Gasopslag Bergermeer is een commerciële ondergrondse gasopslag tussen Bergen en Alkmaar, in een natuurlijk gasreservoir waaruit tussen 1972 en 2007 aardgas werd gewonnen. Sinds 2014 is het als opslag in gebruik. Volgens exploitant TAQA Energy is het de grootste ondergrondse gasopslag van West-Europa voor de vrije markt, met een technische capaciteit van 49,7 TWh.
Gasopslag Ondergrondse gasopslag is een methode om aardgas tijdelijk te bewaren. Het gas wordt in de zomer opgeslagen om het in de winter te kunnen gebruiken, maar het kan ook verhandeld worden. Gasopslag is een beproefde techniek die veel wordt toegepast; anno 2026 zijn er in Europa 178 ondergrondse gasopslagen operationeel. Tot de andere gasopslagen in Nederland behoren Norg (59,3 TWh technische capaciteit), Grijpskerk (23,9) en Alkmaar (5,0). Gasopslagen bieden flexibiliteit in de levering van gas als de vraag naar gas (tijdelijk) groter is dan het aanbod.
Technische kenmerken Het werkvolume van Gasopslag Bergermeer (de hoeveelheid gas die er in een jaar in en uit kan gaan) bedraagt 4,1 miljard m³ (4,1 bcm). Daarnaast zit er 4,6 miljard m³ kussengas in het reservoir om voldoende druk te hebben voor gasopslag. Dit kussengas moet in het veld blijven om het op druk te houden en is in feite niet verhandelbaar totdat het veld buiten gebruik gesteld wordt. Voor de opslag zijn veertien nieuwe putten geboord in de Bergermeerpolder tussen Alkmaar en Bergen, tot een diepte van ca. 2,5 kilometer. De opslag is met ondergrondse leidingen verbonden met een gasbehandelingsinstallatie op bedrijventerrein Boekelermeer in Alkmaar. Daar wordt het geproduceerde gas in een gaswasser gereinigd en daarna gedroogd.
Geschiedenis Het Bergermeerconsortium, dat bestaat uit TAQA Energy bv (een dochteronderneming van de Abu Dhabi National Energy Company) en Energie Beheer Nederland, sloot in de zomer van 2009 voor het exploiteren van de opslag een overeenkomst met het Russische GazpromTAQA en Gazprom export MoU te ondertekenen Partner op Nederlandse Bergermeer Gas Storage voor de levering van kussengas voor Gasopslag Bergermeer. In ruil voor dit kussengas krijgt Gazprom tot 2045 het recht op het gebruik van 42% van de opslagcapaciteit.
In mei 2011 gaven de ministers Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu groen licht voor Gasopslag Bergermeer. Een jaar later, op 2 mei 2012, bekrachtigde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de verleende vergunningen.
In de zomer van 2012 werd begonnen met de aanleg van Gasopslag Bergermeer en in april 2014 is de opslag gedeeltelijk in gebruik genomen. Op 31 maart 2015 heeft Maria van der Hoeven, als directeur van het Internationaal Energieagentschap, de Gasopslag Bergermeer officieel in gebruik genomen. Van der Hoeven was eerder als minister van Economische Zaken (Balkenende IV) bij Gasopslag Bergermeer betrokken.
In 2022 gaf een onderzoek van NRC aan dat de zeggenschap over de gasopslag feitelijk in handen van Gazprom was. Tussen 2017 en 2020 was het gasveld tussen de 90 en 100 procent gevuld vlak voor de winter, maar in 2021 kwam dit niet hoger dan 30%.
Risico's Een aantal rapporten toont aan dat het gasveld seismische risico's voor de gemeenten Bergen, Heiloo, Schermer en de stad Alkmaar met zich meebrengt. Het gebied kende een aantal (door de mens) geïnduceerde aardbevingen tijdens de aardgaswinning tussen 1972 en 2008, met toenemende magnitudes op de schaal van Richter. Wetenschappers van het KNMI, MIT en TNO vinden elkaar in een geschatte maximale magnitude van 3,9 op de schaal van Richter als het gasveld voor opslag in gebruik wordt genomen. Het MIT noemde de kans op een aardbeving van die kracht 'zeer klein'. Ook zonder gasopslag kunnen er nog aardschokken komen; de inschatting van MIT en KNMI is dat het seismische risico bij opslaan van gas niet toeneemt. Wel kan de drukverandering bij de opslag en afvoer van gas volgens het MIT misschien tot aardbevingen leiden.
Externe links Website Gasopslag Bergermeer (van TAQA) Website actiegroep Gasalarm2
Categorie:Aardgas Categorie:Economie in Alkmaar Categorie:Gastechniek Categorie:Mijnbouw in Nederland Categorie:Energie in Nederland