De Stadler KISS, in eerste instantie ook wel Stadler Dosto genoemd, NZZ:"Auf den Flirt folgt ein Kiss" is een elektrisch dubbeldeks treinstel van fabrikant Stadler Rail. De naam "KISS" is een acroniem voor "Komfortabler Innovativer Spurtstarker S-Bahn-Zug", wat comfortabele innovatieve snel optrekkende S-Bahn-trein betekent. De eerste klant was de Schweizerische Bundesbahnen (SBB), die de treinstellen vanaf 2011 inzet in de reizigersdienst op de S-Bahn van Zürich.
Geschiedenis Het treinstel werd in 2008 ontworpen door Stadler Rail en is een doorontwikkeling van de eveneens door Stadler Rail ontwikkelde FLIRT.
Constructie en techniek Aandrijving De treinstellen worden aangedreven door enkele motordraaistellen. Deze hebben twee separaat aangedreven assen, met overbrenging via Kardan-Hohlwellen-Antrieb. De treinstellen voor de SBB en de Westbahn hebben aangedreven koprijtuigen met twee gemotoriseerde draaistellen. De versies voor de ODEG en de CFL hebben aangedreven koprijtuigen waarbij alleen het binnenste draaistel is aangedreven. De versie voor Westfalenbahn heeft daarnaast ook nog één middenbak met één motordraaistel.
Omgrenzingsprofiel De treinstellen voor gebruik in Zwitserland en Oostenrijk hebben het Zwitserse AB-EBV O2 omgrenzingsprofiel dat bedoeld is voor dubbeldekkers. De Duitse en Luxemburgse versies voldoen aan het Duitse G2 profiel, waardoor zij op de bovenverdieping iets krapper zijn, maar wel iets hoger (35 mm). De versie voor Rusland volgt het grotere Russisch omgrenzingsprofiel, waardoor die treinstellen 3,40 m breed en 5,24 m hoog zullen worden.
Overige Deze treinstellen kunnen in combinaties tot maximaal drie stellen rijden. De treinstellen zijn uitgerust met luchtvering.
Overzicht De onderstaande tabel geeft de verschillende versies van de Stadler KISS weer, tezamen met een aantal (technische) details. Uitgebreidere informatie is te vinden op de desbetreffende pagina's van de verschillende treinstellen.
Serie Afbeelding Levering Inzet Zitplaatsen Toelating Aandrijving Dimensies maatschappijtype jaartalaantal 1e klas2e klas snelheidomgrenzingsprofielinstaphoogte bovenleidingspanningcontinuvermogenaanzetkracht lengtebreedte / hoogte gewicht Schweizerische Bundesbahnen (SBB)RABe 511 (6-delig)RABe 511.1 (4-delig) 160px 2010-201250 (6-delig)24 (4-delig) S-Bahn ZürichRegioExpress 120 / 60415 / 277 160 km/hAB-EBV O2550 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.000 kW (8×500 kW)400 kN 150,00 / 100,36 m2,800 m / 4,595 m297 / 211,9 t Westbahn GmbH (WESTbahn)MeA 4010 160px 20118 (6-delig) IC-dienstSalzburg-Wenen 501 200 km/hAB-EBV O2570 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.000 kW (8×500 kW)320 kN 150,0 m 2,800 m / 4,595 m 296 t Westbahn GmbH (WESTbahn)MeA 4110 (Treinstellen met overdruk wagens) 160px 20179 (4-delig) IC-dienstSalzburg-Wenen 200 km/hAB-EBV O2570 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.000 kW (8×500 kW)320 kN 102,0 m 2,800 m / 4,595 m 256 t Westbahn GmbH (WESTbahn)MeA 4010 (Treinstellen met overdruk wagens) 160px 202015 (Kiss 3) (6-delig) IC-dienstSalzburg-Wenen Die neuen „Stadler-Züge“ der Westbahn: Erste Garnitur ist bereits auf Schienen 200 km/hAB-EBV O2570 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.000 kW (8×500 kW)320 kN 150,0 m 2,800 m / 4,595 m 296 t BLS AGRABe 515 160px 201228 (4-delig) S-bahn Bern 61274 160 km/hAB-EBV O2570 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.000 kW (8×500 kW)400 kN 102,6 m 2,800 m / 4,595 m 216 t Ostdeutsche Eisenbahn GmbH (ODEG)ET 445 (ODEG) 160px 201216 (4-delig) RE2 Wismar–CottbusRE4 Stendal–Jüterbog 24404 160 km/hG2580 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz3.000 kW (4×750 kW)200 kN 105,22 m2,800 m / 4,630 m205,8 t Chemins de fer luxembourgeois (CFL)2300 160px 20138 (3-delig) 2017 11 (3-delig) RE Luxemburg-Trier–Koblenz 29255 160 km/hG2580 mm ~15.000 volt 16 2/3 Hz~ 25.000 volt 50 Hz3.000 kW (4×750 kW)200 kN 79,84 m2,800 m / 4,630 m205,8 t WestfalenbahnET 445 Fahrzeuge von der Westfalen- Bahn GmbH 160px 201513 (6-delig) RE Braunschweig–Rheine/Bielefeld 34592 160 km/hG2600 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz4.500 kW (6×750 kW) 156,45 m2,800 m / 4,630 m Aeroexpress (Moskou)ЭШ2 (ESh2) 160px 201616 (4-delig) 8 (6-delig) optie: 13 Luchthavenverbinding Moskou 160 km/hBreedspoor(1520 mm) Gelijkstroom / Bovenleiding 3,400 m / 5,240 m Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)EŞ2 Stadler to supply double-deck EMUs to Azerbaijan opname gewenst 20155 (4-delig) Baku – Sumqayıt 160 km/hBreedspoor(1520 mm) Gelijkstroom / Bovenleiding 3,400 m / 5,240 m Mälab (AB Transitio) Mälardalstrafik MÄLAB AB. Einsprache in Schweden abgewiesen – freie Bahn für Stadler miniatuur|206x206px 2018 33 (Kiss 2) Optie: 110 (4-delig) • Örebro – Eskilstuna – Stockholm – Uppsala ("Svealandsbanan") • Hallsberg – Katrineholm – Stockholm ("Sörmlandspilen") • Norrköping – Nyköping – Stockholm ("Nyköpingsbanan") • Sala – Västerås – Eskilstuna – Katrineholm – Linköping ("UVEN") 200 km/hG2580 mm ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz3.000 kW (4×750 kW)200 kN 105,22 m3,400 m / 5,200 m Georgische Spoorweg (Sakartvelos Rkinigza, SR) 160px 20174 (4-delig) Tbilisi - Batoemi 160 km/hBreedspoor(1520 mm) Gelijkstroom / Bovenleiding 3,400 m / 5,240 mCaltrain160x160px2022-2024 23 (7-delig)San Francisco - Tamien200 km/h ~ 25.000 volt 60 Hz182,56 m 3,000 m / 4,840 m
429 t
Literatuur Theo Stolz: Triebfahrzeuge der Schweiz. Minirex AG, Luzern, 2007, . Spoorwegen; diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.