De Codex Zacynthius (Gregory-Aland no. Ξ of 040, von Soden A 1) is een 6e-eeuws Bijbels handschrift. De codex is in unciaal-hoofdletters op perkament geschreven.Kurt und Barbara Aland, Der Text der Neuen Testaments. Einführung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie in Theorie und Praxis der modernen Textkritik. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1981, p. 123, .
Beschrijving Het handschrift bevat de tekst van de Evangelie volgens Lucas met lacunes. De Codex Zacynthius telt 89 dikke perkamentbladen (36 x 29 cm). De tekst is ingedeeld in twee kolommen per pagina. In de kantlijnen staan commentaren, eveneens in unciaal schrift. Het is de enige codex waarin de zowel de hoofdtekst met commentaar beide in unciaal handschrift geschreven zijn. Deze commentaar is een Catena: een citatenverzameling van negen kerkvaders (Origenes, Chrysostomus, Cyrillus, enz.) en staat langs drie zijden rondom de tekstkolom van het Lukasevangelie geschreven.C. R. Gregory, "Textkritik des Neuen Testaments", Leipzig 1900, vol. 1, p. 91.
Dit manuscript is een palimpsest. De bovenste tekstlaag is in een minuskelschrift geschreven en bevat lectionarium 299 (ℓ 299) uit de 12e of 13e eeuw.Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman, The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration, Oxford University Press, 2005, p. 83.
Inhoud Lucas 1:1-9, 19-23, 27, 22, 30-32, 36-66, 77 – 2:19, 21, 22, 33-39; 3:5-8, 11-20; 4:1, 2, 6-20, 32-43; 5:17-36; 6:21 – 7:6, 11-37, 39-47; 8:4-21, 25-35, 43-50; 9:1-28, 32, 33, 35, 41 – 10:18, 21-10; 11:1, 2, 3, 4, 24-30, 31, 32, 33.
De Codex Zacynthius geeft de Alexandrijnse tekst weer. Kurt Aland plaatste de codex in Categorie III.
Geschiedenis Het handschrift bevond zich op het eiland Zakynthos, tot generaal Colin Macaulay het in 1821 naar Engeland bracht, waar het sindsdien bewaard wordt in de bibliotheek van de British and Foreign Bible Society (Auct. T. Nr 1.1) in Londen.
Scholz zag de tekst in 1845, Paul de Lagarde in 1883. De oudere tekst onder de tekst van het lectionarium werd gecollationeerd, ontcijferd en geordend door Tregelles in 1861.Samuel Prideaux Tregelles, Codex Zacynthius. Greek Palimpsest Fragments of the Gospel of Saint Luke (London, 1861)
Zie ook Lijst van Griekse uncialen van het Nieuwe Testament Bijbelse handschriften Tekstkritiek van de Bijbel
Literatuur S. P. Tregelles, Codex Zacynthius. Greek Palimpsest Fragments of the Gospel of Saint Luke (London, 1861). N. Pocock, The Codex Zacynthius, The Academy (London, 19 February 1881), pp. 136c-137c. J. H. Greenlee, The Catena of Codex Zacynthius, Biblica 40 (1959), pp. 992–1001. J. H. Greenlee, A Corrected Collation of Codex Zacynthius (Cod. Ξ), JBL LXXVI (1957), pp. 237–241. W. H. P. Hatch, A Redating of Two Important Uncial Manuscripts of the Gospels - Codex Zacynthius and Codex Cyprius, in Lake F/S, pp. 333–338.
Externe link R. Waltz, Codex Zacynthius Ξ (040): in de Encyclopedia of Textual Criticism
Categorie:Griekse unciaal van het Nieuwe Testament Categorie:Manuscript uit de 6e eeuw