Echte agamen (Agama) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie van de agamen (Agamidae).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam Agama werd in 1802 voorgesteld door François Marie Daudin. (1802). Histoire naturelle, génerale et particulière des reptiles 3: 333 Er worden 48 soorten in het geslacht geplaatst, inclusief de in 2013 beschreven Agama lanzai.
Verschillende agamen die in Europa voorkomen werden lange tijd ook tot dit geslacht gerekend, maar worden tegenwoordig in de geslachten Laudakia en Stellagama geplaatst. – The Reptile Database
Levenswijze Alle soorten zijn overdag actief, het zijn bodembewoners die weinig klimmen. De vrouwtjes zetten eieren af op de bodem.
Verspreiding en habitat De soorten komen alle voor in Afrika en leven in de landen Algerije, Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo-Kinshasa, Djibouti, Egypte, Equatoriaal-Guinea, Eritrea, Ethiopië, Gabon, Gambia, Ghana, Guinee-Bissau, Guinee, Ivoorkust, Kaapverdië, Kameroen, Kenia, Liberia, Libië, Malawi, Mali, Marokko, Mauritanië, Mozambique, Namibië, Niger, Nigeria, Oeganda, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Swaziland, Tanzania, Togo, Tsjaad, Westelijke Sahara, Zambia, Zimbabwe en Zuid-Afrika.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 21 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Achttien soorten worden gezien als 'veilig' toegewezen (Least Concern of LC) en twee soorten als 'onzeker' (Data Deficient of DD). Agama montana ten slotte wordt beschouwd als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. thumb|Mannetje van Agama mwanzae in de Serengeti (Tanzania) thumb|Vrouwtje van dezelfde soort
Naam Auteur Verspreidingsgebied Agama aculeata Merrem, 1820 Namibië, Botswana, Zimbabwe, Zuid-Afrika, Mozambique, Angola, Zambia, Swaziland Agama africana Hallowell, 1844 Liberia, Ivoorkust, Sierra Leone, Guinee, Ghana Kolonistenagame(Agama agama) Linnaeus, 1758 Benin, Burkina Faso, Kameroen, Kaapverdië, Tsjaad, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Liberia, Mali, Mauritanië, Nigeria, Senegal, Togo, Ivoorkust Agama anchietae Bocage, 1896 Congo-Brazzaville, Angola, Namibië, Zuid-Afrika, Botswana Agama armata Peters, 1855 Zuid-Afrika, Mozambique, Namibië, Botswana, Zambia, Swaziland, Congo-Kinshasa, Kenia, Tanzania, Zimbabwe Agama atra Daudin, 1802 Zuid-Afrika, Swaziland, Namibië, Botswana Agama bibronii Duméril, 1851 Marokko, Westelijke Sahara, Algerije, Mauritanië Agama boensis Monard, 1940 Guinee-Bissau, Guinee, Mali, Senegal Agama bottegi Boulenger, 1897 Somalië Agama boueti Chabanaud, 1917 Mali, Marokko, Mauritanië, Senegal, Niger, Burkina Faso, mogelijk in Tsjaad Agama boulengeri Lataste, 1886 Mali, Mauritanië, Westelijke Sahara Agama caudospinosa Meek, 1910 Kenia Agama congica (Peters, 1877) Congo-Kinshasa, Angola Agama cristata Mocquard, 1905 Guinee, Mali Agama dodomae Loveridge, 1923 Tanzania Agama doriae Boulenger, 1885 Ghana, Togo, Nigeria, Centraal-Afrikaanse Republiek, Eritrea, Ethiopië, Kameroen, Soedan Agama etoshae McLachlan, 1981 Namibië Agama finchi Böhme, Wagner, Malonza, Lötters & Köhler, 2005 Kenia, Ethiopië Agama gracilimembris Chabanaud, 1918 Ghana, Benin, Nigeria, Kameroen, Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali, Guinee, Burkina Faso, mogelijk in Tsjaad Agama hartmanni Peters, 1869 Soedan, Eritrea Agama hispida Kaup, 1827 Zuid-Afrika, Namibië Agama hulbertorum Wagner, 2014 Kenia Agama insularis Chabanaud, 1918 Guinee Agama kaimosae Loveridge, 1935 Kenia Kirk's agame(Agama kirkii) Boulenger, 1885 Malawi, Zambia, Zimbabwe, Mozambique, Botswana, Tanzania Agama knobeli Boulenger & Power, 1921 Namibië Agama lanzai Wagner, Leaché, Mazuch & Böhme, 2013 Somalië Agama lebretoni Wagner, Barej & Schmitz, 2009 Kameroen, Equatoriaal-Guinea, Gabon, Nigeria Agama lionotus Boulenger, 1896 Tanzania, Oeganda, Kenia, Ethiopië Agama lucyae Wagner & Bauer, 2011 Ethiopië Agama montana Barbour & Loveridge, 1928 Tanzania Agama mossambica Peters, 1854 Tanzania, Malawi, Zambia, Mozambique, Zimbabwe Agama mucosoensis Hellmich, 1957 Angola Agama mwanzae Loveridge, 1923 Tanzania, Rwanda, Kenia Agama parafricana Trape, Mediannikov & Trape, 2012 Togo, Ghana, Benin, Nigeria Onechte kolonistenagame(Agama paragama) Grandison, 1968 Nigeria, Kameroen, Mali, Centraal-Afrikaanse Republiek, Ghana, Burkina Faso, Benin, Niger, mogelijk in Tsjaad Agama persimilis Parker, 1942 Somalië, Ethiopië, Kenia Agama picticauda Wilhelm Peters, 1877 Gabon Stekelagame(Agama planiceps) Peters, 1862 Namibië Agama robecchii Boulenger, 1891 Somalië, Ethiopië Agama rueppelli Vaillant, 1882 Somalië, Ethiopië, Kenia, Soedan Agama sankaranica Chabanaud, 1918 Guinee, Nigeria, Ivoorkust, Ghana, Burkina Faso, Benin, Togo, Mali, Senegal, Niger, mogelijk in Kameroen Agama somalica Wagner, Leaché, Mazuch & Böhme, 2013 Somalië Agama spinosa Gray, 1831 Egypte, Soedan, Ethiopië, Eritrea, Djibouti, Somalië Agama tassiliensis Geniez, Padial & Crochet, 2011 Mali, Niger, Algerije, Libië Agama turuensis Loveridge, 1932 Tanzania Agama wachirai Malonza et al., 2021 Kenia Agama weidholzi Wettstein, 1932 Senegal, Gambia, Mali, Guinee-Bissau
Bronvermelding
Categorie:Agaminae