thumb|Waterlelies
De Waterleliefamilie (Nymphaeaceae) is een familie van bedektzadigen. Het zijn waterplanten: de bloemen en bladeren drijven op het water, maar de wortels houden de planten op hun plaats. Met zo'n zestig soorten is dit een kleine familie. De planten komen wereldwijd voor, buiten de poolstreken en de woestijnen. In Vlaanderen en Nederland komen van nature de gele plomp (Nuphar lutea), de witte waterlelie (Nymphaea alba) en de noordelijke waterlelie (Nymphaea candida) voor.
Taxonomie Deze familie is eigenlijk altijd erkend geweest door plantentaxonomen, maar de omschrijving van de familie is minder constant geweest. Het geslacht Nelumbo groeit in dezelfde habitat en werd veelal in deze familie ingedeeld. Het is gebleken dat Nelumbo niet alleen hoort tot een aparte familie, maar zelfs helemaal niet verwant is. APG plaatst Nelumbo in de orde Proteales.
APG De Angiosperm Phylogeny Group, een internationale groep van plantkundigen die de systematiek van de bedektzadigen bestudeert met het oog op de taxonomie, heeft enkele malen een herzien APG-systeem gepubliceerd. Het APG IV-systeem (2016) was de meest recente versie.
APG III en IV Het APG III en APG IV-systeem laten de Nymphaeales zien als behorende tot de basale taxa van de bedektzadigen. Fylogenetische stamboom volgens APG IV, 2016 'angiosperms' , bedektzadigen, Angiospermae Amborellales
Nymphaeales
Austrobaileyales
'magnoliids' , magnoliiden, Magnoliopsida Chloranthales
'monocots' , Monocotyledoneae, eenzaadlobbigen, Liliopsida Dicotyledonae , tweezaadlobbigen Ceratophyllales 'eudicots' , Asteropsida, 'nieuwe' tweezaadlobbigen
APG I en APG II Het APG I-systeem van 1998 en het APG II-systeem van 2003 erkennen de familie, maar plaatst deze niet in een orde, al wijst ze er wel op dat de naam Nymphaeales beschikbaar is voor een dergelijke orde. De familie wordt zelfs helemaal niet geplaatst behalve een toewijzing tot een van de basale afstammingslijnen in de clade Bedektzadigen (angiosperms).
Zowel APG I als APG II staan twee mogelijke omschrijvingen toe: Nymphaeaceae sensu lato, inclusief de genera Brasenia en Cabomba, die afgesplitst zouden kunnen worden als de familie Cabombaceae Nymphaeaceae sensu stricto, exclusief de genera Brasenia and Cabomba, zodat er dan zes geslachten overblijven: Barclaya, Euryale, Ondinea, Nuphar, Nymphaea en Victoria.
Cronquist Het Cronquistsysteem (1981) wees de familie toe aan de orde Nymphaeales in de onderklasse Magnoliidae, in de klasse Magnoliopsida [= tweezaadlobbigen] van de stam Magnoliophyta [= bedektzadigen].
Thorne (1992) Het Thornesysteem (1992) plaatste de familie in de orde Nymphaeales, die weer geplaatst werd in de superorde Nymphaeanae, in de onderklasse Magnoliideae [= tweezaadlobbigen], in de klasse Magnoliopsida [= bedektzadigen].
Dahlgren Het Dahlgrensysteem plaatste de familie in de orde Nymphaeales, die weer geplaatst werd in de superorder Nymphaeanae, in de onderklasse Magnoliideae [= tweezaadlobbigen], in de klasse Magnoliopsida [= bedektzadigen].
Engler Het Englersysteem, in de revisie van 1964, plaatste de familie in de onderorde Nymphaeineae, in de orde Ranunculales, in de onderklasse Archychlamydeae, in de klasse Dicotyledoneae, in de onderstam Angiospermae
Wettstein Het Wettsteinsysteem, laatstelijk herzien in 1935, plaatste deze familie in de orde Polycarpicae, in de Dialypetalae, van de onderklasse Choripetalae, in de klasse Dicotyledones, van de onderstam Angiospermae
Geslachten Barclaya Wall. Euryale Salisb. Nuphar Sibth. & Sm. Nymphaea L. Victoria Lindl.
Trivia Waterlelies waren een favoriet onderwerp van de Franse impressionistische kunstschilder Claude Monet. Hij maakte er verschillende schilderijen van.
Externe links Barclayaceae, Euryalaceae,