miniatuur|Zicht op de Thomaskirche en Thomasschule in Leipzig (1749) De Thomascantor is de artistiek leider en dirigent van het Thomanerchor in Leipzig. In 1543 werden in het kader van de kerkhervorming de Thomasschool en dus ook het Thomanerchor onder het gezag van de stad Leipzig gebracht en sindsdien wordt de Thomascantor door de gemeenteraad van de stad Leipzig benoemd. In 1722 trachtte dit illustere gezelschap Georg Philipp Telemann als Thomascantor te krijgen, maar deze koos voor Hamburg. Daarom nam men teleurgesteld genoegen met Johann Sebastian Bach. Bach heeft het ambt tot zijn dood in 1750 vervuld, al was hij weleens gefrustreerd over de geringe middelen die de politici hem ter beschikking stelden. (Bach had 16 zangers, tegenwoordig zijn er 90 koorleden). Bach was als Thomascantor verantwoordelijk voor de muziek in de beide hoofdkerken van Leipzig, zowel de Thomaskerk als de Nikolaikerk.
Tegenwoordig moet de Thomascantor wekelijks een motet uitvoeren en de eredienst in de Thomaskerk muzikaal vormgeven. Vroeger had hij veel meer taken dan alleen de muziek, Bach moest bijvoorbeeld ook lesgeven in het Latijn. Hij liet deze lessen overigens bij voorkeur tegen betaling door een collega geven. In 1973 heeft men deze taken gescheiden. Zowel in de nazitijd (1937–1945) als in de DDR-periode (1953–1989) heeft de overheid getracht de Thomascantor en het Thomanerchor voor politieke doeleinden te misbruiken.
Naam (geboortedatum; sterfdatum) In dienst Opmerkingen Thidericus rond 1295 Johannes Urban (Johannes Steffani de Orba) 1436–1466 Thomas Ranstete (en Peter Seehausen?) 1443–1444 Martin Klotzsch rond 1470 Johannes Fabri de Forchheym rond 1472 Ludwig Götze 1471–1506 Gregor Weßnig 1482–1488 Heinrich Höfler rond 1488–1490 Nikolaus Zölner rond 1498 Johannes Conradi ca 1508 Johann Scharnagel 1505–1513 80px Georg Rhau* rond 1488 in Eisfeld† 6 augustus 1548 in Wittenberg 1518–1520 Johannes Galliculus* rond 1490 in Dresden† rond 1550 in Leipzig 1520–1525 Valerian Hüffeler 1526–1530 Johannes Hermann* 1515 in Zittau† 22 april 1593 in Freiberg 1531–1536 Wolfgang Jünger* rond 1517 in Sayda† 4 maart 1564 in Großschirma 1536–1539 Johannes Bruckner 1539–1540 Ulrich Lange† 1549 in Leipzig 1540–1549 Wolfgang Figulus* rond 1525 in Naumburg (Saale)† 1589 in Meißen 1549–1551 Melchior Heger* in Brüx (tegenwoordig: Most) 1553–1564 Valentin Otto* 1529 in Markkleeberg† april 1594 1564–1594 80px Sethus Calvisius* 2 februari 1556 in Gorsleben† 24 november 1615 in Leipzig 1594–1615 80px Johann Hermann Schein* 20 januari 1586 in Grünhain† 19 november 1630 in Leipzig 1615–1630 Tobias Michael* 13 juni 1592 in Dresden† 26 juni 1657 in Leipzig 1631–1657 Sebastian Knüpfer* 6 september 1633 in Asch† 10 oktober 1676 in Leipzig 1657–1676 Johann Schelle* 6 september 1648 in Geising† 10 maart 1701 in Leipzig 1677–1701 80px Johann Kuhnau* 6 april 1660 in Geising† 5 juni 1722 in Leipzig 1701–1722 80px Johann Sebastian Bach* 21 maart 1685 in Eisenach† 28 juli 1750 in Leipzig 1723–1750 Johann Gottlob Harrer* 1703 in Görlitz; † 9 juli 1755 in Karlsbad 1750–1755 80px Johann Friedrich Doles* 23 april 1715 in Steinbach-Hallenberg† 8 februari 1797 in Leipzig 1756–1789 80px Johann Adam Hiller* 25 december 1728 in Wendisch-Ossig (tegenwoordig Osiek Łużycki in Polen) bij Görlitz† 16 juni 1804 in Leipzig 1789–1801 Hiller was van 1781 tot 1785 dirigent van het Gewandhausorkest in Leipzig. August Eberhard Müller* 13 december 1767 in Northeim† 3. december 1817 in Weimar 1801–1810 Müller was van 1810 tot 1817 Hofkapelmeester in Weimar. 80px Johann Gottfried Schicht* 29 september 1753 in Reichenau (Saksen)† 16 februari 1823 in Leipzig 1810–1823 Christian Theodor Weinlig* 25 juli 1780 in Dresden† 7 maart 1842 in Leipzig 1823–1842 Weinlig was van 1814 tot 1817 cantor van de Kruiskerk in Dresden. Moritz Hauptmann* 13 oktober 1792 in Dresden† 3 januari 1868 in Leipzig 1842–1868 80px Ernst Friedrich Richter* 24 oktober 1808 in Großschönau (Lausitz)† 9 april 1879 in Leipzig 1868–1879 Wilhelm Rust* 15 augustus 1822 in Dessau† 2 mei 1892 in Leipzig 1880–1892 Gustav Schreck* 8 september 1849 in Zeulenroda† 22 januari 1918 in Leipzig 1893–1918 80px Karl Straube* 6 januari 1873 in Berlin† 27 april 1950 in Leipzig 1918–1939 80px Günther Ramin* 15 oktober 1898 in Karlsruhe† 27 februari 1956 in Leipzig 1939–1956 Kurt Thomas* 25 mei 1904 in Tönning† 31 maart 1973 in Bad Oeynhausen 1957–1960 Erhard Mauersberger* 29 december 1903 in Mauersberg bei Marienberg† 11 december 1982 in Leipzig 1961–1972 Hans-Joachim Rotzsch* 25 april 1929 in Leipzig† 25 september 2013 in Leipzig 1972–1991 Georg Christoph Biller* 20 september 1955 in Nebra (Unstrut)† 27 januari 2022 1992–2015 Gotthold Schwarz* 2 mei 1952 in Zwickau 2016–2021Andreas Reize* 19 mei 1975 in Solothurn2021–heden
Literatuur Dit artikel is deels overgenomen van de Duitse Wikipedia. Een deel van de namen komt van de website voor de ouders van het Thomanerchor Biografische informatie is ook gevonden op Stefan Altner; Das Thomaskantorat im 19. Jahrhundert. Bewerber und Kandidaten für das Leipziger Thomaskantorat in den Jahren 1842 bis 1918. Quellenstudien zur Entwicklung des Thomaskantorats und des Thomanerchors vom Wegfall der öffentlichen Singumgänge 1837 bis zur ersten Auslandsreise 1920; Passage-Verlag; Leipzig 2006 ISBN=3-938543-15-9 Johann Gottfried Stallbaum; Über den innern Zusammenhang musikalischer Bildung der Jugend mit dem Gesammtzwecke des Gymnasiums. Eine Inauguralrede, nebst biographischen Nachrichten über die Cantoren an der Thomasschule zu Leipzig; Fritzsche, Leipzig, 1842.
Categorie:Bach (familie) Thomascantor Categorie:Dirigent Categorie:Muziekgeschiedenis Thomascantors Thomascantors