thumb|De voormalige kloosterbrouwerij is nu een Nederlands Hervormde (PKN) kerk Windesheim of het Kapittel van Windesheim is een congregatie van augustijner koorheren (reguliere kanunniken en kanunnikessen) waarvan het moederklooster stond in het gelijknamige dorp Windesheim in Overijssel.Moderne Devotie, Digitale theologische encyclopedie, Universiteit van tilburg, geraadpleegd 28-2017.
Geschiedenis In 1386 schonk Berthold ten Hove de hof te Windesheim aan Florens Radewijns, een broeder van de religieuze groepering Broeders van het Gemene Leven in Deventer. Op 30 juli 1386 verkreeg heer Florens toestemming van bisschop Floris van Wevelinkhoven om een klooster op te richten. Het klooster werd op 17 oktober 1387 gewijd. In 1394-1395 besloten vier kloosters (Windesheim bij Zwolle, Eemsteyn bij Dordrecht, Mariënbron bij Arnhem, en Nieuwlicht bij Hoorn) tot een samenwerkingsverband, het kapittel van Windesheim. Dit breidde zich snel uit. In 1412 sloot ook het kapittel van Groenendaal zich hierbij aan en waren er zestien kloosters. Het kapittel was toonaangevend in de Moderne Devotie, een beweging die gevormd was naar de ideeën van Geert Grote. In het begin van de 16e eeuw kende het de grootste omvang. Er waren toen een honderdtal kloosters aangesloten bij het kapittel dat inmiddels een congregatie geworden was.
De vijftiende-eeuwse Windesheimer monnik Johannes Busch liet de Chronicon Windeshemense na, een geschiedschrijving van de congregatie. De congregatie van Windesheim werd uiteindelijk een zelfstandige gemeenschap binnen de orde van de Augustijner koorheren.
Het stamklooster Rond 1390 werd in het klooster in Windesheim de Noord-Nederlandse vertaling van het Nieuwe Testament gemaakt. Het is de meest gekopieerde Middelnederlandse vertaling van dit deel van de Bijbel. Er zijn ongeveer 160 handschriften van bewaard gebleven. Verder zijn er in totaal 46 gedrukte versies van de vertaling bekend. In termen van oplage is deze vertaling in Nederland de meest succesvolle van de late middeleeuwen.
Bij de reformatie en de opstand tegen de Spaanse koning is het klooster van Windesheim, zoals vele andere, door de Oranjegezinde watergeuzen verwoest. Het klooster heeft waarschijnlijk ten zuiden van de Dorpsstraat gelegen. Van het kloostercomplex zijn enkele kelders en de brouwerij bewaard gebleven. Deze brouwerij is tijdens de Tachtigjarige Oorlog, in 1634, als Nederduits Hervormde kerk in gebruik genomen. Links van de kerk van Windesheim staat een opmerkelijke halve boerderij, de kosterswoning.
Begraven te Windesheim Gerard Scadde van CalcarPost 1968, p. 220 Dirk Hermansz van HerxenBrinkerink 1924, p. 771. Zie ook: 'Floor slab of Dirck van Herxen and another priest (fragment(s))', Medieval Memoria Online (MeMO). Gearchiveerd op 17 juni 2023. Albert Paep van CalcarIdem, p. 121.
Andere kloosters van deze congregatie Noordelijke Nederlanden: Ludingakerke, bij Harlingen, vanaf 1428 Vrouwenklooster Diepenveen, Diepenveen Sint-Antoniusklooster , Albergen Thabor (Sneek), Tirns (bij Sneek) Klooster Schaer, Bredevoort Eemsteyn, Kijfhoek Mariëndaal (augustinessen), Sint-Oedenrode
Zuidelijke Nederlanden: Priorij van Corsendonck, Oud-Turnhout Onze-Lieve-Vrouw Ten Troonpriorij, Grobbendonk Priorij van Zevenborren, Sint-Genesius-Rode Priorij van Groenendaal, Hoeilaart Regularissenklooster Jericho, Brussel Sint-Elisabeth op de berg Sion, Brussel Rood Klooster, Oudergem Priorij van Betlehem, Herent Onze Lieve Vrouw ter Nieuwe Plant, Ieper
Prinsbisdom Luik: Klooster van de reguliere kanunniken van Sint-Augustinus - Ter Noot Gods, Tongeren
Heilige Roomse Rijk: Klooster Frenswegen aan de huidige Duits-Nederlandse grens, bij Nordhorn Klooster Herrenleichnam, KeulenBegin 19e eeuw gesloopt. Tegenwoordig ligt hier het Klingelpützpark, genoemd naar een gevangenis, die op de plek van het klooster heeft gestaan. Klooster Marienberg, Neuss nonnenkloosterTegenwoordig in gebruik bij de Zusters van het Arme Kind Jezus. Klooster Böddeken, Wewelsburg, gemeente Büren (Westfalen), monnikenklooster; sinds 1409 bij de Congregatie van WindesheimVan dit voormalige klooster resteren alleen nog enige bijgebouwen, die een onderwijsinstelling huisvesten. Klooster Riechenberg, aan de westelijke stadsrand van Goslar, vanaf 1429In 1794 opgeheven. In de 20e eeuw gedeeltelijk gerestaureerd en gereconstrueerd. Tegenwoordig in gebruik bij een evangelisch-lutherse monastieke broederschap. De middeleeuwse crypte van het oude kloostergebouw is bewaard gebleven en wordt beschouwd als een grote bezienswaardigheid. Stiftskirche St. Georg (Grauhof), Hahndorf (Goslar) Klooster Kirschgarten (Worms), Worms Klooster Höningen bij Altleiningen, Rijnland-Palts; in 1569 afgebrandDe kleine kloosterkerk bestaat nog, en is bij de plaatselijke evangelisch-lutherse gemeente in gebruik. Klooster Fischbach (Fischbach bei Kaiserslautern) Klooster Rebdorf, bij Eichstätt in Beieren; sedert circa 1458De gebouwen zijn in de 17e en 18e eeuw in barokstijl vernieuwd. De gebouwen waren in de 19e en 20e eeuw o. a. als werkinrichting voor gedetineerden in gebruik. Het zeer grote gebouwencomplex huisvest tegenwoordig een aantal scholen. Klooster Birklingen, Iphofen Klooster Bordesholm, Bordesholm in Sleeswijk-Holstein, sedert 1490
Zwitserland Klooster St. Leonhard], Basel Klooster Beerenberg, Wülflingen Klooster St. Martin (Zürich)
Literatuur Scheepsma, Wybren Freerk, Deemoed en devotie : de koorvrouwen van Windesheim en hun geschriften Amsterdam : Prometheus, 1997, Hendrikman, A.J. (red.), Windesheim 1395-1995 : kloosters, teksten, invloeden Nijmegen : KUN, 1996, Bange, P. e.a. (red.), De doorwerking van de Moderne Devotie : Windesheim 1387-1987 Hilversum : Verloren, 1988, Acquoy, J.G.R. Het klooster te Windesheim en zijn invloed Leeuwarden : Dijkstra, 1984 [Fotomechanische herdruk van de uitgave Utrecht : Van der Post, 1875-1880], (geb.) Kohl, Wilhelm e.a. Monasticon Windeshemense Brussel : Archives et bibliothèques de Belgique, 1976-1984 Post, R.R., The Modern Devotion: Confrontation with Reformation and Humanism (1968) Woude, Sape van der Johannes Busch : Windesheimer kloosterreformator en kroniekschrijver s.l. : s.n., 1947 (proefschrift UvA) Brinkerink, D.A., 'Herxen, Dirk van', in: Blok, P.J., P.C. Molhuysen, Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), deel 6 (1924), pp. 770-771
Categorie:Geschiedenis van Zwolle Categorie:Voormalig bouwwerk in Zwolle Categorie:Kerkgebouw in Zwolle Categorie:Geschiedenis van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland Categorie:Windesheim Categorie:1380-1389 Categorie:Augustijnen