thumb|Het Belgische Federale Parlement in Brussel Na de verkiezingen voor het federale parlement in België op 13 juni 2010 ging de formatie van een nieuwe federale regering van start.
De vervroegde verkiezingen schiepen de mogelijkheid om vier jaar lang te werken aan de staatshervorming zonder dat er verkiezingen zijn. De regionale, Europese en federale verkiezingen vielen in 2014 samen, wat in 2010 de kans bood om een regering met grotere stabiliteit te vormen (meerderheidspartijen lijden dan niet aan profileringsdrang).
Deze formatie was de langstdurende formatie in de geschiedenis van België en duurde 541 dagen. Het Belgische record van 194 dagen werd op 25 december 2010 verbroken, en stond op naam van de formatie die de Regering-Verhofstadt III in 2007 inluidde. Op 8 januari 2011 volgde ook het Europese record van 208 dagen dat op naam van Nederland stond. De krant De Tijd bracht het verhaal dat in 2003 de regeringsvorming in Cambodja 353 dagen had geduurd.Cambodjanen gaan met ons wereldrecord lopen 30 maart 2011 Dat cijfer werd op 1 juni 2011 overschreden. Inmiddels was de formatie al erkend als langste formatie aller tijden door het Guinness Book of Records. De hele tijd bestuurde de regering-Leterme II het land in lopende zaken. De formatie werd uiteindelijk na 541 dagen op 6 december 2011 afgerondAlle Records, Land Langste Zonder Regering met de eedaflegging van de regering-Di Rupo.
Mogelijke coalities De mogelijke coalitievorming leek aanvankelijk sterk beïnvloed te worden door de bestaande regionale coalities. Vlaamse regering: CD&V + sp.a + N-VA Waalse regering: PS + cdH + Ecolo Franse Gemeenschapsregering: PS + cdH + Ecolo Brusselse Hoofdstedelijke Regering: CD&V-cdH + PS + Open Vld + Ecolo-Groen! (in mindere mate)
Vlaams Belang en FN zitten in een cordon sanitaire en zijn dus geen mogelijke coalitiepartners. Weinig partijen gunnen Lijst Dedecker een regeringsdeelname en het verlies van de partij tot 1 zetel is deze partij door haar marginaliteit te verwaarlozen, net zoals de Personenpartij. De beide socialistische partijen pleiten voor een voortzetting van de regionale coalities.Socialisten streven naar afspiegelingsregering
Nadat N-VA in juli 2011 geen heil zag in de formatievoorstellen van formateur Elio Di Rupo, besloten de socialistische (PS en sp.a), christendemocratische (CD&V en cdH), groene (Ecolo en Groen!) en liberale (MR en Open Vld) partijen zonder N-VA verder te onderhandelen. De deelname van N-VA aan de regering werd daardoor onwaarschijnlijk. Op 13 oktober werden de groene partijen, Groen! en Ecolo, op vraag van Open Vld en CD&V uit de regeringsonderhandelingen geweerd, net na het afronden van de communautaire onderhandelingen. De groenen verklaarden de gemaakte communautaire akkoorden wel loyaal te zullen steunen, zodat een tweederdemeerderheid kan bereikt worden.
Volgens de Minimum Range-theorie zullen partijen een coalitie nastreven met ideologisch gelijkgezinde partijen. Volgens de Smallest Winning Coalition-theorie zullen coalities een zo klein mogelijke meerderheid van zetels hebben: zo dicht mogelijk bij 76 zetels voor een gewone meerderheid en zo dicht mogelijk bij 100 zetels voor een tweederdemeerderheid.De kleermakers en de Keizer - Carl Devos - 2006
gewone meerderheid: 76 zetels Kamer + 36 zetels Senaat constituante (2/3de): 100 zetels Kamer + 47 zetels Senaat CoalitiepartijenMogelijke coalitiesNederlandstaligeFranstaligeKamerzetels(op 150)Senaatszetels(op 71)Moeilijkheden Klassieke Tripartitesp.a, CD&V, Open VldPS, cdH, MR 96 45 Geen meerderheid aan Vlaamse zijde en de groene familie moet dan in de oppositie de staatshervorming steunen. Regering van nationale eenheidsp.a, CD&V, Open Vld, Groen!PS, cdH, MR, Ecolo 109 51 Zonder de grote winnaar van de verkiezingen N-VA. Enkel nog de separatistische partijen, LDD en PP in de oppositie. Verkeerslichtcoalitie + N-VAsp.a, CD&V, Groen!, N-VAPS, cdH, Ecolo 105 51 Groen! is een oppositiepartij in het Vlaams Parlement. 7 ministerportefeuilles verdelen onder 4 partijen is moeilijk aangezien N-VA geen staatssecretarissen in de volgende regering wil. Roomsrood + N-VAsp.a, CD&V, N-VAPS, cdH 92 44 De groene familie moet dan in de oppositie de staatshervorming steunen. Ecolo zou uit de regionale regeringen kunnen stappen of gezet worden. Afspiegelingscoalitiesp.a, CD&V, N-VAPS, cdH, Ecolo 100 49 Ecolo eist dat Groen! in de coalitie zit.https://www.standaard.be/cnt/SV2RONK2 Erg krappe 2/3-meerderheid. Milquet werkt liever niet in "2 sporen" en Gennez trad haar later bij en wil met een 2/3de-meerderheid werken. Vlaamse Coalitie + Waalse klassieke tripartitesp.a, CD&V, N-VAPS, cdH, MR 110 52 Paars-groen + N-VAsp.a, Open Vld, Groen!, N-VAPS, MR, Ecolo 110 54 Asymmetrisch met regionale regeringen. Klassieke tripartite + N-VAsp.a, CD&V, Open Vld, N-VAPS, cdH, MR 123 59 PS zou hierbij Ecolo uit de regionale regeringen kunnen zetten, er moeten dan 3 nieuwe regeerakkoorden gesloten worden (Brussel, Wallonië, Franstalige gemeenschap). Te grote meerderheid, enkel Groenen en VB nog als oppositie. Leterme II + N-VAOpen Vld, CD&V, N-VAPS, cdH, MR 110 51 Dit is een voortzetting van de vorige regering maar dan wel met N-VA. Dit zou betekenen dat de groene familie en de sp.a uit de boot zouden vallen. De PS wil echter niet zonder sp.a voort onderhandelen.
Voorbereidingen Zoals gebruikelijk begon koning Albert II de dag na de verkiezingen, 14 juni, met zijn consultatieronde. De eerste politicus die hem bezocht was ontslagnemend premier Yves Leterme (CD&V), daarna volgden Kamervoorzitter Patrick Dewael (Open Vld) en Senaatsvoorzitter Armand De Decker (MR).
Diezelfde dag nog, in de namiddag, nodigde hij de overwinnaars van de verkiezingen uit beide landsdelen uit. Eerst Bart De Wever (N-VA) en daarna Elio Di Rupo (PS). Ook alle andere partijvoorzitters (met uitzondering van Vlaams Belang) kwamen bij de koning langs.
Verloop van de formatie Tijdslijn
Informateur De Wever (17 juni 2010 tot 8 juli 2010) thumb|140px|Bart De Wever Op 17 juni 2010 werd Bart De Wever door Albert II tot informateur benoemd. De Wever zou samen gaan zitten "met de vertegenwoordigers van de belangrijkste politieke, sociaaleconomische en maatschappelijke actoren in onze samenleving."Deredactie.be - De verklaring van Bart De Wever Hij zal zijn gesprekspartners confronteren met drie essentiële vraagstukken: Hoe pakken we de financiële problemen van het land aan? Hoe kunnen we institutionele hervormingen doorvoeren? Hoe kunnen we ons sociaal en economisch weefsel versterken?
Daarna wilde hij de algemene lijnen uittekenen voor een akkoord voor de vorming van een regering.Bart De Wever aangesteld als informateur, deredactie.be 17 juni 2010
Op maandag 21 juni begon De Wever zijn gesprekken. Kamervoorzitter Patrick Dewael was de eerste die door de informateur ontvangen werd, daarna volgden Senaatsvoorzitter Armand De Decker en Guy Quaden, gouverneur van de Nationale Bank. In de namiddag kwam ontslagnemend premier Yves Leterme op bezoek.De Standaard De Decker geeft De Wever goede kans op slagen
Een dag later ontving De Wever de ministers-presidenten van de deelstaten. Als eerste was Vlaams minister-president Kris Peeters aan de beurt. Daarna kwam Rudy Demotte, zowel minister-president van de Waalse regering als van de Franse Gemeenschapsregering, langs. Ook Charles Picqué, minister-president van de Brusselse regering, werd door De Wever uitgenodigd. Ten slotte was Karl-Heinz Lambertz, minister-president van de Duitstalige Gemeenschap, aan de beurt.De Standaard - De Wever sprak met Peeters, Demotte, Picqué en Lambertz
Op 8 juli 2010 maakte De Wever zijn verslag over aan de koning en vroeg om uit zijn opdracht te worden ontheven, wat de koning inwilligde.belgium.be - Missie informateur De Wever beëindigd Hij stelde dat hij overeenkomsten had gevonden tussen de verschillende partijen die in aanmerking kwamen voor een coalitie en vroeg de koning het initiatief te nemen om die overeenkomsten verder uit te diepen.Regeringsonderhandelingen: een calvarie van 545 dagen, De Morgen, 10 december 2011.
Preformateur Di Rupo (8 juli 2010 tot 3 september 2010) thumb|140px|Elio Di Rupo Enkele uren nadat Bart De Wever door de koning van zijn informatieopdracht ontheven was, werd Elio Di Rupo aangeduid als preformateur. Hij moest de standpunten uitdiepen en alles klaarmaken voor de echte formatie. Belangrijke vraagstukken hierbij waren de tweederdemeerderheid die nodig was om een staatshervorming door te voeren en of de groenen mochten deelnemen aan de regering. N-VA wilde Groen! liever niet in de regering, terwijl haar Franstalige zusterpartij Ecolo niet zonder de Vlaamse groenen in een regering wilden stappen. Op 27 juli 2010 kwamen N-VA, PS, sp.a, CD&V, cdH, Ecolo en Groen!, de zeven partijen die over een staatshervorming wilden praten, voor het eerst bijeen. Drie dagen later, op 30 juli, werd de opdracht van Di Rupo verlengd, waarna die aankondigde de onderhandelingen een week stil te leggen.
Op 11 augustus werden de onderhandelingen hervat en op 18 augustus kreeg de preformateur van de koning de opdracht om zijn missie voort te zetten. Hij moest twee domeinen uitdiepen: de autonomie en de responsabilisering van de deelstaten voor hun nieuwe bevoegdheden en de financiering van de federale staat. Op 24 augustus sloten de onderhandelaars een principeakkoord over de herziening van de financieringswet, waarin onder andere werd afgesproken dat geen enkele deelstaat mocht verarmen. Dezelfde avond werd er gepraat over het splitsen van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) en de hervorming en de financiering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Twee dagen later liepen de onderhandelingen vast, nadat de Vlaamse partijen de herfinanciering van Brussel aan de herziening van de financieringswet koppelden.
Op 28 augustus legde Di Rupo een nieuw voorstel op tafel over Brussel en BHV, waarbij de herfinanciering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor een deel aan de financieringswet werd gekoppeld. Sp.a wilde verder onderhandelen op basis van de afspraken die op tafel lagen, Groen! ging akkoord met de voorstellen van Di Rupo, evenals de Franstalige partijen, maar N-VA en CD&V gingen niet akkoord met de voorstellen van Di Rupo. Daarom bood hij op 29 augustus 2010 zijn ontslag aan koning Albert aan, die dit echter weigerde.
Na de sociale partners te hebben ontvangen en bilateraal overleg te hebben gepleegd met de zeven partijen rond de onderhandelingstafel, gaf Di Rupo op 3 september zijn ultieme voorstel af aan de onderhandelende partijen. Dat bleek echter een bijgewerkte versie te zijn van het voorstel dat hij op 28 augustus op tafel had gelegd. Hij kreeg opnieuw een "neen" van N-VA en CD&V. Zij vonden dat het voorstel niet ver genoeg ging en dat er te weinig garanties waren dat de financieringswet niet op de lange baan geschoven zou worden. Daarop vertrok Di Rupo meteen naar de koning om voor de tweede keer in bijna een week zijn ontslag aan te bieden. De koning hield het ontslag in beraad en begon meteen aan nieuwe consultaties. Als eerste kwam CD&V-voorzitter Wouter Beke, daarna Joëlle Milquet (cdH), Jean-Michel Javaux (Ecolo), Caroline Gennez (sp.a), Wouter Van Besien (Groen!) en als laatste Bart De Wever (N-VA).
Bemiddelaars Pieters en Flahaut (4 september 2010 tot 5 oktober 2010)