Maciste (Italiaanse uitspraak: [maˈtʃiste]) is een Italiaanse filmreeks rond een krachtpatser die bovenmenselijk sterk is. Het is een van de oudste en langstlopende filmreeksen ter wereld. In Italië kende de reeks grote populariteit, al zijn de films meestal erg goedkoop gemaakt en bevatten ze routineuze plots.
Geschiedenis Maciste maakte zijn debuut in de stomme film "Cabiria" (1914) door regisseur Giovanni Pastrone. Zijn naam is gebaseerd op een bijnaam van Hercules. Er zijn 52 films met Maciste gemaakt, waaronder 27 stomme films met Bartolomeo Pagano in de hoofdrol. De plots zijn doorgaans eenvoudige verhalen waarbij Maciste's kracht wordt ingezet om een knappe jonge vrouw te redden en het kwaad te verslaan. Meestal spelen de films zich af in de Oudheid, maar de periodes verschillen nogal van film tot film. Zo leeft Maciste in de ene film in een Bijbelse setting en in andere films dan weer meer in een Griekse mythologiewereld. Ook de locaties veranderen per film: Mongolië, Egypte, Peru,...
Van 1914 tot 1926 was Maciste voornamelijk een personage uit de stomme film. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij als propagandamiddel ingezet. In 1927 verscheen voorlopig de laatste Maciste-film. Het duurde tot de jaren 60 voor er nieuwe films rond het personage werden gemaakt. Na het succes van de Amerikaanse Herculesfilms met Steve Reeves, besloot men in Italië Maciste nieuw leven in te blazen. Tussen 1960 en 1965 werden er 25 geluidsfilms rond Maciste gedraaid, met Mark Forest als Maciste. Andere acteurs die de rol tijdens deze periode op zich namen waren: Gordon Scott, Reg Park, Gordon Mitchell, Reg Lewis, Kirk Morris, Samson Burke, Alan Steel, Richard Lloyd, Renato Rossini en Frank Gordon.
In de Engelstalige filmwereld veranderde men uit commerciële overwegingen de naam van Maciste in Hercules, Samson, Goliath, Atlas of Colossus. Ook in Nederland gebeurde dit bij enkele films: Maciste, l'eroe piu grande del mondo draaide er in de bioscoop als Goliath en de zonden van Babylon en Maciste nell'inferno di Gengis Khan als Hercules in de hel van Dzjengis Khan. Omgekeerd werd Il gladiatore di Roma (1962) in Nederland uitgebracht als Maciste, gladiator van Rome, hoewel deze film met Gordon Scott niet over Maciste gaat.
Lijst van Maciste-films
Stomme films
Film Nederlandse titel Jaar Opmerking Cabiria Maciste, de held van Cabiria / Maciste als redder van Cabiria 1914 Maciste Maciste, de schrik der bandieten 1915 Maciste bersagliere 1916 Maciste alpino Maciste als overwinnaar / Maciste als alpenjager 1916 SAR il principe Enrico Maciste II als beschermer 1916 In Nederland als Maciste-film uitgebracht Maciste atleta Maciste als acrobaat 1917 Maciste medium Maciste als hypnotiseur / Maciste als medium 1917 Maciste poliziotto Maciste als detective 1917 Maciste turista 1917 Maciste sonnambulo 1918 La rivincita di Maciste De wraak van Maciste 1919 Il testamento di Maciste Maciste's testament 1919 Il viaggio di Maciste Maciste op reis 1919 Maciste I 1919 Maciste contro la morte Maciste tegen de dood 1919 Maciste innamorato 1919 Maciste in vacanza Maciste met vacantie 1920 Maciste salvato dalle acque Maciste uit de golven gered 1920 Maciste e la figlia del re della Plata Maciste en de dochter van de zilverkoning 1922 Die Japanerin und Maciste 1922 Maciste und der Sträfling Nr. 51 Maciste en de gevangene 51 1923 Maciste contro Maciste 1923 Maciste und die chinesische Truhe Maciste en de chinese koffer 1923 Maciste e il nipote di America 1924 Maciste imperatore Maciste als keizer / Maciste imperator 1924 Maciste contro lo sceicco Maciste tegen de sheik 1925 Maciste all'inferno Maciste in de hel 1926 Maciste nella gabbia dei leoni Maciste als leeuwentemmer 1926 Il gigante delle Dolemite Maciste de reus der bergen 1927 Gli ultimi zar Maciste de banneling 1928 In Nederland als Maciste-film uitgebracht
Geluidsfilms Film Nederlandse titel Jaar Hoofdrol Opmerkingen Maciste nella valle dei re Maciste... overwinnaar! 1960 Mark Forest Maciste nella terra dei ciclopi Maciste, zoon van Hercules 1961 Gordon Mitchell Maciste contro il vampiro Maciste contra Maciste 1961 Gordon Scott Il trionfo di Maciste De triomf van Maciste 1961 Kirk Morris Maciste alla corte del Gran Khan Maciste en de tirannen 1961 Gordon Scott Maciste, l'uomo più forte del mondo Maciste, de sterkste man ter wereld 1961 Mark Forest Maciste contro Ercole nella valle dei guai 1961 Kirk Morris Totò contro Maciste 1962 Samson Burke en Totò komedie Maciste all'inferno Maciste contra de hellemonsters 1962 Kirk Morris Maciste contro el sceicco Maciste vecht tegen de sjeik / Maciste vecht in de harem 1962 Ed Fury Maciste, il gladiatore piu forte del mondo Maciste, de onoverwinnelijke gladiator 1962 Mark Forest Maciste contro i mostri Maciste in het stenen tijdperk 1962 Reg Lewis Maciste contro i cacciatori di teste Maciste tegen de koppensnellers 1962 Kirk Morris Il gladiatore di Roma Maciste, gladiator van Rome 1962 Gordon Scott In Nederland als Maciste-film uitgebracht Maciste, l'eroe piu grande del mondo Goliath en de zonden van Babylon 1963 Mark Forest Zorro contro Maciste Zorro contra Samson 1963 Alan Steele Maciste contro i mongoli 1963 Mark Forest Maciste nell'inferno di Gengis Khan Hercules in de hel van Dzjengis Khan 1964 Mark Forest Maciste alla corte dello zar 1964 Kirk Morris Maciste, gladiatore di Sparta Maciste, gladiator van Sparta 1964 Mark Forest Maciste nelle miniere de re Salomone 1964 Reg Park Maciste e la regina di Samar 1964 Alan Steele La valle dell'eco tonante 1964 Kirk Morris Ercole, Sansone, Maciste e Ursus: gli invincibili 1964 Renato Rossini satire Gli invicibili fratelli Maciste De onoverwinnelijke broeders Maciste 1964 Richard Lloyd Maciste il vendicatore dei Mayas Hercules tegen Goliath op leven en dood 1965 bestaat haast volledig uit gehermonteerde scènes uit Maciste contro i mostri en Maciste contro i cacciatori di teste
Jesus Franco-films
In 1973 draaide de Spaanse cultregisseur Jesus Franco twee low-budget Maciste-films voor Franse producers: Maciste contre la Reine des Amazones en Les exploits érotiques de Maciste dans l'Atlantide. De cast voor beide films was haast identiek, met Val Davis als Maciste. De eerste film werd in Italië uitgebracht als een "Karzan"-film (een goedkope imitatie van Tarzan) en de laatstgenoemde film werd enkel in Frankrijk uitgebracht als "Les Gloutonnes".
Trivia
Federico Fellini zei ooit dat de film "Maciste all'inferno" hem ervan overtuigde regisseur te worden. De films "Maciste contro i cacciatori di teste" ("Colossus and the Headhunters") en "Maciste e la regina di Samar" ("Hercules vs. the Moon Men") werden bespot in de komische televisiereeks Mystery Science Theater 3000. De Belgische krachtpatser John Massis baseerde zijn artiestennaam op Maciste.
Categorie:Filmreeks Categorie:Personage uit film Categorie:Sandalenfilm