270px|thumb|Grays figuur 734: Schematische weergave van het ventrikelstelsel in de menselijke hersenen. Circumventriculaire organen hoofdzakelijk rondom de derde ventrikel en vierde ventrikel Een circumventriculair orgaan (CVO) is een orgaan rond de rand van het ventrikelstelsel van de hersenen dat gefenestreerde haarvaten heeft, waardoor ze buiten de bloed-hersenbarrière vallen. Ze hebben gespecialiseerd ependym (tanycyten), gespecialiseerd subependymaal weefsel. De vaten van circumventriculaire organen hebben in tegenstelling tot de andere hersenstructuren endotheel met poriën.
Ze hebben als een van de weinige plekken in de hersenen een onvolledige bloed-hersenbarrière. Hierdoor kunnen neuronen in de circumventriculaire organen direct de concentratie van verschillende stoffen in het bloed, in het bijzonder peptidehormonen, waarnemen.
Deze organen zijn uitscheidingsorganen of actieplaatsen voor verschillende hormonen, neurotransmitters en cytokinen.
Soms worden ze ingedeeld naar uitscheidings- of waarnemingsorgaan.
Circumventriculaire organen zijn: Area postrema (deel van het braakcentrum in de hersenstam) Eminentia mediana van het infundibulum Neurohypofyse Organum vasculosum laminae terminalis Pijnappelklier Organum subcommissurale Organum subfornicale
Ook de plexus chorioides wordt wel tot de circumventriculaire organen gerekend.
Externe link https://web.archive.org/web/20070518182348/http://www.meddean.luc.edu/lumen/MedEd/Neuro/Circumventricular.html
Categorie:Hersenen