(Jacques) Maurice Couve de Murville (Reims, 24 januari 1907 - Parijs, 24 december 1999) was een Frans hoog ambtenaar, diplomaat en gaullistisch politicus.
Hij was afkomstig uit een protestantse familie van handelaars en juristen. Hij werd geboren als Jacques-Maurice Couve; zijn vader kreeg in 1925 toestemming om "de Murville" aan zijn naam toe te voegen.
Couve de Murville studeerde rechten aan de universiteit van Parijs en vervolgens aan de École Libre des Sciences Politiques (Sciences Po), alvorens inspecteur van financiën te worden. Na de nederlaag van Frankrijk tegen het Duitse Rijk maakte Couve de Murville in 1940 deel uit van de wapenstilstandscommissie van Wiesbaden en werd hij directeur buitenlandse financiën en deviezenhandel onder het Vichy-regime.
In maart 1943, vier maanden na de landing van Amerikaanse en Britse troepen in Noord-Afrika, liep Couve de Murville als een van de weinige hoge ambtenaren van het Vichy-regime over naar de kant van de geallieerden. Hij stelde zich in Algiers ten dienste van generaal Henri Giraud, die door de geallieerden het bestuur van Noord-Afrika in handen had gekregen. In juni 1943 werd hij lid van het Comité français de la Libération nationale (CFLN), die de aanhangers van Giraud en de Vrije Fransen van generaal Charles de Gaulle verenigde. Hoewel aangewezen door Giraud, koos hij in het Comité de kant van de Gaulle. Binnen het CFLN was hij verantwoordelijk voor financiën.
In februari 1945 werd hij lid van de voorlopige Franse regering als ambassadeur in Italië. Vervolgens bekleedde hij meerdere ambassadeursposten, onder meer in Caïro (1950–1954), bij de NATO (1954), in Washington (1955–1956) en in Bonn (1956–1958).
Toen generaal de Gaulle opnieuw een regering vormde, werd Couve de Murville in 1958 minister van Buitenlandse Zaken. Hij bleef dit na de instelling van de Vijfde Republiek, met de Gaulle als president, onder de eerste ministers Michel Debré en Georges Pompidou. In totaal was hij tien jaar onafgebroken minister van Buitenlandse Zaken, een record. In die functie voerde hij trouw het buitenlands beleid van de Gaulle uit.
Na de gebeurtenissen van mei 1968 werd hij voor korte tijd benoemd tot minister van Economie en Financiën. Na de vervroegde parlementsverkiezingen van 23 en 30 juni, werd hij op 10 juli 1968 door de Gaulle tot premier benoemd (hij behaalde bij die verkiezingen een zetel in de Nationale Vergadering, maar gaf die meteen weer op door zijn benoeming tot premier). Nadat de Gaulle in april 1969 was afgetreden werd Georges Pompidou tot nieuwe president verkozen. Bij diens aantreden nam Couve de Murville ontslag en werd op 20 juni 1969 opgevolgd door Jacques Chaban-Delmas. Zijn regering duurde minder dan een jaar. Couve de Murville, die het met Pompidou niet kon vinden, zou daarna nooit meer minister worden.
Van 1973-1986 zetelde hij in de Nationale Vergadering voor de gaullistische partijen UDR en RPR. Daarna was hij nog negen jaar senator.
Politieke mandaten 1958-1968 Minister van Buitenlandse Zaken 1968-1969 Premier 1968 en 1973-1986 Volksvertegenwoordiger voor Parijs, aanvankelijk voor de UDR, nadien voor de RPR 1973-1978 Voorzitter van de commissie buitenlandse zaken van de Kamer van Volksvertegenwoordigers 1986 -1995 Lid van de senaat voor Parijs
Werken Une politique étrangère 1958–1969, 1971 Le monde en face, 1989
Categorie:Frans parlementslid Categorie:Premier van Frankrijk Categorie:Frans minister van Financiën Categorie:Frans minister van Buitenlandse Zaken Categorie:Frans diplomaat Categorie:Gaullist