miniatuur|TER-dienst ten westen van Marseille in Zuid-Frankrijk, de lokale soort stoptrein Een stoptrein, bij de Nederlandse Spoorwegen tegenwoordig sprinter, in België ook L-trein (lokale trein), is een treinsoort, meer bepaald een treindienst, die op alle (of vrijwel alle) stations stopt. Er is een verdere onderverdeling mogelijk in treindiensten op voorstadsspoorlijnen, zoals de S-treinen rond Belgische grote steden en de S-Bahn in Duitse steden enerzijds en anderzijds treindiensten op regionale lijnen in landelijke gebieden.

Op een hogesnelheidslijn zijn als gevolg van haar functie weinig stations. Een hogesnelheidstrein stopt daar vaak op alle stations. Deze treinen worden niet beschouwd als stoptrein. Het andere uiterste, trams en metro's worden ook niet als stoptreinen betiteld.

Materieelkenmerken Voor stoptreindiensten wordt vaak materieel ingezet dat is geoptimaliseerd om vaak te stoppen over beperkte afstanden. Dit heeft in vergelijking tot materieel voor de langere afstand gewoonlijk meer en bredere buitendeuren,Zie bijvoorbeeld met in de nabijheid van deuren meer open ruimte, die bij drukte ook als ruimte voor staplaatsen dient. Het materieel kan snel optrekken en afremmen. Het Nederlandse stoptreinmaterieel '64 (Mat '64, met de bijnaam "Apenkop"), was bij de NS het eerste materieel met centrale deursluiting en een omroepinstallatie, voordelen die vooral bij een stoptrein nuttig zijn. Er is voor de reizigers minder comfort dan bij materieel voor lange afstanden: er zijn vaak geen binnendeuren, stoelen zijn eenvoudiger en er zijn geen voorzieningen voor het aanbieden van eten en drinken. Soms is er geen eerste klas en soms geen toilet.

Nederland miniatuur|Twee verschillende Nederlandse materieeltypen die worden en werden ingezet als Sprinter of stoptrein De Nederlandse Spoorwegen (NS) gebruikt de aanduiding Sprinter, en daarmee is dit de meest gebruikte aanduiding voor stoptrein in Nederland. Andere spoorvervoerders in Nederland, die uitsluitend regionale lijnen exploiteren, gebruiken de term stoptrein. Arriva, Breng, Connexxion en Keolis Nederland gebruiken voor haar treinen de term Regionale Sprinter (RS).

Sprinter was oorspronkelijk de naam van een materieeltype dat voor stoptreindiensten werd gebruikt. Uit de naam blijkt dat het materieel snel kan optrekken en op korte afstanden wordt gebruikt. Dit materieel reed onder andere sinds de opening in 1977 op de Zoetermeerlijn en de Zoetermeerders spraken meestal niet van “de Zoetermeerlijn” maar van “de Sprinter”, ook toen er met ander materieel werd gereden.Sprinters reden ook op de Hoekse lijn en de Hofpleinlijn. Dit materieeltype werd ook aangeduid als Stadsgewestelijk Materieel (SGM, later mSGM). Zie bijvoorbeeld en Pas later nam de NS deze naam over voor de aanduiding van de treinsoort. Vanaf het begin van de jaren tachtig werd dit bij NS de naam voor alle treindiensten die werden uitgevoerd door modern stoptreinmaterieel, dat wil zeggen stoptreinmaterieel dat na 1974 is gebouwd. Sinds 2011 gebruikt NS deze benaming voor alle stoptreindiensten, ongeacht het materieeltype dat wordt ingezet.

België miniatuur|Een Belgisch treinstel dat veel als L-trein wordt ingezet De Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) gebruikt tegenwoordig de benaming lokale trein of L-trein voor verbindingen buiten de voorstadslijnen. Op het Gewestelijk ExpresNet (GEN) van Brussel rijden de treinen onder de noemer: S-trein. De S staat voor (voor-)stedelijk, stad, snel of het Franse suburbain. Eerder droeg deze treinsoort de naam CR-trein (CityRail trein). Sinds september 2018 worden ook de L-treinen rond de vier grote steden, Antwerpen, Charleroi, Gent en Luik aangeduid als S-trein.NMBS: L-treinen rond steden heten voortaan S-treinen, 28 augustus 2018

Tot 1984 werd de benaming omnibus gebruikt.https://www.tassignon.be/trains/PDF/Rail-Revue%201998-1.pdf De NMBS heeft voorafgaand aan de dienstregeling van 2012 overwogen om de naam Omnirail te gaan gebruiken in de plaats van IR-, CR- en L-treinen.Zie bijvoorbeeld

Andere landen In andere landen is vaak het woord regionaal herkenbaar in benamingen voor stoptreinen. In combinatie met inter of express wordt dan gewoonlijk gedoeld op treindiensten voor wat langere afstanden, maar in Frankrijk wordt Express gebruikt om deze treindienst van de metro te onderscheiden. In Engelstalige landen wordt ook wel het begrip commuter train gebruikt. Letterlijk betekent dit forensentrein. Ook local train wordt daar wel gebruikt.

Benamingen van stoptrein in een aantal landenLandBenamingOpmerkingenDenemarkenRegionaltogDuitslandRegionalbahn (RB) en Regionalexpress (RE)NahverkehrszugTot 1995Stadtschnellbahn of SchnellbahnNiet te verwarren met Stadtbahn, wat een tussenvorm van tram en trein is. In Nederland past bijvoorbeeld de tram in Utrecht in het concept Stadtbahn. Verwarrend is de afkorting S-Bahn voor zowel Stadtbahn als voor (Stadt)schnellbahn wordt gebruikt. FrankrijkGeen specifieke treincategorie. Een deel van het Transport express régional (TER) in veel Franse regio's waar de SNCF rijdt. In de regio rond Parijs een deel van de Transilien-verbindingen.LuxemburgRegionalbunn (RB)OostenrijkRegionalzug (R)ZwitserlandRegio (R)PortugalComboios Regionais (R)

Zie ook Treinsoort Lijst van treinsoorten in België Lijst van treinseries in Nederland

Trivia Een oude benaming voor een stoptrein of sprinter was boemeltrein, een benaming die nog gebruikt wordt in lokale treinactiviteiten.

Verwijzingen

Categorie:Treinsoort Categorie:Treinsoort in België Categorie:Treinsoort in Nederland