thumb|Kun je beter heel schoon of juist lekker vies leven om te voorkomen dat je ziek wordt? - Universiteit van Nederland De hygiënehypothese is een mogelijke verklaring voor de forse toename in prevalentie van onder meer eczeem, astma en allergieën in de geïndustrialiseerde wereld. Gesimplificeerd stelt de hypothese dat door de betere hygiëne en de eliminatie van kinderziekten het menselijk afweersysteem niet leert rustig te reageren op relatief onschuldige prikkels.Strachan DP (August 2000). "Family size, infection and atopy: the first decade of the "hygiene hypothesis"". Thorax 55 Suppl 1: S2–10. , , De theorie wordt ondersteund door epidemiologisch onderzoek en dierexperimenteel onderzoek.

Overigens is er geen duidelijke relatie in tijd tussen de toegenomen hygiëne, wat in de eerste helft van de twintigste eeuw plaatsvond, en de toename van allergieën, wat vooral eind twintigste eeuw plaatsvond.https://www.ntvg.nl/system/files/publications/2006125970001a.pdf. Gearchiveerd op 27 januari 2022. Naast allergische ziekten worden ook auto-immuunziekten en jeugdleukemie geassocieerd met de infectiehypothese.(SmithEvidence that childhood acute lymphoblastic leukemia is associated with an infectious agent linked to hygiene conditions. Smith MA, Simon R, Strickler HD, McQuillan G, Ries LA, Linet MS.National Cancer Institute, Division of Cancer Treatment and Diagnosis, Bethesda, MD 20892, USA. ),(OkadaThe 'hygiene hypothesis' for autoimmune and allergic diseases: an update. Okada H, Kuhn C, Feillet H, Bach JF. INSERM U1013, Necker-Enfants Malades Hospital, Paris, France. 2010. ).

Geschiedenis David Strachan heeft als eerste een statistische relatie gevonden tussen het aantal kinderen in een gezin en het ontstaan van allergieën.Strachan DP (November 1989). "Hay fever, hygiene, and household size". BMJ 299 (6710): 1259–60. , In Strachan’s studie bleek dat allergische ziektes minder voorkwamen bij kinderen die opgroeiden in grote gezinnen. Zijn hypothese was dat deze kinderen blootstaan aan meer infectiebronnen doordat kinderen in grote gezinnen elkaar eerder aansteken met een infectie dan kinderen in kleine gezinnen.

Epidemiologische gegevens Uit een epidemiologisch onderzoek blijkt dat allergie en astma minder voorkomen bij kinderen die opgroeien op een boerderij of afkomstig zijn van ouders met een antroposofische achtergrond.Alfvén T, et al. PARSIFAL study group. Allergic diseases and atopic sensitization in children related to farming and anthroposophic lifestyle--the PARSIFAL study. Allergy. 2006 Apr;61(4):414-21. Institute of Environmental Medicine, Karolinska Institutet, Stockholm, Sweden. Dat zou dan mogelijk verklaard worden doordat boerenkinderen meer bloot staan aan infectiebronnen omdat zij opgroeien op een boerderij. Overigens is uit dergelijk onderzoek alleen een statistische relatie te vinden, conclusies over oorzaak en gevolg zijn niet te trekken.

Verder blijkt dat in minder ontwikkelde en stedelijke gebieden in niet westerse landen allergieën minder voorkomen. Echter, indien jonge kinderen uit die landen verhuizen naar ontwikkelde gebieden, dan neemt de kans op allergische ziektes zoals astma toe.Gibson PG, Henry RL, Shah S, Powell H, Wang H (September 2003). "Migration to a western country increases asthma symptoms but not eosinophilic airway inflammation". Pediatr. Pulmonol. 36 (3): 209–15. , .Addo-Yobo EO, Woodcock A, Allotey A, Baffoe-Bonnie B, Strachan D, Custovic A (February 2007). "Exercise-induced bronchospasm and atopy in Ghana: two surveys ten years apart". PLoS Med. 4 (2): e70. , , .

Mechanisme voor ontstaan allergie Verondersteld wordt dat de verhouding tussen Th1-cellen, verantwoordelijk voor de celafweer, en Th2-cellen, verantwoordelijk voor de humorale afweer die gebruikmaakt van de antistoffen afweer, van belang is voor het risico met betrekking tot het ontwikkelen van een allergie.Bufford JD, Gern JE (May 2005). "The hygiene hypothesis revisited". Immunol Allergy Clin North Am 25 (2): 247–62, v–vi. , .

Een baby wordt geboren met een grote hoeveelheid Th2 helpercellen, van belang voor stimuleren humorale afweer die werkt via de antistoffen afweer. Het doormaken van infectieziekten, vooral als deze gepaard gaat met koorts, zorgt voor een stimulatie van de celafweer via de Th1. Indien het aantal Th1 cellen toeneemt, nemen de Th2 cellen af. Uit diermodellen volgt dat dit zorgt voor een kleinere kans op het ontwikkelen van een allergie.Baby'tje prikken, Auteur: Astrid Smit 21-06-2003 21-06-2003

Mechanisme voor ontstaan auto-immuunziekte Uit Amerikaans onderzoekKing C, Ilic A, Koelsch K, Sarvetnick N (April 2004). "Homeostatic expansion of T cells during immune insufficiency generates autoimmunity". Cell 117 (2): 265–77. , . bleek dat blootstelling aan infectiebronnen van muizen met een gevoeligheid voor diabetes type-1 (NOD muizen) resulteerde in een afname van het ontwikkelen van diabetes dan muizen levend in een steriele omgeving. Nu zegt dit natuurlijk niets over de werkelijkheid bij mensen die nooit onder steriele omstandigheden leven.

Andere ziekten en condities die mogelijk gerelateerd zijn aan de hygiënehypothese Jeugdleukemie

Zoals al vermeld in de inleiding wordt ook acute lymfatische leukemie bij kinderen gerelateerd aan de hygiënehypothese.. In een epidemiologische studie werd een statistische relatie gevonden tussen blootstelling aan infecties in de eerste twee levensjaren ALL: kinderen met weinig blootstelling bleken vaker ALL te krijgen. Zo komt ALL in het westen ongeveer tienmaal vaker voor bij kinderen dan in Afrikaanse en Aziatische landen. Binnen Groot-Brittannië komt ALL meer voor bij kinderen van ouders met een goede opleiding en een goede baan (hoge economische status) die geïsoleerd opgroeien (enig kind, niet naar de crèche) dan kinderen uit grote gezinnen uit lagere sociale milieus. Er werd overigens alleen een relatie gevonden tussen de ALL-variant van voorloper-B-lymfocyten. Dit is de meest voorkomende variant van ALL (75%) en vertoont een piekincidentie op vierjarige leeftijd. Deze piek ontbreekt echter in de Afrikaanse en Aziatische landen.NRC, 13 FEBRUARI 1999 Verknipte afweer. Gearchiveerd op 11 november 2022.

Autisme

Bij een aantal epidemiologische studies werd een relatie gevonden tussen de blootstelling aan infectiebronnen en autisme.Autism, asthma, inflammation, and the hygiene hypothesis Kevin G. Becker Gene Expression and Genomics Unit, RRB, TRIAD Technology Center, National Institute on Aging, National Institutes of Health, Room 208, 333 Cassell Drive, Baltimore, MD 21224, United States.

Categorie:Hypothese Categorie:Geneeskundig onderzoek