Eduard Venjaminovitsj Limonov (Russisch: Эдуард Вениаминович Лимонов) (Dzerzjinsk, 22 februari 1943 – Moskou, 17 maart 2020) was een controversieel Russisch politicus, dichter en schrijver.
Leven en werk 1943-1991: dissident, in verbanning Limonov groeide op in Charkov en trok in de jaren zestig naar Moskou. In Moskou maakte hij kennis met de avant-gardistische literaire beweging en begon ook zelf in die geest te schrijven. In 1974 werd hij vanwege zijn warsheid van machtsstructuren en openlijk dissidente opstelling het land uit gezet en vertrok naar de Verenigde Staten. Daar werd hij tot een dissident onder de dissidenten. Hij verweet de Verenigde Staten een vergelijkbaar machtssysteem te bezitten als de Sovjet-Unie.
Limonovs werk werd sterk beïnvloed door schrijvers van de absurdistische groepering uit de late jaren twintig OBERIU (Charms, Vvedenski, Kazakov). Hij had echter ook in Amerika grote moeite zijn romans gepubliceerd te krijgen. Voor zijn “punk”-roman Ik ben het, Eddy (1976) vond hij pas in 1979 een uitgever in Frankrijk. Veel opschudding, met name in Russisch dissidente kringen, veroorzaakte zijn roman Ik ben het, Eddy ("Eto ja Jeditsjka") aka "De Russische dichter houdt van grote negers", die speelt in de wereld van Russische (voornamelijk Joodse) emigranten in Amerika en toont hoe zij die lang begeerde “vrije” wereld zien en beleven, in vreugde en ontgoocheling. Het is een keihard relaas over een dichter die in den vreemde geen erkenning vindt en een afrekening met het land dat hem onderdak verschafte, alsook met de Russische emigrantenwereld: een “hoop melancholische nietsnutten, dromers en fantasten”.
In 1982 week Limonov uit naar Frankrijk, alwaar hij zich een tijdlang een positie verwierf als moderne intellectueel. Limonov zorgde als zodanig regelmatig voor opschudding, in de literaire maar ook in de politieke arena. Zijn stellingname switchte in de jaren tachtig van radicaal links naar radicaal rechts, maar zijn stijl bleef die van de provocateur.
1991-heden: terug in Rusland, enfant terrible Na de val van de Sovjet-Unie in 1991 keerde Limonov terug naar Rusland, steunde de putsch tegen Boris Jeltsin, vocht aan de zijde van de Serviërs in de Joegoslavië-oorlog, aan de kant van de Abchaziërs tegen Georgië, was onderminister in het nationalistische schaduwkabinet van Vladimir Zjirinovski en richtte na wrevel over Zjirinovski's absurde politieke stunts (en waarna hij het boek Limonov tegen Zjirinovski schreef) vervolgens de Nationaal-Bolsjewistische Partij op (NBP). Deze partij stelde zich anti-Amerikaans en anti-kapitalistisch op en propageerde oude Russische grootmachtfantasieën. In 2005 werd de partij verboden. In 2006 werd Limonov ervan beschuldigd op te roepen tot rassenhaat. Eerder was hij al eens veroordeeld vanwege verboden wapenbezit en het oprichten van een illegale gewapende organisatie. In de gevangenis schreef hij Het boek van het water (2002), waarvoor hij de Andrej-Bely-Prijs ontving.
Op 3 maart 2007 nam Limonov met zijn verboden partij deel aan de Mars der Ontevredenen in Sint-Petersburg, uit onvrede met het beleid van president Poetin. Hij werd echter kort na het begin van de protesten al opgepakt. Bij een nieuw oppositieprotest op 14 april 2007 te Moskou werd hij wederom gearresteerd, evenals op 31 januari 2009 toen hij met een aantal leden van de NBP deelnam aan een anti-Kremlinprotest in Moskou.
Limonov sloot in 2008 aan bij Garri Kasparovs monsterverbond van de oppositie Ander Rusland. Op 2 maart 2009 stelde hij zich (onder meer gesteund door zijn vriend en schrijver Aleksandr Prochanov) namens de verenigde oppositie beschikbaar als kandidaat voor de Russische presidentsverkiezingen 2012. Zijn vroege kandidatuur weet hij aan de censuur door de staatspers, die hem zou belemmeren campagne te voeren. Tot zijn verkiezingspunten behoorden onder andere het realiseren van goedkope woningen, het ontwikkelen van de landbouw, de nationalisering van grondstofbedrijven, het verplaatsen van de Russische hoofdstad naar Zuid-Siberië en het terugdraaien van een groot aantal door Poetin ingestelde overheidsmaatregelen, welke de democratie belemmeren (zoals versimpeling van de registratie van politieke partijen en terugbrengen verkiezingen voor gouverneurs).
Eduard Venjaminovitsj Limonov overleed in 2020 in een ziekenhuis in Moskou op 77-jarige leeftijd.Скончался Эдуард Лимонов, Russian.RT.com, 17 maart 2020. Gearchiveerd op 9 december 2022.
Werken «Американские каникулы», Verhalen DE: «Urlaub auf amerikanisch» US: «American Vacation» «Великая мать любви», Verhalen DE: «Die große Mutter der Liebe» US: «The Great Mother of Love» «Девочка-зверь», Verhalen DE: «Das wilde Mädchen» US: «The Wild Girl» MK: «Девојка-ѕвер!» «Коньяк «Наполеон»», Verhalen DE: «Cognac Napoleon» FR: «Cognac Napoléon» US: «Cognac Napoleon» RS: «Коњак Наполеон» («Konjak Napoleon: priče») «Монета Энди Вэрхола», Verhalen DE: «Die Münze des Andy Warhol» «Обыкновенные инциденты», Verhalen DE: «Gewöhnliche Vorfälle» FR: «Des Incidents ordinaires» US: «Of the ordinary Incidents» «Чужой в незнакомом городе», Verhalen DE: «Ein Fremder in einer unbekannten Stadt» ... «Русское», 1967–1974, Gedichten DE: «Russisches» «Мы — национальный герой», 1974 DE: «Wir — Nationalheld» «Мой отрицательный герой», 1976–1982, Gedichten DE: «Mein negativer Held» «Это я, Эдичка», 1976, Roman NL: De Russische dichter houdt van grote negers, vertaald door Mieke Lindenburg (1981) DE: «Fuck off, Amerika» (Im Original: «Hier bin ich, Eduardchen») FR: «Le Poète russe préfère les grands nègres» US: «It’s me, Eddie» or «The Russian Poet Prefers the Large Negros» IT: «Il poeta russo preferisce i grandi negri» NO: «Det er meg, Editsjka» PL: «To ja, Ediczka» LT: «Tai aš — Edička» BG: «Това съм аз — Едичка!» DK: «Det er mig: Eddie!» RS: «То сам ја, Едичка» («To sam ja, Edička») CZ: «To jsem já, Edáček» IL: «זה אני, אֶדיצ'קה» «Дневник неудачника, или Секретная тетрадь», 1977, Roman DE: «Tagebuch eines Pechvogels» US: «Diary of a Loser» or «Newspaper of a Failure» FR: «Journal d'un raté» IT: «Diario di un fallito» «История его слуги», 1980–1981, Roman DE: «Die Geschichte seines Dieners» FR: «Histoire de son serviteur» US: «His Butler's Story» PT: «Historia de um Poeta Mordomo» ES: «Historia de un servidor» «Подросток Савенко, или Автопортрет бандита в отрочестве», 1982, Roman NL: Zelfportret van een bandiet: de jonge jaren van een dichter-delinquent, vertaald door Jos Vonhoff (1987) DE: «Selbstbildnis des Banditen als junger Mann» DE: «Der Jüngling Sawenko, oder Selbstportrait eines Banditen im Knabenalter») FR: «Autoportrait d'un bandit dans son adolescence» US: «Memoir of a Russian Punk» US: «The Teenager Savenko» or «Self-portrait of a Gangster in His Adolescence» IT: «Eddy-baby ti amo» GR: «Η αυτοβιογραφία ενός ανήλικου ληστή» RS: «Аутопортрет бандита у младости» («Autoportret bandita u mladosti») «Палач», 1982, Roman DE: «Der Henker» US: «Oscar and the Women» FR: «Oscar et les femmes» GR: «Δήμιος γυναικών» NL: «De kus van de kakkerlak», vertaald door Koenraad Delbeke (1992) «Молодой негодяй», 1985, Roman NL: Een klein mispunt, vertaald door Jos Vonhoff (1989) DE: «Der kleine Dreckskerl» DE: «Junger Tunichgut» FR: «Le petit salaud» US: «A Young Scoundrel» or «The Small Bastard» ES: «Historia de un canalla» / «Historia de un granuja» «Укрощение тигра в Париже», 1985, Roman DE: «Des Tigers Zähmung in Paris» «Смерть современных героев», 1982–1985, Roman DE: «Der Tod der modernen Helden» oder «Heldentod» FR: «Mort des héros modernes» US: «Died of the modern heroes» EE: «Tänapäeva kangelaste surm» «У нас была великая эпоха», 1987, Roman DE: «Wir hatten eine große Epoche» US: «The Great Time» FR: «La grande époque» BG: «Велика беше нашата епоха» GR: «Η μεγάλη εποχή» RS: «Имали смо велико доба» «Дисциплинарный санаторий», 1988–1989, Artikelen DE: «Das Disziplinarsanatorium» FR: «Le grand hospice occidental» «Иностранец в Смутное время, или Иностранец в родном городе», 1991, Roman DE: «Der Ausländer in der dunklen Zeit, oder Der Ausländer in der Geburtsstadt» FR: «L'étranger dans sa ville natale» US: «The Foreigner in His Birthplace» RS: «Странац у родном граду» («Stranac u rodnom gradu») «Исчезновение варваров», 1992, Artikelen DE: «Das Verschwinden der Barbaren» US: «Disappearance of Barbarians» RS: «Нестанак варвара» («Nestanak Varvara: politički eseji») «Убийство часового», 1992, Artikelen DE: «Die Ermordung des Wachmanns» FR: «La sentinelle assassinée: journal dissonant» US: «The Assassinated Sentinel» «Лимонов против Жириновского», 1994, Artikelen DE: «Limonow contra Zhirinowski» «Последние дни супермена», 1996, Roman DE: «Die letzten Tage des Superman» «316, пункт «B»», 1982–1997, Roman DE: «316, Punkt «B»» «Анатомия героя», 1998, Roman DE: «Anatomie eines Helden» US: «Anatomy of a Hero» «Книга мёртвых», 2000, Memoires DE: «Buch der Toten» «Охота на Быкова: расследование Эдуарда Лимонова», 2000, Onderzoek DE: «Die Untersuchung Eduard Limonows: Die Jagd auf Bykow» «В плену у мертвецов», 2002, Memoires, Essays DE: «Gefangen genommen von Toten» US: «Imprisoned by Dead Men» or «Prisoner of the Walking Dead» «Книга воды», 2002, Memoires DE: «Das Buch des Wassers» US: «The Book of Water» IT: «Libro dell'acqua» «Моя политическая биография», 2002, Artikelen DE: «Meine politische Biografie» US: «My Political Biography» «Другая Россия. Очертания будущего», 2003, Artikelen DE: «Ein anderes Russland — Skizzierung der Zukunft» US: «The Other Russia» «Контрольный выстрел», 2003, Artikelen DE: «Sicherheitsschuß» US: «Control Shot» «Русское психо», 2003, Artikelen DE: «Russischer Psycho» US: «Russian Psycho» «Священные монстры», 2003, Artikelen DE: «Die heiligen Monster» US: «The Holy Monsters» «Бутырская-сортировочная, или Смерть в автозаке», 2003, Theater DE: «Butirskaja-sortirowotschnaja, oder Tod im Autosack» «Как мы строили будущее России», 2004, Artikelen DE: «Wie wir die Zukunft von Russland bauten» «По тюрьмам», 2004, Roman DE: «Durch die Gefängnisse» FR: «Mes prisons» «Торжество метафизики», 2004, Roman DE: «Sieg der Metaphysik» «Лимонов против Путина. Такой президент нам не нужен», 2005, Artikelen DE: «Limonow contra Putin. Einen solchen Präsidenten brauchen wir nicht» US: «Limonov vs. Putin» «Ноль часов», 2002–2006, Gedichten DE: «Null Uhr» «Смрт», 2007, Verhalen DE: «Tod» «Ереси», 2008, Essays DE: «Die Ketzereien» «Дети гламурного рая», 2008, Essays DE: «Kinder des Glamur-Paradises» «Мальчик, беги!», 2006–2008, Gedichten DE: «Lauf, Junge, lauf!»
Literatuur en bronnen E. Waegemans: Russische letterkunde, 1986, Utrecht Emmanuel Carrère: Limonov, 2011, Parijs (in 2012 verschenen in het Nederlands)
Externe links Eduard Limonov Eduard Limonov Artikel in New York-Times over Limonov
Categorie:Dissident uit de Sovjet-Unie Categorie:Russisch schrijver Categorie:Russisch dichter