De waterroofkevers (Dytiscidae) zijn een familie van insecten uit de orde der kevers (Coleoptera). De soorten worden gekenmerkt door de aan het leven onder water aangepaste en roofzuchtige levenswijze.
Kenmerken Het ovale, platte lichaam is meestal zwart of donkerbruin met een lengte die varieert van 0,2 tot 5 cm. Ze hebben een gestroomlijnde vorm: kop, borststuk (thorax) en achterlijf (abdomen) gaan vloeiend in elkaar over. De kop bevat lange voelsprieten (antennae) en sterke, scherpe kaken waarmee de prooi wordt gedood en opgegeten. Dankzij hun platte vorm kunnen ze gemakkelijk tussen waterplanten en onder stenen wegglippen. De voorste en middelste poten worden gebruikt om de prooi te grijpen en zich te verankeren in de bodem en de verbrede en afgeplatte achterpoten dienen om te zwemmen. Ze zijn meestal voorzien van een enkele of dubbele, in en uit scharnierende haarzoom.
De kevers kunnen buiten het water door deze aanpassingen meestal niet of slecht lopen, hoewel sommige soorten wel goed kunnen springen. Veel soorten hebben (achter)vleugels waarmee ze kunnen vliegen, hoewel niet alle soorten met vleugels dit kunnen.
Leefwijze Deze actieve rovers voeden zich met allerlei waterdiertjes, van watervlooien en muggenlarven tot jonge salamanders en kleine vissen. De larven hangen gekromd aan de waterspiegel te loeren op alles wat voorbijzwemt. Stekeltjes en jonge vis, bullekopjes en insectenlarven worden gegrepen met de kromme, doorborende kaken en uitgezogen.
Waterroofkevers ademen onder water met een soort aqualong. Daarvoor steken ze hun achterlijf net boven water en pompen lucht onder de dekschilden.
Verspreiding en leefgebied Deze familie komt wereldwijd voor in vrijwel alle denkbare zoetwaterhabitats, van zure vennen tot kalkmoerassen en van snelstromende beken tot voedselrijke stilstaande wateren.
Taxonomie De familie is als volgt onderverdeeld: Onderfamilie Agabinae - Thomson, 1867 Onderfamilie Colymbetinae - Erichson, 1837 Tribus Anisomeriini - Brinck, 1948 Tribus Carabdytini - Pederzani, 1995 Tribus Colymbetini - Erichson, 1837 Onderfamilie Copelatinae - Branden, 1885 Onderfamilie Coptotominae - Branden, 1885 Onderfamilie Dytiscinae - Leach, 1815 Tribus Aciliini - Thomson, 1867 Tribus Aubehydrini - Guignot, 1942 Tribus Cybisterini - Sharp, 1880 Tribus Dytiscini - Leach, 1815 Tribus Eretini - Crotch, 1873 Tribus Hydaticini - Sharp, 1880 Tribus Hyderodini - Miller, 2000 Onderfamilie Hydrodytinae - Miller, 2001 Onderfamilie Hydroporinae - Aubé, 1836 Tribus Bidessini - Sharp, 1880 Tribus Carabhydrini - Watts, 1978 Tribus Hydroporini - Aubé, 1836 Tribus Hydrovatini - Sharp, 1880 Tribus Hygrotini - Portevin, 1929 Tribus Hyphydrini - Gistel, 1848 Tribus Laccornini - Wolfe and Roughley, 1990 Tribus Methlini - Branden, 1885 Tribus Schistomerini - Palmer, 1957 Tribus Vatellini - Sharp, 1880 Onderfamilie Laccophilinae - Gistel, 1848 Tribus Agabetini - Branden, 1885 Tribus Laccophilini - Gistel, 1848 Onderfamilie Lancetinae - Branden, 1885 Onderfamilie Matinae - Branden, 1885 Onderfamilie Palaeogyrininae - Schlechtendal, 1894 Onderfamilie Liadytiscinae - Prokin and Ren, 2010
In Nederland waargenomen soorten Genus: Acilius Acilius canaliculatus - (Gestreepte haarwaterroofkever) Acilius sulcatus - (Gegroefde haarwaterroofkever) Genus: Agabus Agabus affinis Agabus biguttatus Agabus bipustulatus - (Gewone snelzwemmer) Agabus congener Agabus conspersus - (Brakwaterkever) Agabus didymus Agabus guttatus Agabus labiatus Agabus melanarius Agabus nebulosus Agabus paludosus Agabus striolatus Agabus sturmii Agabus uliginosus Agabus undulatus - (Gegolfde beekkever) Agabus unguicularis Genus: Bidessus Bidessus grossepunctatus Bidessus unistriatus Genus: Colymbetes Colymbetes fuscus - (Bruine duiker) Colymbetes paykulli Genus: Cybister Cybister lateralimarginalis - (Tuimelaar) Genus: Deronectes Deronectes latus Deronectes platynotus Genus: Dytiscus Dytiscus circumcinctus - (Brilgeelgerande waterroofkever) Dytiscus circumflexus - (Gevlekte geelgerande waterroofkever) Dytiscus dimidiatus - (Veengeelgerande waterkever) Dytiscus lapponicus - (Noordse geelgerande waterkever) Dytiscus latissimus - (Brede geelgerande watertor) Dytiscus marginalis - (Geelgerande watertor) Dytiscus semisulcatus - (Zwartbuikgeelgerande waterkever) Genus: Graphoderus Graphoderus austriacus Graphoderus bilineatus - (Gestreepte waterroofkever) Graphoderus cinereus Graphoderus zonatus - (Gordelwaterroofkever) Genus: Graptodytes Graptodytes bilineatus Graptodytes flavipes Graptodytes granularis Graptodytes pictus Genus: Hydaticus Hydaticus leander Hydaticus seminiger - (Grote plasduiker of Zijrandwaterroofkever) Hydaticus transversalis - (Dwarsbandwaterroofkever) Genus: Hydroglyphus Hydroglyphus geminus Hydroglyphus hamulatus Genus: Hydroporus Hydroporus angustatus Hydroporus discretus Hydroporus elongatulus Hydroporus erythrocephalus Hydroporus ferrugineus Hydroporus fuscipennis Hydroporus glabriusculus Hydroporus gyllenhalii Hydroporus incognitus Hydroporus longicornis Hydroporus longulus Hydroporus marginatus Hydroporus melanarius Hydroporus memnonius Hydroporus morio Hydroporus neglectus Hydroporus nigrita Hydroporus notatus Hydroporus obscurus Hydroporus palustris - (Moeraswaterroofkevertje) Hydroporus planus - (Dwergwatertor) Hydroporus pubescens Hydroporus rufifrons Hydroporus scalesianus Hydroporus striola Hydroporus tessellatus Hydroporus tristis Hydroporus umbrosus Genus: Hydrovatus Hydrovatus cuspidatus Genus: Hygrotus Hygrotus confluens Hygrotus decoratus Hygrotus impressopunctatus Hygrotus inaequalis Hygrotus nigrolineatus Hygrotus novemlineatus Hygrotus parallellogrammus Hygrotus versicolor Genus: Hyphydrus Hyphydrus ovatus - (Eironde watertor) Genus: Ilybius Ilybius aenescens Ilybius ater Ilybius chalconatus Ilybius fenestratus - (Vensterwaterroofkever) Ilybius fuliginosus Ilybius guttiger Ilybius montanus Ilybius neglectus Ilybius quadriguttatus Ilybius subaeneus Genus: Laccophilus Laccophilus hyalinus Laccophilus minutus Laccophilus poecilus Genus: Laccornis Laccornis oblongus Genus: Liopterus Liopterus haemorrhoidalis Genus: Nebrioporus Nebrioporus canaliculatus Nebrioporus elegans Genus: Oreodytes Oreodytes sanmarkii - (Sanmark's beektorretje) Genus: Platambus Platambus maculatus - (Gevlekte beekroofkever) Genus: Porhydrus Porhydrus lineatus Genus: Rhantus Rhantus bistriatus Rhantus exsoletus Rhantus frontalis Rhantus grapii Rhantus latitans Rhantus suturalis - (Slijktor of Bepoederde waterroofkever) Rhantus suturellus Genus: Scarodytes Scarodytes halensis Genus: Stictotarsus Stictotarsus duodecimpustulatus Genus: Suphrodytes Suphrodytes dorsalis Suphrodytes figuratus Genus: Yola Yola bicarinata
Externe links Overzicht Dytiscidae op waarneming.nl