Dit is een lijst van merknamen die in het Nederlandse taalgebied zo zijn ingeburgerd dat men ze als soortnaam is gaan gebruiken. Dit verschijnsel heet merkverwatering of antonomasie.
In deze lijst staat eerst de merknaam of productnaam, gevolgd door de houder van de merknaam en dan de omschrijving van het ermee bedoelde product.
A Airfryer (Philips), heteluchtfriteuse Airpods (Apple), draadloze koptelefoon Aspirine (Bayer), pijnstillernl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' - aspirine
B Bahco, verstelbare moersleutel Bakeliet (Bakelite AG), fenolhars, de eerste soort kunststof Barbie (Mattel), plastic aankleedpop Baxter (Baxter International Inc.), infuus Berenhap (Mabos K&K), snack Bialetti (Alfonso Bialetti), mokkapot Bic, balpennl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' - bic BiFi, worstjeRadio2 - Of we kennen de worstjes van de concurrentie, maar die noemen we gemakshalve óók gewoon BiFi. Een onvervalst geval van merkverwatering, of met een duur woord “antonomasie”: de merknaam wordt zo bekend, dat we hem in de spreektaal ook geven aan de worstjes van een ander merk. Gearchiveerd op 3 december 2023. BiNaS, informatieboek voor het Nederlandse voortgezet onderwijs in de natuurwetenschappen. Het alternatief wordt zelden bij eigen naam genoemd Bobcat, graafmachine Borsalino, deukhoedMetro - 20 dec 2017, ....boeken te sluiten. De fameuze deukhoeden vielen destijds in de smaak, waardoor de bedrijfsnaam al snel uitgroeide tot een soortnaam. De hoedemaker ...... Brinta, ontbijtproduct (afkorting van BReakfast INstant TArwe) Botox (Allergan), merknaam voor botulinetoxine Buisman (firma Buisman), koffieversterker
C Cellofaan/Cellophane (DuPont), een dunne kunststof film Celluloid (Alexander Parkes), een soort thermoplast Cif (Unilever), merknaam van schuurmiddel historisch in Vlaanderen gebruikt als soortnaam Chocomel (Nutricia), nu een algemene naam voor alle merken chocolademelk Clark, een vorkheftruck, in Vlaanderen meestal aangeduid als clarkhermans-heftrucks.be - Het ontstaan van de vorkheftruck oftewel "Clark". Gearchiveerd op 2 oktober 2023. Cola (Coca-Cola), koolzuurhoudende frisdrank met colasmaak
D Delco (Delco Electronics), stroomverdeler voor auto, gebruikt in Vlaanderen Derny, gangmaakmotor, oorspronkelijk van de Éts. Derny in Vichy Dinky Toys, modelauto, meestal in schaal 1:43 Discman (Sony), draagbare cd-speler Dixi (TOI TOI & DIXI), mobiel toilet Duspol (Benning), 2-polige spanningstester
E EpiPen, adrenaline-autoinjector
F Formica, vezelversterkte kunststof Fotoshoppen (grafisch softwarepakket Photoshop van Adobe), digitale beeldbewerking (Van Dale verwijst ook in zijn uitleg naar het merk) Frikandel, gefrituurde gehaktworstVRT - taal - Frikandel is een Nederlands-Nederlandse aanduiding (oorspronkelijk een merknaam) voor een gefrituurde gehaktworst. Gearchiveerd op 15 augustus 2022. Frigo, voornamelijk in België voor koelkast, afkorting van Frigidaire, in 1918 door General Motors als handelsmerk geregistreerd Frigolite, voornamelijk in België voor geëxpandeerd polystyreen naar de merknaam van het Zweedse bedrijf Nordiska Frigolit Aktiebolaget Frisbee (Wham-O), plastic speelgoedschijf Fanta (The Coca-Cola Company), koolzuurhoudende frisdrank met sinaasappelsmaak
G Googelen (Google) eerst alleen zoekmachine, nu algemeen voor zoeken op internetnl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' Gyproc (Saint-Gobain), gipsplaatremarkable.be - Merkverwatering
H Heroïne (Bayer), diacetylmorfine
I Inbussleutel, het woord "inbus" is afkomstig van het Duitse bedrijf Innensechskantschraube Bauer und Schaurte Isomo, voornamelijk in België voor geëxpandeerd polystyreen iPad, wordt gebruikt voor alle soorten tabletseconomischoogpunt.nl -Genericide oftewel merkverwatering iPad als voorbeeld gegeven. Gearchiveerd op 4 december 2023.thenextweb.com - iPad is in danger of becoming a generic tradmark. Gearchiveerd op 3 juni 2019.
J Jacuzzi, bubbelbad Jeep (Chrysler), 4×4-terreinwagen Yo-Yo (Yo-Yo Manufacturing Company), kinderspeelgoedkcby.com - Similar cases deemed "escalator" generic in 1950, "thermos" generic in 1963 and "yo-yo" generic in 1965.
K Kamut, voornamelijk in Nederland voor khorasantarweplezierindekeuken.nl - Kamut merkverwatering. Gearchiveerd op 11 december 2023. Kerosine (oorspronkelijk gespeld als Kerosene, Abraham Gesner), brandstof Kevlar (DuPont), vezels (para-aramide) voor kogelwerende vesten Kleenex (Kimberly-Clark Corporation), papieren zakdoekjesnl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' - Kleenex Kliko, minicontainer Kodak, fototoestelnl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' - Kodakthehuntingdivision.be - Kodak wordt als soortnaam gebruiktinta.org - Genericidemerkenmarketeers.be - Vergeet je kodakske niet heDe Standaard - Waar ging Kodak de mist in?. Gearchiveerd op 16 november 2023.Bodartservicehouse.be - Antonomasie. Gearchiveerd op 12 augustus 2022. Kooiaap, meeneemheftruck, van de firma Kooi Kruimeldief (Black & Decker), kruimelzuiger Kwatta (merk), merk dat in de jaren '50 de generieke naam voor chocolade-repen was
L Labello (Beiersdorf AG), lippenbalsem Linoleum (Frederick Walton), slijtvaste vloerbedekking Luxaflex (Hunter Douglas), horizontale jaloezieënCobouw.nl - MerkverwateringWehkamp - JaloezieënHistoriek.net - Hoe de Belgen Pilsen bevrijden. Gearchiveerd op 23 maart 2024.
M Maggi (Nestlé), smaakversterker voor gerechten Maizena (Unilever), soortnaam voor maïszetmeel Matchbox, speelgoedauto Maxi-Cosi (Dorel), autostoeltjes, kinderwagens en buggy's Meccano (Meccano Ltd.), metalen constructiespeelgoed Millet, merknaam voor type Nylonjas die in het midden van de jaren 80 een golf veroorzaakte Motel (Milestone Mo-Tel), algemene term voor goedkope hotels aan doorgaande wegen Multomap, ringband met 17 of 25 ringen
N Nylontje (Nylon), glanzend jasje gemaakt van 100 % Polyamide (Nylon). Vooral in de jaren 70 een veel voorkomend artikel
O Ossenwit (Vandemoortele), talg Otto, minicontainerhttps://www.destentor.nl/hengelo/wie-is-otto-het-verhaal-achter-de-typisch-twentse-naam-voor-een-afvalcontainer~a9ba9afc/?cb=2e26261f5c13218f245a56c952d9f34a&auth_rd=1 lokaal in Oost-Nederland
P Pamper (Procter & Gamble), wegwerpluier (de fabrikant zegt steeds Pampers, ook in het enkelvoud) Pechelbuis, kunststof buis voor elektrische leidingen, elektrabuis, meestal uit PVC. (Zie ook Polivolt) Plexiglas, polymethylmethacrylaat Polaroid (Polaroid Corporation), instant fototoestel Popnagel (POP), blindklinknagel Portakabin, noodgebouw, modulair gebouw Post-it (3M), klevend memobriefje Pritt(-stift) (Henkel), lijmstift Pyrex (Corning Glass Works), hittebestendig glas
R Ranja, aanmaaklimonade
S Semtex (Explosiva), kneedbaar explosief Senseo, (Philips) koffiemachine met pads Skai (Konrad Hornschuch AG), kunstleer Solex (Vélosolex S.I.F.A.C.), bromfiets Spa (Spadel, naar de stad Spa), mineraalwater Stanleymes (Stanley Works), mes met verwisselbare bladenHendrixen.nl - Stanleymes merkverwatering
T Taser (Taser International), stroomstootwapen Teflon (Chemours, voorheen DuPont), merknaam van de kunststof polytetrafluoretheen (PTFE) Tempex, in Nederland voor geëxpandeerd polystyreenIn 1968 was Tempex nog een handelsnaam . Door de tijd heen begonnen verschillende bronnen tempex als soortnaam te gebruiken, zoals het Nieuwsblad van het Noorden (1970) , Tubantia (1972) , De waarheid (1973) , De Telegraaf (1994) en Amigoe (1995) Thermoskan (Thermos LLC), vacuümbewaarflesnl.express.live - Merkverwatering: waarom Google niet graag heeft dat u 'googelt' - thermos Ty-Rap (Thomas & Betts), kabelbinder Tikkie (ABN AMRO), uitsluitend in Nederland voor een mobiele app voor betaalverzoekenPunt-avans.nl - Tikkie. Gearchiveerd op 16 november 2023. Tipp-Ex (Tipp-Ex GmbH & Co), correctievloeistof TomTom (Tom Tom NV), gps-navigatiesysteem Trespa (Trespa International BV), harsplaat Tupperware (Earl Tupper), plastic producten, voornamelijk om voedsel luchtdicht in te bewaren
V Valium (Hoffmann-La Roche), merknaam voor Diazepam Vaseline (Unilever), merknaam voor petrolatum Velux, dakvensterA. Clabots, Heibel in het appartementsgebouw, p. 66 Velcro, klittenband Vespa, bromfiets of scooter Viagra (Pfizer), merknaam voor Sildenafil Vise-Grip (vise-grip), merknaam voor griptangBij besluit. Gearchiveerd op 16 november 2023. Vlizotrap, uitvouwbare zoldertrap
W Walkman (Sony), draagbare cassettespelerwalkmancentral.com - . Gearchiveerd op 11 februari 2024. Wasco, vetkrijt WD-40, kruipolie en waterverdrijvende spray Waxine, theelichtje Winchester (Winchester Repeating Arms Company), geweer Weckpot, J. WECK GmbH u. Co. KG, glazen pot bestemd voor het inmaken (wecken) van levensmiddelen Wybertje, ruitvormige keelpastille van Klene en bij vergelijking ruitvormig teken of motiefVan Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, editie 2015
Z Zamboni (Zamboni & Co. Inc.), ijsdweilmachine Zeppelin (LZ, Luftschiffbau Zeppelin), stijf luchtschip (ook gebruikt voor slap luchtschip) Zodiac, opblaasboot
Externe links Website "OnzeTaal" over merk- c.q. soortnamen Merkmoord Typisch Vlaamse tot soortnaam geworden merknamen Van Dale over tot soortnaam verworden merknamen