedaka en Phil Cody gevraagd om een Engelstalige versie van de tekst te maken. Op 10 januari 1973 werd het nummer opgenomen in de Metronome Studio in Stockholm. Geluidstechnicus was Michael B. Tretow die op dat moment helemaal in de ban was van de Amerikaanse muziekproducer Phil Spector. Spector is de uitvinder van de zogenaamde wall of sound, een opnametechniek waardoor liedjes voller en grootser (bombastischer) gingen klinken, alsof de zangers worden begeleid door een symfonieorkest. Spector gebruikte hiervoor een legertje aan muzikanten die in de studio op hetzelfde moment dezelfde instrumenten bespeelden. Aangezien dit voor Polar Music veel te duur was, experimenteerde Tretow door meerdere opnames met dezelfde instrumenten te maken, deze samen te voegen en zo toch de suggestie van een orkestgeluid te creëren. Het spoor waarop de stemmen stonden, werd iets versneld, waardoor deze hoger klinken dan op de oorspronkelijke opname. Door deze technieken van overdubbing ('double tracking') en meersporenopname ontstond de typische ABBA-sound.
Velen verwachtten dat Ring Ring in de voorronde de overwinning ging behalen, maar het werd de derde plaats. Björn & Benny, Agnetha & Anni-Frid moesten het afleggen tegen het duo Malta, dat in Luxemburg als Nova & The Dolls de Zweedse kleuren mocht verdedigen. Ondanks de zware ontgoocheling werd de single toch een commercieel succes. Zowel in Zweden en Noorwegen als in enkele andere Europese landen werd het nummer snel een hit. In België en Nederland werd de single op de radio grijs gedraaid, en zelfs in Zuid-Afrika behaalde het de derde plaats. Alleen in Engeland sloeg het liedje niet aan. In maart 1973 werd de elpee Ring Ring uitgebracht.Het album is een compilatie van twaalf liedjes die ze snel bij elkaar hebben gesprokkeld, inspelend op het succes van de single. Het album bevat onder andere Nina, Pretty Ballerina, People Need Love, Me and Bobby and Bobby's Brother en zowel de Zweedse als de Engelstalige versie van Ring Ring. Het televisiedebuut in Nederland maakte ABBA op 8 juni 1973 in het popprogramma Popzien.Beeld- en Geluidwiki, Trivia Popzien. Gearchiveerd op 7 augustus 2016. Profiterend van het succes van de single ging de groep in de zomer van dat jaar op tournee in hun thuisland. Omwille van het prille moederschap van Fältskog, in februari bevallen van dochter Linda, besloten ze alleen in de weekenden op te treden.ABBA: De beginjaren - Hitriders (Daisy Lane & Marc Brillouet) Abba: de beginjaren | Hitriders
Acroniem als groepsnaam Intussen was manager Anderson de lange en onwelluidende groepsnaam zo beu dat hij op zoek ging naar een nieuwe naam die ook internationaal zou aanslaan. Hij kwam op het idee om de namen van de groepsleden af te korten en op een kladpapiertje de beginletters spelenderwijs om te vormen tot het acroniem ABBA. Als publiciteitsstunt organiseerde Anderson pro forma nog een wedstrijd door in een lokale krant in Göteborg het publiek over te halen een geschikte naam in te zenden. Allerlei exotische namen, gaande van Baba over Fabb tot Alibaba, passeerden de revue, maar geen enkele werd behouden. In de zomer van 1973 kondigden de vier en hun manager officieel aan voortaan als ABBA door het leven te gaan. Er was een visverwerkingsbedrijf met dezelfde naam, maar omdat dit enkel in Zweden bekend was, kwam men al snel tot een akkoord. De naam is voor het eerst terug te vinden op een papier van de Metronome Studio in Stockholm op 16 oktober 1973 waar de naam Björn & Benny, Agnetha & Frida is doorgekruist en er boven in grote letters ABBA staat. Toen Andersson tijdens een fotoshoot voor de grap de letter B omdraaide, ontstond het idee om er een logo mee te vormen. Vanaf 1976 waren de naam en het ABBA-logo, met gespiegelde B, een geregistreerd handelsmerk voor promotiemateriaal en gadgets.
De gouden jaren Internationale doorbraak