thumb|François Bouchot (1840): Generaal Bonaparte in de Raad van Vijfhonderd in Saint-Cloud, 10 november 1799 De Raad van Vijfhonderd (Frans: Conseil des Cinq-Cents) was het lagerhuis van het Franse parlement tijdens de tweede helft van de Franse Revolutie. Het werd ingesteld na de Franse Grondwet van 1795. In deze periode (1795-1799) was een vijfkoppig bestuur (het Directoire) aan de macht in Frankrijk. De Raad van Vijfhonderd was gebaseerd op de Boulè, in de Griekse oudheid een raad van 400 (later 500) leden in Athene.
De Raad van Vijfhonderd zetelde vanaf 28 oktober 1795 in de Salle du Manège van het Tuilerieënpaleis in Parijs en vanaf 21 januari 1798 in het Palais Bourbon. De Raad was onder meer verantwoordelijk voor het initiëren van wetgeving en het samenstellen van een lijst van 50 kandidaten waaruit de Raad der Ouden de vijf leden van het Directoire koos.
Om na de Terreur het Franse politieke systeem meer stabiel te maken, werden de vijfhonderd leden van de Raad verkozen door indirecte verkiezingen waaraan alleen de rijkste burgers deel konden nemen. De leden werden gekozen door zo'n 20.000 kiesmannen, die op hun beurt werden gekozen door (mannelijke) burgers met censuskiesrecht; alleen de Fransen die de meeste belastingen betaalden (en dus het rijkst waren) hadden stemrecht.
Leden moesten minstens 25 jaar oud zijn (later verhoogd tot 30 jaar) en dienden voor een periode van drie jaar; elk jaar werd een derde van de Raad vervangen. Er was een strikte scheiding der machten: leden van het parlement (de wetgevende macht) mochten niet lid van het Directoire (de uitvoerende macht) zijn, en Directoire-leden mochten niet eens aanwezig zijn bij de vergaderingen van de Raad.
De Raad had een roterend voorzitterschap; elke voorzitter diende maar enkele maanden. Pierre Daunou was de eerste voorzitter. Enkele andere voorzitters waren Jean-Charles Pichegru, Jean-Jacques-Régis de Cambacérès, Jean-Baptiste Jourdan en Lucien Bonaparte.
Geschiedenis thumb|Salle des cinq cents
De Raad verving de Nationale Conventie, dat sinds 1792 als wetgevend orgaan van revolutionair Frankrijk had gefungeerd. De Raad werd ingesteld door de Franse Grondwet van 1795 die op 22 augustus 1795 werd geratificeerd door de Nationale Conventie. De grondwet stelde ook een hogerhuis in, de Raad van Ouden (Conseil des Anciens).
Tijdens de staatsgreep van 18 Brumaire door Napoleon Bonaparte in 1799 verhuisde de Raad van Vijfhonderd tijdelijk van Parijs naar Château de Saint-Cloud, ten westen van de hoofdstad. Toen Bonaparte verscheen in de Oranjerie van het Château waar de Raad van Vijfhonderd in sessie was, werd hij aangevallen door woedende parlementsleden, en alleen door ingrijpen van zijn lijfwachten lukte het hem te ontsnappen. Napoleons broer Lucien Bonaparte, destijds voorzitter van de Raad, glipte de zaal uit en meldde aan de troepen die buiten stonden dat de Raad bedreigd werd door een groep met dolken gewapende afgevaardigden. Hierop marcheerden de troepen de Oranjerie in en ontruimden de zaal.
Na de staatsgreep drukte Napoleon een nieuwe grondwet door, de Grondwet van het Jaar VIII (aangenomen op 24 december 1799), waarbij het Directoire vervangen werd door een nieuw regeringssysteem, het Consulaat, met Napoleon als eerste consul. De Raad van Vijfhonderd en de Raad der Ouden werden vervangen door een nieuw vierkamerig parlement.
Voorzitters NaamvantotPierre Daunou28 oktober 179521 november 1795Marie-Joseph Chénier22 november 179521 december 1795Jean-Baptiste Treilhard22 december 179520 januari 1796Armand-Gaston Camus21 januari 179619 februari 1796Antoine Claire Thibaudeau20 februari 179620 maart 1796Louis-Gustave Doulcet de Pontécoulant21 maart 179619 april 1796Aaron Jean François Crassous20 april 179619 mei 1796Joseph (of Jacques)Defermon des Chapelières20 mei 179618 juni 1796Jean Pelet de la Lozère19 juni 179618 juli 1796François-Antoine de Boissy d'Anglas19 juli 179617 augustus 1796Claude-Emmanuel de Pastoret18 augustus 179621 september 1796Charles Antoine Chasset22 september 179621 oktober 1796Jean-Jacques-Régis de Cambacérès22 oktober 179620 november 1796Nicolas-Marie Quinette21 november 179620 december 1796Jean Antoine Debry21 december 179619 januari 1797François Marie Joseph Riou de Kersalaün20 januari 179718 februari 1797Pierre-Antoine Lalloy19 februari 179720 maart 1797Michel Mathieu Lecointe-Puyraveau21 maart 179721 april 1797François Lamarque21 april 179719 mei 1797Jean-Charles Pichegru20 mei 179718 juni 1797Pierre François Joachim Henry Larivière19 juni 179718 juli 1797Joseph Vincent Dumolard19 juli 179717 augustus 1797Joseph Jérôme Siméon18 augustus 179721 september 1797François Lamarque(interim)fructidor jaar VJean-Baptiste Jourdan22 september 179721 oktober 1797François-Toussaint Villers22 oktober 179720 november 1797Emmanuel-Joseph Sieyès21 november 179720 december 1797Antoine Boulay de la Meurthe21 december 179719 januari 1798Jacques-Charles Bailleul20 januari 179818 februari 1798Antoine-François Hardy19 februari 179820 maart 1798Alexis François Pison de Galand21 maart 179819 april 1798Joseph Clément Poullain de Grandprey20 april 179819 mei 1798Jacques Antoine Creuzé-Latouche20 mei 179818 juni 1798Marie-Joseph Chénier19 juni 179819 juli 1798Michel Mathieu Lecointe-Puyraveau20 juli 179817 augustus 1798Pierre Daunou18 augustus 179821 september 1798Jean-Baptiste Jourdan22 september 179821 oktober 1798Dieudonné Dubois22 oktober 179820 november 1798Jean Julien Michel Savary21 november 179820 december 1798Théophile Berlier21 december 179819 januari 1799Jean-Baptiste Leclerc20 januari 179918 februari 1799Gabriel Malès19 februari 179920 maart 1799Philippe-Laurent Pons21 maart 179919 april 1799Jean-Marie Heurtault de Lamerville20 april 179919 mei 1799Jean Antoine Debry20 mei 179918 juni 1799Jean-Joseph-Victor Genissieu19 juni 179918 juli 1799Jean-Baptiste Quirot19 juli 179917 augustus 1799Antoine Boulay de la Meurthe18 augustus 179922 september 1799Jean-Pierre Chazal23 september 179922 oktober 1799Lucien Bonaparte23 oktober 179912 november 1799Antoine Boulay de la Meurthe,Pierre Daunou enJean-Ignace Jacqueminot22 november 179921 december 1799 (met Daunou en Jacqueminot)
Zie ook Raad van Ouden
Bronnen Henry Morse Stephens, Revolutionary Europe, 1789-1815, BiblioBazaar, 2008, pp. 161-162
Categorie:Franse Revolutie Categorie:Wetgevende macht in Frankrijk