Rozalie Hirs (Gouda, 7 april 1965) is een Nederlandse componist en dichter.
Biografie Hirs volgde van haar twaalfde piano- en van haar zeventiende zangles. De middelbare school volgde ze van 1975 tot 1979 aan het Gymnasium Herkenrath, Noordrijn-Westfalen in Duitsland, van 1979 tot 1983 aan het Nieuw Lyceum in Bilthoven. Vanaf 1983 studeerde ze chemische technologie aan de Universiteit Twente en behaalde in 1990 haar 'Master of Science' titel. Tijdens haar studie zong ze in enkele operaproducties, georganiseerd door de muziekschool Enschede, en schreef en zong ze stukken voor haar new-waveband Boolean. Van 1991 tot 1992 studeerde ze klassieke zang als hoofdvak bij Eugenie Ditewig aan het Utrechts Conservatorium, en van 1992 tot 1994 als bijvak bij Gerda van Zelm aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.
Muziekopleiding Van 1991 tot 1998 studeerde ze hoofdvak compositie aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag: van 1991 tot 1994 bij Diderik Wagenaar, van 1994 tot 1998 bij Louis Andriessen, aangevuld met compositielessen bij Gilius van Bergeijk en Clarence Barlow. Ze voltooide haar hoofdvakstudie compositie aan het Koninklijk Conservatorium in 1998. Het verkregen diploma werd na de Bolognaverklaring officieel omgezet naar een 'Master of Music'.
Van 1999 tot 2002 studeerde ze compositie bij de Franse spectralist Tristan Murail aan de Columbia-universiteit, New York. In 2007 ontving ze haar 'Doctor of Musical Arts' titel. Haar dissertatie omvatte de compositie 'Platonic ID' voor het Asko/Schönberg en een essay over hedendaagse spectrale compositietechnieken en het gebruik van de software OpenMusic.
In 2002 volgde ze de cursus Computer music and composition aan het Ircam, gegeven door Mikhail Malt (OpenMusic), Benjamin Thigpen (Max/msp), Jean Lochard (Diphone) en Marco Stroppa (OMChroma).
Docent Hirs ontwikkelde de cursus 'OpenMusic and contemporary compositional techniques' die zij in 2005-2006 in samenwerking met het Nieuw Ensemble gaf aan het Conservatorium van Amsterdam. In 2010-2011 was Hirs als gastdocent compositie verbonden aan de Guildhall School of Music and Drama te London. In 2017-2018 was zij gedurende een semester als gastdocent compositie verbonden aan het Koninklijk Conservatorium (Den Haag).
Daarnaast gaf zij cursussen en workshops creative writing in het kader van Kunstwelten (Akademie der Künste in Berlijn) en Vormstudies (Academie van Bouwkunst in Amsterdam).
Muziek Stijlkenmerken Hirs' muziek toont een voorliefde voor klank en verfijnde microstructuren in combinatie met de classicistische vormopvattingen van de Haagse School. Haar compositietechnieken zijn een onderzoek naar de werking van klank, psycho-akoestische verschijnselen, en emotie in muziek. De luisterervaring staat altijd centraal.Componist op de voorgrond: Rozalie Hirs, Joep Stapel, Muziek Centrum Nederland, 1 juni 2010. Geraadpleegd 17 augustus 2010 Met dat wiskundige skelet onder haar muziek hoef je je als argeloze luisteraar niet bezig te houden. Want Hirs lijkt je vooral de zachte, glimmende huid van haar klanken te willen tonen.A. Fiumara, Rozalie Hirs toont de zachte glimmende huid van klanken in haar muziek en poëzie, Trouw, 23 februari 2005
Hirs' compositietechnieken hebben een wetenschappelijke inslag. Zij worden gekenmerkt door het verwerken van psycho-akoestische verschijnselen (zoals het cocktail-party-effect in In LA en de som- en verschiltonen in Book of mirrors en Roseherte), akoestische wetten van de snaar (zoals de flageoletten in article 4), getalsverhoudingen (bijvoorbeeld de getalsverhoudingen uit Plato's Timaeus in Platonic ID), priemgetallen (in Book of mirrors) en microtonen (voor het eerst als kwarttonen genoteerd in a-book-of-light en Roseherte). In Platonic ID componeert Hirs series akkoorden die ze baseert ze op Timaeusgetalsverhoudingen van Plato (1:2:4:8, gestapelde octaven, en 1:3:9:27, gestapelde octaven plus kwinten) en boventoonspectra.
In Book of mirrors vormt Hirs haar harmonische taal met behulp van priemgetalsverhoudingen en ringmodulaties. Ringmodulatie is een techniek afkomstig uit de elektronische muziek. Hirs vertaalt deze naar de instrumentale partituur. Zij berekent hiertoe de som- en verschiltonen op een gekozen interval of akkoord met behulp van de software Open Music.IRCAM Open Music software Hirs voltooide dit werk in 2001 in samenwerking met de abstracte cineast Joost Rekveld. Het is het tweede deel (#23.2) van de vijfdelige serie #23 van de filmmaker. Priemgetallen staan aan de basis van de tijdstructuur, het ritme en de ontwikkelende akkoorden voor de verschillende secties. Hirs vormde de akkoorden door aan de hand van priemgetallen de bijbehorende boventonen te kiezen en deze te ringmoduleren.
Microtonen De vertaling naar notenschrift ziet Hirs als een praktische concessie aan haar gebruik van absolute frequenties tijdens het componeren. Het huidige notenschrift is gebaseerd op een 12-toons gelijkzwevende stemming, waardoor niet alle frequenties en toonhoogten in die notatie te vatten zijn. Hirs voert haar berekeningen uit in een continuüm van frequenties, en rondt de berekende waarden vervolgens af naar het gangbare notenschrift (in Book of Mirrors naar halve tonen, in Roseherte eerst naar halve tonen en vervolgens naar kwarttonen). De niet-afgeronde frequenties gebruikt ze als basis voor de elektronische klanksynthese, zoals in Roseherte. De musici kunnen de elektronische klanken tijdens repetitie en uitvoering gebruiken ter referentie.
Hirs componeerde daarnaast veel werken op eigen teksten, waarbij ze de (spreek)stem partij vaak zelf inzingt en -spreekt. Ze voert haar composities regelmatig zelf uit.
Composities Orkest of groot ensemble bron, voor groot orkest (2023), compositie-opdracht van de NTR Zaterdagmatinee en Stichting Vrienden van de Zaterdagmatinee voor het Radio Filharmonisch Orkest avatar, voor orkest (2022), compositie-opdracht van philharmonie zuidnederland lightclouds, voor koperkwartet, ensemble, elektronische klanken (2019) compositie-opdracht van de Zaterdagmatinee/ NTR Stichting Omroep Muziek voor Ensemble Musikfabrik Atlantis ampersand, voor kamerorkest, koor, elektronische klanken (muziek, poëzie; 2015) compositie-opdracht van het Holland Festival en Klangforum Wien, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten The honeycomb conjecture, voor groot ensemble, elektronische klanken (2015) compositie-opdracht van Asko❘Schönberg en Philharmonie Essen, Noordrijn-Westfalen, Duitsland Lichtende Drift, voor 23-stemmig strijkorkest (2014) compositie-opdracht van Amsterdam Sinfonietta, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Arbre généalogique, voor sopraan, ensemble, elektronische klanken (2011) compositie-opdracht van Asko❘Schönberg, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Roseherte, voor groot orkest, elektronische klanken (2007-08) compositie-opdracht van Nederlandse Muziekdagen, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Platonic ID, voor kamerorkest of dertien instrumenten (2005-06) compositie-opdracht van Asko❘Schönberg, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Book of mirrors, voor negentien instrumenten (2001) compositie-opdracht van Asko❘Schönberg en Holland Festival, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten
Ensemble charms, symmetries voor ensemble (2024) compositie-opdracht van Ensemble Klang, Den Haag adonis blue, voor strijkkwartet (2023; versie voor saxofoonkwartet, 2024) artemis, voor sopraan, ensemble, elektronische klanken (muziek, poëzie; 2022) compositie-opdracht van Donaueschingen Festival, Baden-Württemberg, Duitsland hand in hand, voor sopraan, strijkkwartet (muziek, poëzie; 2020) compositie-opdracht van Kulturkreis für Neue Musik Heilbronn, Baden-Württemberg, Duitsland dreams of airs, voor spreekstem, ensemble, elektronische klanken (muziek, poëzie; 2018) compositie-opdracht van Stichting Iris or Hazel, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten parallel sea [to the lighthouse], voor ensemble, elektronische klanken (2018) compositie-opdracht van Asko❘Schönberg, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten parallel world [breathing], voor ensemble, elektronische klanken (2017) compositie-opdracht van de Universiteit van Amsterdam en het Koninklijk Concertgebouworkest, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Venus, voor zes slagwerkers, elektronische klanken (2010) compositie-opdracht van Slagwerk Den Haag, met ondersteuning van Stichting Eduard van Beinum Zenit, voor strijkkwartet (2010) met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Sacro Monte, voor tien instrumenten (1997) compositie-opdracht van Ensemble Antidogma Musica/ Il Suono dei Parchi, Piëmont, Italië
Kamermuziek of solo come sempre, voor sopraan en coloratuursopraan (2025) codex lilium, voor strijktrio (2025) bee sage, voor cello, kontrabasklarinet (2023) article 10 [prismes], voor cello (2021) première door de Franse celliste Marie Ythier, compositie-opdracht van Radio France meditations, voor piano, elektronische klanken (2017) première door de Britse pianist Philip Thomas tijdens November Music, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten On Tenderness, voor piano, elektronische klanken (2016), met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Tijd en sintel, voor spreekstem, het 31-toons Fokker-orgel, elektronische klanken (muziek, poëzie; 2016) compositie-opdracht van Stichting Huygens-Fokker, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Nadir, voor strijkkwartet, elektronische klanken (2014) compositie-opdracht van November Music, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten Infinity Stairs, voor fluit, basklarinet, elektrische gitaar, elektronische klanken (2014), met ondersteuning van een Stipendium van het Fonds Podiumkunsten article 8 [infinity], voor fluit, elektronische klanken (2014) met ondersteuning van een Stipendium van het Fonds Podiumkunsten article 6 [six waves], voor elektrische gitaar, elektronische klanken (2013) compositie-opdracht van Wiek Hijmans, met ondersteuning van een Stipendium van het Fonds Podiumkunsten article 7 [seven ways to climb a mountain], voor basklarinet, elektronische klanken (2012) compositie-opdracht van Fie Schouten, met ondersteuning van een Stipendium van het Fonds Podiumkunsten article 5 [dolphin, curved time], voor solo sopraan (2008) compositie-opdracht van Marja Bon, Wendingen article 4 [landkaartje – la carte géographique – map butterfly], voor solo viool of altviool (2004) compositie-opdracht van Concerten Tot En Met, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten article 1 to 3 [the, aleph, a], voor piano solo (2003) compositie-opdracht van Kees Wieringa, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten article 0, voor solo percussie (2000) compositie-opdracht van Arnold Marinissen, met ondersteuning van Fonds Podiumkunsten
Muziek met spreekstem (op eigen tekst) al dat groen en blauw, voor spreekstem en soundtrack (2022) compositie-opdracht van Woordnacht In war of [war], voor twaalf spreekstemmen (2013) compositie-opdracht van Words Live Curved space, voor spreekstem, improviserende musici en live processing (2009) compositie-opdracht van Pianolab Amsterdam|Gallery of Tones, met ondersteuning van het Prins Bernhard Cultuurfonds|Alida Beekhuis Fonds Poetry pieces I-III [heaven bleak, dolphin, family tree], voor spreekstem en soundtrack (2008) Vlinders, gras, voor vier sprekers (2007) Aan de zon, de wereld, voor spreekstem en soundtrack (2006), ter gelegenheid van Festival Sunsation|Stichting Zonnewende, Flevoland Van het wonder is word, voor stem en soundtrack (2005) A throwaway coincidence that determined everything, soundtrack voor film van Paul Leyton (2004), met ondersteuning van een Junge Akademie Stipendium, Akademie der Künste, Berlijn, Duitsland Klangtext, Textklang, voor stem en live-elektronica, co-compositie met James Fei (2004), met ondersteuning van een Junge Akademie Stipendium, Akademie der Künste, Berlijn, Duitsland In LA, voor zes spreekstemmen of één spreekstem met soundtrack (2003), compositie-opdracht van FokkeWubbolts
Electronisch/elektroakoestisch