thumb|right|Margaretenhof, de oudste bewaard gebleven godskameren In de stad Utrecht bevinden zich meerdere godskameren en hofjes.
Godskameren Godskameren (godscameren) is een stichting van vrijwoningen (woningen vrij van huur) zoals die door rijke katholieken en protestanten vanaf 1375 tot de 19de eeuw specifiek in Utrecht "om Godswil" gebouwd werden ten behoeve van kosteloze bewoning door arme mensen, meestal bejaarden of gezinnen.Definitie godskamer wnt.inl.nl Deze vrijwoningen waren vaak van het type kameren, rijtjeswoningen die bestaan uit slechts één kamer en een zolder. Behalve gratis bewoning werden aan de bewoners vaak preuves uitgedeeld (voedsel, brandstof of geld). In de loop der tijd werden de vrijwoningen omgezet in huurwoningen.
De godskameren zijn bewaard gebleven omdat de beheerders de verplichting waren aangegaan vervangende woonruimte aan de bewoners te bieden. De meeste bewaard gebleven kameren bevinden zich in het Museumkwartier. Van 1652 tot de verplaatsing van de Gronsveltkameren in 1756 waren er drie rijtjes godskameren in de Agnietenstraat: de Beyerskameren, Kameren Maria van Pallaes en de eerder genoemde Gronsveltkameren.
Hofjes De hofjes in Utrecht zijn van latere datum dan de godskameren. Ze werden in de 19e en vroege 20e eeuw buiten de binnenstad gebouwd. In Utrecht wordt de term hofje soms ook voor de godskameren gebruikt.
Lijst van godskameren en hofjes in Utrecht Naam Stichtingsjaar of bouwjaar LocatieOpmerking Afbeelding Arkelkameren Lange Nieuwstraat Gesloopt Begijnhof Gesloopt. Drie godskameren gesticht door juffrouw van Hoy; vijf kameren met preuves gesticht door kanunnik Johan van Medenblick. In het grote huis woonden arme begijnen.Kronijk van het Historisch Genootschap, blz. 98 e.v. (tekstversie)Beyerskameren 1597 Lange Nieuwstraat, Agnietenstraat Poort en gevelsteen 120pxBreyerskameren 1749 Wittevrouwensingel, Gasthuisstraat Gevelsteen 120pxBruntskameren 1621 Bruntenhof, achter villa Lievendaal Poort en tuin met standbeeld 120px Croontgenspoort 1397 door Johan Croonkijn Tussen Achter-Clarenburg en de stadswal 17 vrijwoningen. Gesloopt in 1865. Ter vervanging werden in 1859-60 nieuwe woningen gebouwd in de Kroonstraat. Deze werden in 1953 aan de gemeente verkocht en in 1973 gesloopt. Stichting der Eleëmosynae van Oudmunster 1861 Wolter Heukelslaan Hofjeswoningen op een U-vormige plattegrond 120px Stichting der Eleëmosynae van Oudmunster 1890 Mgr. van de Weteringstraat, Pallaesstraat Complex van woningen op de hoek Mgr. van de Weteringstraat en Pallaesstraat 120px Kameren van Jan van Goch 1560 Zakkendragerssteeg 24-44, even Elf kameren met doorgang, voorgevels gerestaureerd in 1977, achtergevels grotendeels gesloopt. Thans restaurant en rijksmonument. Godskameren bij het Jacobsgasthuis Jacobsgasthuissteeg Tien kameren. Op een na (nummer 23) alle gesloopt rond 1978.120px Hofje Goedestraat 1854 Goedestraat Gebouwd als huurwoningen120px Hofje Haagstraat 1893 Haagstraat Kameren van Jan van Campen 1574 Schalkwijkstraat, Nieuwekamp Onderdeel van Leeuwenbergh Gasthuis 120px Janskameren van der Meer 15de eeuw Hieronymusplantsoen (t.h.v. de huidige nummers 4-12), bij de Knuppelbrug gesloopt in 1929 Gronsveltkameren 1652 Nicolaasdwarsstraat Gevelsteen; oorspronkelijk gebouwd in Agnietenstraat 120px Margaretenhof 1562 Jansveld Poort en gevelsteen 120px Martinushofje 1884 Gansstraat Twee tegenover elkaar gelegen bouwblokken van ieder 12 woningen 120px Metelerkamp 1844 Nieuwekamp, Achterom Gebouwd in een steeg, de woningen staan tegenover een blinde muur 120px Myropscameren 1583 Springweg 120px Kameren Maria van Pallaes 1651 Agnietenstraat Gevelsteen aan refectiehuis 120px Hofje van Stichting Maria van Pallaes 1905 Minstraat Woonhuizen in rij Hofje van Stichting Maria van Pallaes 1938 Wulpstraat 120px Hofje voor Protestantse Weduwen 1873 - 1936 Oudwijkerveldstraat Vier bouwblokken uit 1873, 1875 en 1936 Sionskameren 15e eeuw Nieuwegracht Circa 1959 deels gesloopt 120px Speyart van Woerden's hofje 1879 Kerkstraat (Buiten Wittevrouwen) Afgesloten door een hek 120px Sterrehof 1873 Sterrebos Open hofje 120px Stevensfundatie 1853 Kruisstraat, hoek Biltstraat Grotendeels gesloopt in 1968 120px Hofje van Veelo 1826 Tuinstraat en Geertebolwerk 19 Zuidelijke deel is na kraakactie in 1982 behouden 120px Vijfzusterwoningen 1375 gesticht door juffrouw Alijdt Hoek Waterstraat en Jan Meijenstraat Eerste vrijwoningen in Utrecht. Eind 19de eeuw gesloopt. Zuylenskameren 16e eeuw gebouwd door de kanunnik Dirk van Zuylen Dirk van Zuylenstraat en Bergstraat In 1943 door de Duitse bezetters afgebroken om ruimte te creëren rond het Hoofdbureau van Politie. Zij betaalden een schadevergoeding maar de geplande nieuwbouw voor bejaarden aan het Geertehof op de plaats van de daartoe te slopen Geertekerk. Dit ging niet door toen de kerk verkocht werd aan de Remonstrantse gemeenschap en gerestaureerd.
Categorie:Geschiedenis van Utrecht Categorie:Armenzorg