thumb|Het puntig kaalkopje (Psilocybe semilanceata) behoort ook tot de paddo's thumb|Paddoproducten in een etalage van een winkel in de Warmoesstraat te Amsterdam thumb|Paddoreclame op het eiland Gili Trawangan in Indonesië
Paddo is de in de loop van de jaren 1990 in Nederland en Vlaanderen populair geworden verzamelnaam voor de psilocybine- en psilocine-houdende paddenstoelsoorten, die van nature stoffen bevatten die vooral bekend staan om hun hallucinogene en ook psychedelische werking. Andere, internationaal bekende bijnamen zijn psilo, shroom en magic mushroom. Paddo's komen in grote delen van de wereld in het wild voor. Ook in Nederland komen tientallen soorten die onder paddo's worden gerekend in de natuur voor.
De benaming paddo betreft paddenstoelen van het geslacht Psilocybe en verwante paddenstoelsoorten: deze soorten bevatten voornamelijk de werkzame bestanddelen psilocybine en psilocine. Over het algemeen worden de giftige Amanitasoorten en verwanten niet als paddo's gezien. In tegenstelling tot paddo's zijn Amanitasoorten vaak giftig en sommigen kunnen zelfs al in kleine hoeveelheden dodelijk blijken door een onomkeerbare verwoestende uitwerking op met name de lever, die niet kan worden ondervangen door de natuurlijke detoxificatie door dit orgaan zelf.
Zoals ook met andere hallucinogene drugs het geval is, bijvoorbeeld met de synthetische stof lsd, kunnen ze vanwege met name de visuele effecten en veranderingen in sfeerbeleving (een zogenaamde trip) door de liefhebbers enerzijds "profaan" worden gebruikt als genotmiddel, maar anderzijds door ervaren en ingewijde gebruikers ook met diepere bedoelingen: als middel om bijvoorbeeld psychologische, filosofische en spirituele inzichten te verwerven.
Paddo's werden in 2009 door onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu geclassificeerd als een relatief onschadelijke drug; verslaving of een overdosis is vrijwel onmogelijk en de lichamelijke risico's zijn verwaarloosbaar. Slechte voorbereiding (set en setting) verhoogt de kans op een "bad trip" aanzienlijk en combinatie met alcohol en andere drugs wordt afgeraden. Wetenschappelijk onderzoek suggereert dat begeleide psilocybinetrips een positief effect hebben bij de behandeling van depressie, angst en verslaving. Michael Pollan: How to Change Your Mind: What the New Science of Psychedelics Teaches Us About Consciousness, Dying, Addiction, Depression, and Transcendence. Penguin Press, 2018.
In de jaren 90 kreeg het gebruik van paddo's in Nederland bekendheid, mede door de verkoop in smartshops."'Paddo' is populair", in dagblad Trouw, 17 februari 1996 Verkoop en bezit van paddo's is in Nederland sinds 1 december 2008 verboden. De ministers Ab Klink (Volksgezondheid) en Ernst Hirsch Ballin (Justitie) besloten in 2007 naar aanleiding van een aantal incidenten die in de publiciteit in verband werden gebracht met paddogebruik dat paddo's voortaan bij lijst 2 van de Opiumwet worden geschaard.
Paddo's zijn op verschillende manieren te verkrijgen, onder andere: Uit de natuur (dit gedurende het hele jaar, maar de meeste soorten zijn in de herfst en het voorjaar te vinden) Door ze te kopen (in Nederland sinds 1 december 2008 verboden) Door ze zelf te kweken
Psychedelische truffels bevatten dezelfde bestanddelen als paddo's en zijn in Nederland legaal verkrijgbaar, mits vers.
Geschiedenis
thumb|Psilocybe mexicana Er bestaan theorieën die paddo's een centrale rol toekennen in de menselijke evolutie.John Rush (red.), Entheogens and the Development of Culture. The Anthropology and Neurobiology of Ecstatic Experience, 2013 Met name R. Gordon Wasson en Terence McKenna hebben hierover als eersten gepubliceerd.Food of the Gods. A Radical History of Plants, Drugs, and Human Evolution, 1999, De Saharaanse rotskunst van Tassili n'Ajjer toont "paddenstoelensjamanen". Iets recenter zijn de 6.000 jaar oude afbeeldingen in het Spaanse Villar del Humo van paddo's die mogelijk behoren tot de soort Psilocybe hispanica.
Onder inheemse Midden- en Zuid-Amerikaanse volkeren zijn de hallucinogene effecten van de daar groeiende Psilocybe mexicana al duizenden jaren bekend; zij roemen de paddenstoel omdat deze de gebruiker in staat zou stellen in contact te treden met het hiernamaals, de toekomst of een hogere werkelijkheid. De Sami in Siberië hebben oeroude sjamanistische rituelen waarbij vliegenzwam wordt gebruikt. Bij de Oude Egyptenaren zou het religieuze belang van entheogene paddenstoelen zelfs zodanig zijn geweest dat ze cultivatietechnieken ontwikkelden voor Psilocybe cubensis.Stephen R. Berlant, The entheomycological origin of Egyptian crowns and the esoteric underpinnings of Egyptian religion, in: Journal of Ethnopharmacology, 2005, nr. 2, p. 275-288 Ook de oude Grieken kenden paddo's. Er is veel gespeculeerd over de samenstelling van de kykeon, de vermoedelijk hallucinogene drank waarmee de vasten gebroken werd tijdens de Mysteriën van Eleusis.
In Europa worden paddo's waarschijnlijk al vele eeuwen gebruikt, maar ging de kennis enkele honderden jaren geleden verloren of is ze vernietigd.Jochen Gartz, Narrenschwämme: psychotrope Pilze in Europa. Herausforderung an Forschung und Wertsystem, 1993 De Vlaamse botanicus Carolus Clusius beschreef de ''narrenzwam" die in Centraal-Europese liefdesdrankjes werd verwerkt (Hongaars: bolondgomba).Fungorum in Pannoniis observatorum brevis historia, 1601
In 1955 mocht amateur-ethnobotanicus R. Gordon Wasson als eerste westerling een sjamanistisch ritueel in Mexico bijwonen waarin Psilocybe mexicana werd gebruikt, begeleid door de Mazateekse sjamaan María Sabina. In 1957 werd zijn verhaal erover gepubliceerd in Life onder de titel "Seeking the Magic Mushroom".R. Gordon Wasson (1957), Seeking the Magic Mushroom, Life Magazine, 10 juni 1957 De Zwitserse biochemicus Albert Hofmann, de ontdekker van lsd, was de eerste die erin slaagde de werkzame bestanddelen psilocyne en psilocybine te isoleren. Timothy Leary populariseerde in de jaren 60 het gebruik van paddo's. Een van zijn meest kenmerkende standpunten ten aanzien van het drugsbeleid in de VS was dat psilocybine "psychoses" veroorzaakt bij de mensen die het -niet- gebruiken.
Vanaf 1994 werden paddo's in smartshops in Nederland verkocht. Daarna schoten smartshops als paddenstoelen uit de grond, met name in Amsterdam.Paddo's op drugsforum.webs.com De verkoop van paddo's aan minderjarigen was verboden. In het begin van de 21e eeuw was het gebruik van paddo's onder een beperkte groep westerlingen populair; zij gebruikten dit middel veelal om hallucinaties op te wekken. In 2003 bezochten leden van de Nederlandse Tweede Kamer een paddokwekerij. In 2007 wilde een meerderheid van de Tweede Kamer de verkoop van paddo's gaan verbieden.Kamer wil verse paddo verbieden, NRC Handelsblad, 28 maart 2007. Dit verbod kwam er eind 2008.
In 2000 verkregen wetenschappers van de Johns Hopkins-universiteit onder leiding van Roland R. Griffiths voor het eerst groen licht voor onderzoek naar de effecten van psychedelische drugs. In 2006 publiceerden zij de resultaten van een studie over de positieve effecten van een enkele dosis psilocybine bij gezonde vrijwilligers. Sindsdien wordt er wereldwijd onderzoek verricht naar de veelbelovende effecten van psychedelische drugs bij de behandelingen van stoornissen en aandoeningen. Meerdere studies suggereren dat begeleide psilocybinetrips een positieve bijdrage leveren aan de behandeling van depressie, angst (in het bijzonder de doodsangst van terminale kankerpatiënten) en verslaving. Verder onderzoek wordt verricht naar de effecten van psilocybine bij de ziekte van Alzheimer, posttraumatische stressstoornis, chronische lyme, anorexia nervosa en alcoholisme.
Soorten Er zijn veel psilocybine en psilocine bevattende paddenstoelen. Voorbeelden van paddosoorten zijn: Psilocybe tampanensis is een paddenstoel die sclerotia aanmaakt. Vanwege de uiterlijke gelijkenis van het sclerotium met een truffel wordt deze vaak als zodanig aangeprezen en staat ook wel bekend onder de naam philosopher stone. Psilocybe mexicana is een uit Mexico afkomstige paddosoort. Psilocybe semilanceata, het puntig kaalkopje, komt o.a. voor in Nederland en België Psilocybe cubensis ook wel de Mexicaanse genoemd, omdat deze paddo o.a. in Mexico voorkomt. Copelandia cyanescens en Panaeolus cyanescens wordt ook wel de Hawaïaanse genoemd omdat deze paddo o.a. in Hawaï voorkomt, maar de paddo komt ook in Thailand voor. Van oorsprong is deze paddo waarschijnlijk Aziatisch, maar is samen met geïmporteerd vee op het eiland Hawaï terechtgekomen.
Ook de vliegenzwam (Amanita muscaria) kan hallucinaties veroorzaken, maar deze paddenstoel, waarvan ook het gebruik bekend is door sjamanen in diverse culturen, is in grotere doses giftig en wordt doorgaans niet als paddo betiteld. Gebruikers omschrijven dat de werking ervan van de gangbare psilocybine bevattende paddo's verschilt, met name door onaangename en verontrustende bijwerkingen zoals speekselvloed en wazig zicht. In tegenstelling tot Psilocybe paddenstoelen zijn amanitasoorten giftig. Dit komt voornamelijk door de stof iboteenzuur. Sommige amanitasoorten zijn zelfs dodelijk. Amanitapaddenstoelen worden over het algemeen niet aangeboden door smartshops.
De mycoloog Paul Stamets ontdekte dat de aanwezigheid van psilocybine in een paddenstoel kan worden aangetoond door de steel te kneuzen. Als de kneuzing binnen enkele minuten blauw kleurt betreft het hoogstwaarschijnlijk een Psilocybe paddenstoel.
Sterkte en waarschuwingen Het in Nederland inheemse Puntig kaalkopje (Psilocybe semilanceata) is een van de sterkere soorten. De "Mexicaanse" (Psilocybe cubensis) bevat wat minder Psilocine en Psilocybine dan het Nederlandse kaalkopje en wordt het meest aangeboden omdat deze heel eenvoudig te kweken is. Ook is de Mexicaanse paddo het populairst onder trippers. De "Hawaïaanse" (Copelandia cyanescens) is een van de sterkste hallucinogene paddenstoelen. Doordat deze paddenstoel moeilijker te kweken is en de trip een vrij intense en diepe beleving kan zijn, is zij minder populair als genotmiddel. De "Hawaïaanse" geeft een sterk confronterend en serieus effect en is daardoor enkel geschikt voor mensen die ervaring met andere soorten hebben. Bij de meeste incidenten die in de media belicht zijn (2007), betrof het gebruik van "Hawaïaanse" paddo's. Daarom verkopen de meeste smartshops geen "Hawaïaanse" paddo's aan onervaren klanten. Liefhebbers roemen deze soort om de diepe gedachten en het visueel spektakel die tijdens de trip worden beleefd. De sterkst bekend hallucinogene paddenstoel is waarschijnlijk de Psilocybe azurescens, die door kwekers in Nederland vaak buiten of in grotten wordt gekweekt.
Waarschuwingen
De werkzame stoffen van paddo's zijn wisselend in de paddo's aanwezig, en daarom is het lastig te doseren. Men kan enkele uren na het gebruik nog sloom en ongeconcentreerd zijn en niet goed in staat om deel te nemen aan het verkeer of machines te bedienen. Bij psychiatrische patiënten kunnen paddo's het risico op een psychose vergroten, of de ziekte langer laten duren. Al zijn de werkzame stoffen (psilocybine, psilocine en baeocystine) niet giftig (ze lijken in structuur sterk op serotonine, een neurotransmitter en dus een lichaamseigen stof, zie ook tryptamine), er is nog niet aangetoond dat ze niet schadelijk kunnen zijn voor het ongeboren kind. Het kind "tript" mee als de moeder paddo's heeft genomen, omdat de stoffen niet door de placenta worden tegengehouden.
Risico's en veiligheid
Er is in het verleden onderzoek gedaan naar de veiligheid van paddo's, voornamelijk door de Nederlandse overheid.
Werkgroep Smartshop 1