De SBB Re 460, ook wel Lok 2000 genoemd, is een elektrische locomotief voor het goederenvervoer en het personenvervoer van de Zwitserse spoorwegonderneming Schweizerische Bundesbahnen (SBB).
Geschiedenis In de jaren 70 onderzocht de SBB welke vormen van hogesnelheidsvervoer in Zwitserland toepasbaar waren. Daarbij kreeg het project Bahn 2000 langzaam vorm. Een kosten-baten-analyse leidde tot de conclusie dat de infrastructuur en rollend materieel geschikt moesten zijn voor een maximale snelheid van .
De locomotieven die daarvoor nodig waren werden ontwikkeld en gebouwd door Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik (SLM) in Winterthur en Asea Brown Boveri (ABB) in Zürich. Het uiterlijk van deze locomotieven werd door het Italiaanse designbureau Pininfarina ontworpen.
De SBB bestelde voor het personenvervoer eind 1987 de eerste serie van twaalf locomotieven met typeaanduiding Re 4/4 VI en medio 1989 werd een tweede serie van twaalf locomotieven besteld. De eerste twaalf locomotieven werden besteld onder de nummers 10701 - 10712, die op dat moment ook nog in gebruik waren bij de serie Ae 3/6 I (bouwjaar 1920-1929), waarvan de laatste pas in 1994 buiten dienst ging.
In de herfst van 1989 kreeg SBB opdracht van de Bondsraad om capaciteit beschikbaar te stellen voor het Huckepack-transport, een gecombineerde manier van vervoer per vrachtwagen en trein. Aan de daaropvolgende aanbestedingsprocedure werd onder meer door het consortium SLM/ABB deelgenomen met hun concept Lok 2000.
Het consortium won de aanbesteding en kreeg medio 1990 een vervolgopdracht voor nog eens 75 locomotieven. Daarmee had de SBB 99 locomotieven besteld van een serie die alleen nog maar op de tekentafel bestond.
De eerste Re 4/4 460 (zoals de serie toen nog werd aangeduid) werd begin 1991 aan pers en publiek gepresenteerd maar was op dat moment nog niet rijvaardig. Medio 1991 kon de 460 000 op eigen kracht haar eerste meters maken. Op 28 januari 1992 werd de eerste Re 460 officieel afgeleverd.
Tot slot werden nog een nabestelling voor nog eens 20 locomotieven bij SLM/ABB geplaatst, waarmee de serie een omvang van 119 eenheden kreeg.
Na het verhelpen van de vele kinderziekten, kon de 460 vanaf 1994 in het regelmatige verkeer worden aangetroffen. In het begin werd de Re 460 zowel voor het personen- als goederenvervoer ingezet, in het goederenvervoer deels in meerspandienst. Na 1999 zijn de goederendiensten overgenomen door TRAXX-locomotieven uit de serie SBB Re 482/484, BLS Re 485/486.
Vanaf 1997 werd dit type locomotief als tractievoertuig voor de IC2000-rijtuigen ingezet.
Constructie en techniek De locomotieven zijn opgebouwd met een lichtstalen frame en frontdelen van GVK. De locomotief is voorzien van GTO thyristor-gestuurde driefasige asynchrone motoren. De techniek van deze locomotief is afgeleid van de in 1989 ontwikkelde locomotieven voor de SBB van het type Re 450, locomotieven voor de Sihltal-Zürich-Uetliberg-Bahn (SZU) van het type Re 456, locomotieven voor de Südostbahn (SOB) van het type Re 456 en locomotieven voor de Regionalverkehr Mittelland (RM) van het type Re 456.
De GTO thyristor vervangen door watergekoelde IGBT-thyristor geleverd door ABB Schweiz AG. Deze worden tijdens de grote revisie bij Industriewerk Yverdon-les-Bains tussen 2014 en 2022 ingebouwd.
Namen De Schweizerische Bundesbahnen hebben de volgende namen op de locomotieven geplaatst:
De Schweizerische Bundesbahnen hebben de volgende locomotieven met totaalreclame uitgevoerd:
loc nummer omschrijving afbeelding 460 002 Klima 460 005 SBB-Jubileum 1902-2002, RailAway 460 006 100 Jahre Postauto, Rood 460 007 AMAG Gruppe, Rood 460 008 150 Jaar ETH Zürich, Rood 460 012 Radio RSR/DRS, Rood, Thales Group, Rood 460 013 Lumimart, Microsoft, Rood 460 014 HCB, FinöV D/F, Rood 460 015 Agfa, Télévision Suisse Romande, DRS 3, Rood, Euro 2008, Rood 460 016 Ciba wit, Ciba blauw, Adtranz, FinöV D/F, Rood, SBB New Look, Rood 5 460 017 Märklin: Heizerlok, Märklin: Alpaufzug, Rood 460 018 Danzas, Pepsi, Mobility CarSharing I, SF DRS I, Rood 460 019 Miele, Swisspool, Swisscom: Schulen ans Internet, Rood 3 460 020 Tilsiter, SRG SSR idée suisse 2 460 021 Milch: Lovely, Kambly I, Kambly II, 2316 Lokführer 460 022 100 Jahre Touring Club Schweiz, FinöV D/I, Rood 460 023 Zürich Relax: Oud Logo, Zürich Relax: Nieuw Logo, Rood 460 024 Zugkraft Aargau II 1 460 025 Die Schweiz ist Europameister im Zugfahren, Rood 460 026 Lötschberg-Basistunnel, Rood 460 028 Western Union III 460 032 SF DRS II, Rood 460 033 Ascom, Space Dream Saga 1, Märklin Swiss Collection 2000: Musikdose, Märklin Swiss Collection 2001: Tunnelbohrmaschine, Märklin Swiss Collection 2002: Eisenbahnermütze, Märklin Swiss Collection 2003: Messgeräte, Rood 460 034 Zugkraft Aargau I met sponsoren, Zugkraft Aargau I zonder sponsoren, Rood 460 035 SBB/CFF D/F, Rood 460 036 SBB/FFS D/I, Rood 460 037 Ajax, SEV, Post, Golden Arch Hotel, Rood 460 038 Skandia, stratego 2 460 040 Ibara, Rood 460 042 Märklin Swiss Collection 1999: Krokodilantrieb, Western Union II, Rood 460 044 Euro 2008 II, Rood 460 051 166 Operating Center 460 053 Login 1 460 056 SF DRS 1, Pro Infirmis, Rood 460 062 Reka Rail I, Rood 460 065 Euro 2008 I, Rood 460 070 Post, Aroma-Cafés, Rood 460 071 VetroSwiss 1 460 073 RTSI I, RTSI II, DRS 1, Rood 460 074 SBB/FFS Cargo: Wie heeft de meeste aanhangers?, Space Dream Saga 2, Rood 460 075 AlpTransit Gotthard II 1 460 076 SBB: Freizeit 460 078 Schweiz Tourismus I, Schweiz Tourismus II, Rood 460 079 ChemOil, 25 Jahre Verkehrs-Club der Schweiz, Rood 460 080 Alpenqueren VHS, Neue Perspektiven VHS 1 2 460 083 SBB Cargo-Versuchsanstrich Mintgrün, Post-Jubiläum 1902-2002, Rood 460 084 Jubiläumslok in Chrom für 150 Jahre Schweizer Bahnen, Helvetia, Rentenanstalt Swiss Life, Rood 460 087 Reka Rail II 460 090 Wallis/Lötschbergtunnel 1 460 093 Blick, Rood 460 094 Mobility II 460 096 Sion 2002, Rood 460 099 100. Lok 2000, Rood, Papierfabrik Antalis, Rood 460 100 Schweizer Fernsehen I 460 101 Magic Ticket 460 102 Stiftung Historisches Erbe der SBB 460 105 Blick, VSLF, Rood 460 106 300'000 GA, Rood 460 107 Schweizer Fernsehen II 460 112 Flugzug Swissair, Rood 460 114 Western Union II, Rood, Securitrans 460 118 AlpTransit Gotthard I
Treindiensten In de dienstregeling van 2021 waren de treinen als IC of IR op de volgende trajecten ingezet:
IC 3 Basel - Zürich - Chur, veelal met stammen IC2000 rijtuigen en of versterkt met rijtuigen EW IV. IC 6/ IC 61 Basel - Olten - Bern - Thun - Spiez - Brig/Interlaken Ost, zowel met stammen IC2000 rijtuigen als met stammen rijtuigen EW IV. IC 8 Romanshorn - Winterthur - Zürich - Bern - Thun - Spiez - Brig, met stammen IC2000 en of versterkt met rijtuigen EW IV. IR 15 Geneve - Lausanne - Fribourg - Bern - Luzern, met stammen EW IV IR 16 Bern - Zurich, zowel met stammen IC2000 rijtuigen als met stammen rijtuigen EW IV. IR 17 Bern - Zurich, zowel met stammen IC2000 rijtuigen als met stammen rijtuigen EW IV. IR 27 Basel - Olten - Luzern, met stammen EW IV. IR 37 Basel - Zürich via Hauensteinlinie, met stammen EW IV. IR 75 Konstanz - Winterthur - Zürich - Zug - Luzern, met stammen IC2000. IR 90 Brig - Sion - Montreux - Lausanne - Geneve, met stammen EW IV.
Literatuur Hans-Bernhard Schönborn: Lok 2000. GeraMond Verlag, München, 1998, . Spoorwegen, diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar. Theo Stolz: Triebfahrzeuge der Schweiz. Minirex AG, Luzern, 2007, .
Foto's
Re 460 460