thumb|De Zebrastraat in vogelvluchtperspectief met daksculptuur van Nick Ervinck
De Zebrastraat is een gerenoveerd complex in Gent waarin huisvesting, cultuur en economie met elkaar verbonden zijn. Het oorspronkelijke gebouw werd in 1906 ontworpen door architect Charles van Rysselberghe als een sociaal woonexperiment. Het complex werd in 2006 gerenoveerd met behoud van de oorspronkelijke architecturale kenmerken en kreeg een nieuwe bestemming.
Sinds de renovatie ontwikkelde de Zebrastraat zich tot een culturele ontmoetingsplek met tentoonstellingen, concerten, evenementen en projecten rond hedendaagse en digitale kunst. De werking wordt georganiseerd door de Stichting Liedts-Meesen, die onder meer bekend is van de New Technological Art Award (NTAA), een internationale prijs voor vernieuwende kunst op het snijvlak van technologie en creativiteit.
In 2012 werd de eerste steen gelegd van New Zebra, een uitbreiding van het complex volgens hetzelfde concept. Sinds oktober 2018 maakt ook het nieuwe appartementsgebouw The Elephant deel uit van de site. De volledige site omvat vandaag 116 appartementen en huisvest bewoners met verschillende achtergronden en nationaliteiten.
Situering De geschiedenis van de Zebrastraat is verbonden met de stedelijke ontwikkeling van Gent aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Door de industriële expansie werd de Gentse dierentuin aan het einde van de 19e eeuw gesloten en werd het terrein verkaveld. De groei van de textielindustrie zorgde voor een sterke bevolkingsgroei en een toenemende vraag naar arbeiderswoningen nabij het stadscentrum.
Architect Charles van Rysselberghe kreeg de opdracht om op deze beperkte en waardevolle bouwgrond een efficiënte woonoplossing te realiseren. Hij koos ervoor de arbeiderswoningen verticaal te organiseren, waardoor meerdere woningen op een beperkte oppervlakte konden worden gebouwd. Het complex, dat in 1906 werd voltooid, vormde een antwoord op de huisvestingsproblemen die ontstonden door de snelle urbanisatie.
Vanaf de oprichting had het complex een sociale woonfunctie en werd het beheerd door de Gentse Huisvestingsmaatschappij. Tegen het einde van de 20e eeuw raakte het gebouw echter in verval en kwamen verschillende delen van het complex leeg te staan.
In 2002 werd het complex verkocht aan de Stichting Liedts-Meesen, die het gebouw liet renoveren en ontwikkelde tot het project de Zebrastraat. Naast de woonfunctie kreeg het complex een culturele en economische invulling. De stichting organiseert er sociaal-culturele activiteiten en biedt ruimte aan hedendaagse kunst, jonge kunstenaars, technologische experimenten en nieuwe artistieke ontwikkelingen.
Zebra Events De Zebrastraat is een veelzijdige locatie voor evenementen, vergaderingen, lezingen en recepties. Met verschillende ruimtes, een bijzondere architectuur en een centrale ligging in Gent vormt de site een inspirerende omgeving voor uiteenlopende bijeenkomsten.
XYZ Lounge De XYZ Lounge is een multifunctionele ruimte in de Zebrastraat in Gent, ontworpen in 2008 door de Frans-Portugese kunstenaar en architect Didier Fiúza Faustino. De lounge ontstond vanuit de herinrichting van de oorspronkelijke inkomhal van het complex. Faustino transformeerde deze ruimte tot een architecturale interventie van ongeveer 360 m², waarbij een combinatie van materialen zoals metaal, marmer, stucwerk, textiel en op maat ontworpen meubilair werd gebruikt.
Het ontwerp vertrekt vanuit het concept van de zogenaamde interstitiële ruimte: een plek die zich bevindt tussen verschillende functies en toestanden, zoals beweging en rust, ontmoeting en afzondering. De ruimte werd ontworpen als een omgeving die sociale interactie stimuleert en tegelijk verschillende vormen van gebruik mogelijk maakt.
Zebra Expo De tentoonstellingswerking van de Zebrastraat richt zich op hedendaagse kunst, met bijzondere aandacht voor digitale kunst, nieuwe media en artistieke experimenten. Een belangrijke historische tentoonstelling was Stippels en Pixels (2005), een tentoonstelling rond digitale kunst en nieuwe technologieën. In 2006 volgde Update, een biënnale voor interactieve en digitale kunst. De editie Update: Body Sound (2010) kwam tot stand in samenwerking met het Centre Pompidou in Parijs en onderzocht de relatie tussen lichaam, geluid en technologie. Parallel aan deze biënnale kent de stichting sinds 2008 de 'New Technological Art Award' toe. De prijs wordt uitgereikt voor een werk dat zich onderscheidt in de digitale kunstwereld en beoordeeld door een internationale jury.
De Zebrastraat organiseert daarnaast regelmatig tentoonstellingen van hedendaagse kunstenaars in haar exporuimtes. Zowel gevestigde kunstenaars als jonge kunstenaars en collectieven krijgen er een platform om hun werk aan een breed publiek te tonen.
New Technological Art Award (NTAA) Sinds 2008 organiseert de Stichting Liedts-Meesen de New Technological Art Award (NTAA), een internationale prijs voor vernieuwende kunstprojecten op het kruispunt van kunst, wetenschap en technologie. De prijs wordt toegekend door een internationale jury en richt zich op kunstenaars die experimenteren met digitale media, artificiële intelligentie, interactieve installaties en andere technologische toepassingen.
De meest recente editie, NTAA’25: Intelligence, It’s Automatic, vond plaats in 2025. De tentoonstelling onderzocht de geschiedenis en ontwikkeling van digitale kunst en de relatie tussen menselijke creativiteit, automatisering en artificiële intelligentie. De expo plaatste hedendaagse digitale kunst in een historische context, van het surrealisme en vroege experimenten met automatische creatieprocessen vanaf 1958 tot hedendaagse kunstvormen gebaseerd op artificiële intelligentie en digitale technologie.
Showcase#Art – Kunstenaar van de Maand Showcase#Art – Kunstenaar van de Maand is een initiatief waarbij jonge kunstenaars de mogelijkheid krijgen om een selectie van hun werk tentoon te stellen in de Zebrastraat. Het project heeft als doel kunstenaars een laagdrempelig platform te bieden en kunst toegankelijk te maken voor een divers publiek. De jury bestaat uit Hans Vandekerckhove, Marie Cloquet, Francoise Liedts en de huidige cultuurmanager. De tentoonstelling vindt plaats in de vitrine van de XYZ Lounge en sluit aan bij de bredere artistieke werking van de Stichting Liedts-Meesen.
Showcase#Music Showcase#Music is een wedstrijd die muzikale talenten in de kijker zet en beloftevolle artiesten een podium biedt. Elke donderdagavond van 22:00 tot 23:00 uur vinden de optredens plaats op het podium van de XYZ Lounge. Het publiek kan stemmen op het beste concert. De winnaar krijgt de kans om op te treden als hoofdprogramma tijdens Zebra Woods. Momenteel zijn de concerten on-hold gezet wegens een klacht over geluidsoverlast.
Zebra Woods Zebra Woods is een jaarlijks winterfestival georganiseerd door de Zebrastraat in Gent. Voor het festival wordt er tijdelijk een tent geplaatst op het middenplein, volledig ingericht als bos, dat gebruikt wordt als concertzaal. Sinds de eerste editie in 2017 groeide Zebra Woods uit tot een terugkerend muziekfestival waarbij zowel gevestigde artiesten als opkomend talent optreden. Doorheen de verschillende edities stonden uiteenlopende Belgische artiesten en groepen op het podium, waaronder onder meer Axelle Red, De Mens, Trixie Whitley, Novastar, Brihang, 't Hof van Commerce, Isolde Lasoen, STUFF., Baloji, Milo Meskens en Tourist LeMC.
Naast hoofdoptredens biedt Zebra Woods ook ruimte aan jong muzikaal talent. Via Showcase#Music krijgt een geselecteerde winnaar jaarlijks de kans om op het hoofdpodium van Zebra Woods op te treden. Zo speelde onder meer de winnaar van Showcase#Music 2024, Birame en de winnaar van Showcase#Music 2025, Lukja op het podium.
Zebra Beach Zebra Beach is een zomers initiatief van de Zebrastraat waarbij het binnenplein van de site tijdens de zomermaanden wordt omgevormd tot een tijdelijke zomerbar met een strandsetting rond de vijver.
Samenwerkingen en maatschappelijke projecten Naast haar artistieke werking ondersteunt de Zebrastraat socio-culturele projecten. Doorheen de jaren werden samenwerkingen opgezet met organisaties uit verschillende domeinen, waaronder jeugdwerking, kunsteducatie en sociale projecten. Initiatieven zoals de samenwerking met Habbekrats, een organisatie die zich richt op jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties, sluiten aan bij de bredere doelstelling van de Zebrastraat
Kunstcollectie De Zebrastraat beschikt over een collectie hedendaagse kunst met werken van Belgische kunstenaars. Tot de collectie behoren onder meer werken van Panamarenko, Thomas Huyghe en Honoré d’O.
Exposities 2005: Stippels en Pixels 2006: Udate I (curator Jean-Marie Dallet) 2006: 40 jaar schilderijen Henri Vandermoere 2006: Wonderland - Fluxus en het spel 2007: Kabinetportretten 1962-2006 Pjeroo Roobjee 2008: Update II (curator Peter Weibel, ZKM) 2009: Picture Palace Hans Vandekerckove 2010: Update III (curator Christine Van Assche, Centre Pompidou) 2010: Verlangzamingen Michel Buylen 2011: Mugoland 2012: Adam Leech 2012: Christ Michiels 2012: Update IV 2013: Etienne Desmet 2014: Update V 2016: Print Wikipedia in Ghent
Externe link
Officiële website Zebrastraat
Categorie:Cultuur in Gent Categorie:Straat in Gent