thumb|Het huidige Opperduitse taalgebied. thumb|260px|Topografische kaart van het Alemannische taalgebiedHoogstalemannisch is de verzamelnaam voor een groep Alemannische dialecten die worden gesproken in het uiterste zuidwesten van het Duitse taalgebied.
Kenmerken De Hoogstalemannische dialecten onderscheiden zich voornamelijk van het Hoogalemannisch doordat er in hiaten geen diftongering is opgetreden.
Hoogstalemannisch (Senslerisch) Hoogalemannisch (Berndeutsch) Standaardduits schnye schneie schneien (met de diftong [aɪ]) bue boue bauen
Een ander kenmerk van het Hoogstalemannisch is dat het bijvoeglijk naamwoord ook wordt verbogen wanneer het het naamwoordelijk deel van het gezegde is, in tegenstelling tot andere variëteiten van het Duits:
Hoogstalemannisch (Senslerisch) Hoogalemannisch (Berndeutsch) Standaardduits as isch schöns äs isch schön es ist schön si isch schöni si isch schön sie ist schön
Een ander veelvoorkomend verschijnsel is het typische meervoud van bepaalde zwakke vrouwelijke zelfstandige naamwoorden (met de uitgang -n). Dit is geen archaïsme, maar wellicht ontstaan onder invloed van het aangrenzende Romaanse taalgebied:
Enkelvoud Meervoud Hoogalemannisch (Senslerisch) a Tana zwü Tane Hoogstalemannisch (Berner Oberländisch) e Tanne zwo Tanni Hoogalemannisch (Berndeutsch) e Tanne zwo Tanne Standaardduits eine Tanne zwei Tannen
Ook de genitief wordt in het Hoogstalemannisch vaker gebruikt dan in het Hoogalemannisch.
Verspreiding Berner Oberland (enerzijds het westelijke Berner Oberländisch, anderzijds het Brienzerduits ofwel Haslitalerduits) Uri, Obwalden, Nidwalden Schwyz (kanton), behalve het district Höfe Glarus Het district Sense in Fribourg (Senslerisch) Wallis (Walliserdeutsch): kanton Ticino (Bosco/Gurin) in Italië: Valle d'Aosta: Gressoney: Gressoney-La Trinité, Gressoney-Saint-Jean, Issime Vercelli: Alagna Valsesia, Rima San Giuseppe, Rimella, Riva Valdobbia Verbania-Cusio-Ossola: Formazza, Macugnaga Het Walliserdeutsch is inmiddels uitgestorven in: Carcoforo, Rimasco, Fobello, Salecchio, Ornavasso, Campello Monti, Agaro, Ausone in de kantons Graubünden Obersaxen, Vals, Safiental, Rheinwald, Avers, Mutten, Davos, Prättigau in Liechtenstein (Triesenberg) in Vorarlberg en Tirol: Damüls, Grosswalsertal, Kleinwalsertal; Tannberg met Schröcken, Lech en Warth behalve Lechleiten en Gehren in Tirol; Brandnertal, Dornbirn), Galtür (Tirol/Paznaun), Mathon/Tirol), Laternsertal, Silbertal in Uri: Urserental
Literatuur Der Franzos im Jbrig van Gall Morel uit 1824 werd in 1895 door Meinrad Lienert onder de naam Chevreau oder die Franzosen im Ybrig in het dialect van Unteriberg vertaald. Citaat:
Jaha, i bi hüt scho zitli zum Gade use tschamppet, aber eö, äs ist mer afäd nümme rächt wohl gsi bi der Sach. Woni gäge d'Herti chume, se gsehni neimes Tüfels ab dr Guggere appe cho, es ist kei Gäms, kei Hüehnerdieb und kei Mäntsch gsi, äs hät so rothi Vorderbei und es roths Halsband gha, churtz i cha nid säge was äs gsi ist, aber emal neimigs Ughürigs dä groüss. (H. Humm (Hrsg.), Dreimal "Dr Franzos im Ybrig", Kulturverein Chärnehus, Einsiedeln 1992, S. 35)
Categorie:Duitse streektaal of dialect Categorie:Taal in Zwitserland Categorie:Taal in Oostenrijk