thumb|Josep Pla 1917 Josep Pla i Casadevall (Palafrugell, maart 1897 - Llofriu, 23 april 1981) was een Catalaans (Spaans) schrijver en journalist.
Leven en werk De reislustige Pla werkte als journalist in Frankrijk, Italië, Engeland, Duitsland en Rusland en geldt als een van de meest gelezen en populairste schrijvers in de Catalaanse taal. Specifiek droeg hij bij aan de vernieuwing van de Catalaanse taal en bracht Catalaanse gebruiken en tradities internationaal onder de aandacht. In bredere zin gelden zijn vele reportages, kronieken en commentaren als een unieke getuigenis van de twintigste eeuw. Zijn “journalen”, waarvan de originele uitgave 30.000 bladzijden beslaat, vormen een mengeling van dagboekaantekeningen, reisimpressies, invallen en literaire portretten. Zijn nonchalant geschreven, soms impressionistische, dan weer diepzinnig introspectieve dagboek uit 1918-1919 verscheen in Nederland in de reeks Privé-domein onder de titel “Het grijze schrift”.
In de periode Franco was het Catalaanse werk van Pla verboden, hoewel biografen (o.a. Cristina Badosa)Cristina Badosa, Josep Pla, el difícil equilibri entre la literatura i la política, Uitgeverij Curial, 1994, 475 pàgines aantoonden dat Pla tijdens de Spaanse Burgeroorlog nauw samenwerkte met de inlichtingendienst van de nationalisten.
Werken (selectie) El quadern gris, Dagboek, 1918–1919 Coses vistes, 1925 Cartes de lluny, reisimpressies, 1929 Viatge a Catalunya, reisimpressies, 1934 Rusiñol y su tiempo, biografisch portret, 1941 El pintor Joaquín Mir, biografisch portret, 1944 El carrer estret, 1951 L’Empordanet, 1954 Peix fregit, 1954 Catalunya vella, reisimpressies, 1965 El que hem menjat, essays, 1972 Contraban i altres narracions, verhalen, 1980 Homenots, biografische portretten, 1984 / 1987 Epistolari, correspondentie met Joan Coromines i Vigneaux, 2001
Prijzen en onderscheidingen Vier van zijn werken werden met de Serra d'Or-kritiekprijs voor literatuur en essay bekroond: 1967 - El quadern gris 1973 - El que hem menjat 1977 - Articles amb cua 1980 - Notes de capvesprol Lletra d'or 1957 - Barcelona Medalla d'Or de la Generalitat de Catalunya 1980 - Voor zijn letterkundige staat van dienst Bibliografia Xavier Pla, Josep Pla i Casadevall, ficció autobiogràfica i veritat narrativa., 1998 Ricard Torrents, Els orígens ideològics i literaris de Josep Pla, Marina Gustà, Jacint Verdaguer, estudis i aproximacions, 1996 Cristina Badosa, Josep Pla, el difícil equilibri entre la literatura i la política, 1994
Trivia H.M. van den Brink publiceerde de roman Aurora schrijft (2020), een fictief verhaal gebaseerd op een episode uit het leven van Josep Pla en zijn geliefde Aurora Perea Mené (1910-1969).
Verwijzingen en externe links
Fundació Josep Pla – Website “stichting Josep Pla” (in het Catalaans, Spaans en Engels) Escriptors en llengua catalana – Website “Catalaanse auteurs“ (in het Catalaans, Spaans en Engels)
Categorie:Catalaans schrijver Categorie:Catalaans journalist Categorie:Medalla d'Or de la Generalitat de Catalunya