Het Verdrag van Georgijevsk (Russisch: , ; Georgisch: , ) is een bilateraal verdrag dat op 24 juli 1783 O.S. in de Russische vesting Georgijevsk werd gesloten tussen het Russische Rijk en het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië.
Verdrag Het verdrag maakte van Kartli-Kachetië een Russisch protectoraat. Het was de opmaat naar Russische annexatie van het koninkrijk in 1801, gevolgd door de andere Georgische koninkrijken en vorstendommen en de gehele Zuidelijke Kaukasus. Ondertekenaars waren namens Rusland generaal Pavel Potemkin en namens Kartli-Kachetië Ivane Moehranaton en Garsevan Tsjavtsjavadze. Het werd op 24 januari 1784 geratificeerd door koning Erekle II.
Afspraken Het verdrag garandeerde de territoriale integriteit van Kartli-Kachetië en de voortzetting van het regerende huis Bagrationi in ruil voor het Russische voorrecht de buitenlandse belangen te behartigen en over te nemen. Kartli-Kachetië mocht geen betrekkingen met andere landen aanknopen zonder de toestemming van de bevelhebbers van de Russische troepen in de Noordelijke Kaukasus en de in Georgië aangestelde Russische resident.
Elke vorm van afhankelijkheid van Perzië, dat het koninkrijk in de voorafgaande eeuwen in meer of mindere mate controleerde, of een ander macht werd afgezworen. Daarnaast verplichtte het verdrag dat de Russische keizer de vijanden van de Georgiërs als zijn eigen vijanden moest beschouwen. Wijzigingen in het verdrag konden alleen worden aangebracht op basis van wederzijds akkoord.
Kartli-Kachetië behield volledige zeggenschap over interne aangelegenheden, waarbij het Russische militaire en burgerlijke vertegenwoordigers verboden werd decreten uit te vaardigen in Georgië. Wel moest elke nieuwe Georgische monarch de bevestiging krijgen van de tsaar met alle daarbij behorende instructies. Georgische kooplieden kregen het recht op vrije handel in Rusland en genoten alle privileges die ook Russische kooplieden genoten. Dienovereenkomstig verplichtte koning Erekle II zich ertoe privileges te verlenen aan Russische kooplieden.
Vriendschap of redding miniatuur|Het Russisch-Georgisch vriendschapsmonument bij de Dzjvaripas. Het verdrag werd gebracht als een vrijwillig "vriendschapsverdrag", dat "voor altijd" gesloten was. Maar het was in werkelijkheid een verdrag tussen een verzwakte staat (Kartli-Kachetië) die uit lijfsbehoud de bescherming zocht van een sterke staat (Rusland). In 1983 werd ter gelegenheid van het 200-jarige jubileum van het verdrag op een hoge klif bij het wintersportoord Goedaoeri en de Dzjvaripas het Russisch-Georgisch vriendschapsmonument onthuld, naar een ontwerp van de Georgische kunstenaar Zoerab Tsereteli.
In 2026 verdedigde de premier van Georgië, Irakli Kobachidze van Georgische Droom, dat de ondertekening van het verdrag in 1783 de "enige juiste en onvermijdelijke beslissing" was vanwege de "nationale belangen" van Georgië in die tijd. Volgens hem zorgde deze stap voor het overleven en de overwinning van de Georgische natie. Hij zei dit in de context van binnenlandse kritiek op deze lezing van het belang van het verdrag als redding van Georgië.
Bronnen
Georgiejevsk Categorie:Geschiedenis van Rusland Categorie:Geschiedenis van Georgië Georgiejevsk Categorie:1783