Kaproen was een schuilnaam waaronder tijdens de Tweede Wereldoorlog in onder andere het weekblad De Nationale Socialist spotprenten gemaakt werden over de Joden, Engelsen, het verzet en de Franstaligen. Veel later is publiekelijk bekend geworden dat Willy Vandersteen (auteur van vele stripreeksen, waarvan Suske en Wiske het allerbekendst is) degene was die achter dit pseudoniem zat.

In 2010 bleek uit een onderzoek, gefinancierd door Vandersteens familie zelf en uitgevoerd door historici van het historisch onderzoeksbureau Geheugen Collectief, dat Vandersteen betalingen had ontvangen voor tekeningen gemaakt door Kaproen. Historicus Bruno De Wever vermoedde dat naast Vandersteen nog een andere tekenaar dit pseudoniem gebruikte.Humo - 2010: Bruno De Wever: “Kaproen was een duo”.

Kaproen als schuilnaam Kaproen werkte samen met Bert Peleman (onder de naam Ulenspiegel)Beyen (1998), blz. 85, 86, die de teksten aandroeg, voor het boekje Zóó zag Brussel de Dietsche Militanten, waarin onder andere de Jodenvervolging wordt gepropageerd. Toen de oorlog voorbij was kregen Peleman en de uitgever van het boekje gevangenisstraffen opgelegd. Kaproen ging echter vrijuit.Van de Griend (2005)

Vermoedens en eerste onderzoek thumb|Marc Verhaegen thumb|180px|Studio Vandersteen in 1985 In februari 2005 werd Marc Verhaegen, de toenmalige hoofdtekenaar van Suske en Wiske, geheel onverwacht op straat gezet bij Studio Vandersteen. Verhaegen vermoedde dat dit plotselinge ontslag te maken had met het onderwerp dat hij in gedachten had voor een nieuw verhaalscenario, dat zou gaan over de Jodenvervolging. Het betreffende verhaal, dat Sulamith Schiff zou gaan heten, werd enige tijd voorafgaand aan Verhaegens ontslag afgewezen door de erven van Vandersteen. De officiële verklaring vanuit Studio Vandersteen luidde anders: Verhaegen zou niet goed meer in hun nieuwe team hebben gepast. Ook Willy Vandersteens oudste dochter, Helena, ontkende publiekelijk dat er enig verband was met dit geplande Suske en Wiske-verhaal.

Door sommigen werd al jaren eerder beweerd dat Vandersteen bepaalde extreemrechtse sympathieën had.Onder andere door de ontslagen Suske en Wiske-tekenaar Marc Verhaegen. Van de Griend (2005). Ook bleek zijn tekenstijl sterk overeen met die van de betreffende cartoons.De Weyer (2006) Daarnaast leek er sprake van een 'gat' in de carrière van Vandersteen en had hij banden met Peleman via de Landbouw- en Voedingscorporatie.Baudart, Sebastien, Strips in de Belgische dagbladpers 1945-1950 - 7. De Nieuwe Standaard / Het Nieuwsblad - 7.2.2. Willy Vandersteen Vandersteen werd met de prenten geconfronteerd, maar ontkende dat hij Kaproen was. Ook Peleman ontkende dit.

Doordat er na het ontslag van Verhaegen bij Studio Vandersteen in 2005 veel commotie was ontstaan, werd het onderzoek in de handen van een Nederlandse universiteit gelegd. Hier werd echter geen enkele formele aanklacht tegen Vandersteen gevonden, waardoor zijn band met Kaproen niet kon worden bevestigd.De Weyer (2006).

Nieuw onderzoek met belastend bewijs Het historisch onderzoeksbureau Geheugen Collectief voerde op vraag van de familie Vandersteen en Standaard Uitgeverij in 2009 en 2010 opnieuw onderzoek uit naar de identiteit van Kaproen. Dat Vandersteen Kaproen was, werd tot dan toe nooit gestaafd met bewijzen. Bij het doorzoeken van de archieven vond het onderzoeksbureau een stuk waaruit blijkt dat de vergoedingen voor de tekeningen van Kaproen wel degelijk voor Vandersteen waren. De bewuste documenten bevinden zich in het procesdossier van Volk en Staat. Dit onderzoek bevestigt zowel dat Vandersteen onder het pseudoniem Kaproen een aantal antisemitische prenten tekende als dat hij in 1942 het boekje "Zóó zag Brussel de Dietsche Militanten" met teksten van Bert Peleman (pseudoniem "Ulenspiegel") illustreerde. Daarnaast maakte Vandersteen ook verschillende cartoons over Bart de Brigademan in het collaborerende dagblad Volk en Staat van dezelfde uitgever. Peleman en de uitgever van het boekje werden veroordeeld voor collaboratie. Willy Vandersteen werd zelf echter nooit veroordeeld voor collaboratie.http://www.geheugencollectief.be

Reacties familie en uitgeverij Helena Vandersteen reageerde op de onderzoeksresultaten: "Als kinderen van Willy Vandersteen zijn we geschrokken dat hij de auteur is van die tekeningen. Het paste niet bij het beeld dat wij hadden en de manier waarop wij onze vader gekend hebben."

De uitgeverij gaf aan dat ze niet verwachtte dat de onthullingen invloed zouden hebben op de populariteit van Suske en Wiske, omdat deze zaak ver afstaat van waarom de lezers zo van Suske en Wiske houden. Een vergelijkbaar situatie was het geval bij Hergé en Kuifje, waarop ook veel kritiek is geweest.belga/sps Daarnaast zal mogelijk het feit dat Vandersteen eveneens antinazistische cartoons tekende meespelen. Het vakblad "Brabant Strip Magazine" publiceerde in 2009 de tekeningen die Vandersteen in 1943 onder het pseudoniem WIL tegen de nazibezetter had getekend, onder de titel "Dappere Jan".Willy Vandersteen maakte ook antisemitische prenten tijdens oorlogsjaren op de website van Het Laatste Nieuws

Het definitieve onderzoeksrapport verscheen in 2013.

Externe link GeheugenCollectief

Categorie:Belgisch cartoonist Categorie:Pseudoniem Categorie:Belgisch collaborateur in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Willy Vandersteen