Een nemeton (meervoud nemeta, ook nimidasIndiculus superstitionum et paganiarum (6)) was een sacrale ruimte van de oude Keltische religie en Germanen. Een Nemet was een vrije ruimte. Nemeta lijken zich voornamelijk te hebben gesitueerd op natuurlijke plaatsen (op open plekken in het woud, aan rivieren, bronnen enz.), en, aangezien men daar vaak bomen bij gebruikte, worden ze heel vaak ook als boomheiligdommen geïnterpreteerd.Koch, p. 1350. Andere aanwijzingen laten echter vermoeden dat het woord een veel ruimere variatie aan rituele plaatsen inhield, zoals schrijnen en tempels.Green, p. 448.Dowden, p. 134. Aanwijzingen voor het bestaan van nemeta zijn vooral uit votieve inscripties en plaatsnamen afkomstig, zoals die in de hele Keltische wereld voor komen. Toponiemen met het woord nemeton vindt men terug van het Spaanse Galicië tot Schotland en tot in Turkije toe. Het woord houdt verband met de naam van de Nemeten, een Keltische stam die aan de Rijn leefde tussen de Palts en het Bodenmeer in wat thans Duitsland is, en met hun godin Nemetona.

thumb|Bodenmeer bij valavondthumb|Tempeltje van Barger-Oosterveld

Beschrijvingen van destijds Plinius en Lucanus schreven al dat druïden niet in stenen tempels of andere constructies, maar in boomheiligdommen vergaderden. In zijn Pharsalia beschrijft Lucanus een dergelijke heilige plaats nabij MassiliaHet huidige Marseille was na Hallstatt (dat als contactcentrum met de oude Grieken diende, het nieuwe centrum voor culturele uitwisseling tussen Kelten en Etrusken. in een dramatische stijl die eerder bedoeld was om bij zijn Romeinse toehoorders rillingen van blije bewondering op te roepen dan om de plaats echt natuurhistorisch te beschrijven:

Voorbeelden Beschrijvingen van dergelijke sites vindt men over heel de Keltische wereld verspreid. Geattesteerde voorbeelden zijn Nemetobriga nabij Ourense in het noordwesten van Spanje, Drunemeton in Galatië, en Medionemeton nabij de Muur van Antoninus in wat thans Schotland is.

Mars Lucetius ("Lichtende Mars") als Rigonemeti ("Koning van het boomheiligdom") en Nemetona worden geattesteerd in Romeinse inscripties in Nettleham, nabij Lincoln, en in Bath, waar een man uit de stam van de Treveri een votiefaltaar voor Mars Loucetius en Nemetona oprichtte, om een gelofte te vervullen. Een nemeton zit in de Romeinse plaatsnaam Vernemeton (thans Willoughby-on-the-Wolds, Nottinghamshire) vervat en in referenties uit 1194 van Nametwihc, "Heiligdomstad" (Nantwich, Cheshire).E.Ekwall, Concise Oxford Dictionary of Place-Names (Oxford) 1936:320 col. a. In Schotland, zijn plaatsnamen met nemeton vrij frequent,W.G. Watson, History of the Celtic Place-Names of Scotland (Edinburgh) 1920. zoals ook in Devon, waar ze in moderne namen met Nymet en Nympton zijn terug te vinden, en die geïdentificeerd zijn met Nemetostatio in de Ravenna kosmografie. Een zeer bekende nemetonsite is te vinden in het Névet woud nabij Locronan in Bretagne (cf. Modern Bretoens neved 'heiligdom', Welsh nyfed). Gournay-sur-Aronde, in het Frans department van de Oise, herbergt ook overblijfselen van een nemeton. Echo's van het woord nemeton leven voort in talloze Franse plaatsnamen zoals Novionemetum (noviios 'nieuw') dat evolueerde tot Nonant, Nonant-le-Pin, etc., *Nemeto-pons, met het Latijnse pons 'brug' : Nampont en Nemetodurum 'deur' of 'forum van de tempel' : Nanterre. In Parijs werd melding gemaakt van "Namet" in een regel van doggerel uit circa 1270, als de oude naam voor het Quartier du Temple op de rechter over.Louis H. Gray, "`Et Toz les Bons Sains de Namet'" Speculum 28.2 (April 1953), pp. 76-377 In Ierland was een kapel Nemed in Armagh en een andere bevond zich op SliabnFhuait.E. Hogan, Onomasticon Goidelicum (Dublin) 1910, noted by Gray 1953. Nemetons hebben eveneens bestaan in het Nabije Oosten in het Gallische Galatië in Anatolië, waar Strabo de naam van de ontmoetingsplaats van de raad van Galaten als Drunemeton van vernoemt.Compare drys, "oak". Het woord vormt ook een deel van Arnemetia, de godin van een Britse stam uit het huidige Derbyshire.De Kelten, leven, mythen en kunst, Juliette Wood, 2004,

In fictie Het Nemeton Klooster is opgedoken in de videospelserie Shadow Hearts.

Noten

Literatuur

T. D. Kendrick, The Druids. Merchant Book Company Limited, 1994,

Zie ook Keltische mythologie Veleta Druïden Hörgr

Externe links Mary Jones, Celtic Encyclopedia: nemeton Instances in Roman inscriptions. Nemeton

Categorie:Gallische oudheid