thumb|160 px|Edouard Van Beneden thumb|160px|Standbeeld van Edouard Van Beneden thumb|160 px|De Quai Édouard Van Beneden in Luik Edouard Joseph Marie Van Beneden (Leuven, 5 maart 1846 - Luik, 28 april 1910), zoon van Pierre-Joseph van Beneden, was een Belgisch embryoloog, cytoloog en bioloog. Hij was hoogleraar zoölogie aan de Universiteit van Luik. Hij droeg bij aan genetische studies van de 20e eeuw door zijn werken over de parasiet van het paard. In dit werk ontdekte hij de precieze werking van chromosomen en gameten. Van Beneden helderde samen met Walther Flemming en Eduard Strasburger de belangrijkste feiten van de mitose op.
In 1872 en 1873 reisde Van Beneden naar Brazilië en La Plata in opdracht van de Belgische regering. Hij werd daarop vergezeld door Walthère de Selys Longchamps en Camille Van Volxem. Hoewel hun tocht leidde naar Montevideo en Buenos Aires, werd het trio aangenaam verrast toen Van Beneden een nieuwe dolfijnensoort ontdekte, Sotalia brasiliensis.
In 1887 ontdekte hij de meiose, in het bijzonder het feit dat bij meiotische celdeling het aantal chromosomen gehalveerd wordt.Anthony Serafini, "The Epic History of Biology," Perseus Publishing 1993.
In tegenstelling tot zijn vader was Edouard Van Beneden een voorstander van de evolutietheorie van Darwin. In zijn jeugd had hij afstand genomen van het katholicisme.Gabriel Hamoir, "La revolution evolutionniste en Belgique.", 2002.
In museum TréZOOr in Luik zijn het dodenmasker en de microscoop van Edouard Van Beneden te vinden, alsook verdere informatie.
De stad Luik eerde Edouard Van Beneden met een standbeeld en een straatnaam. Het meer dan levensgrote bronzen standbeeld werd in 1920 geplaatst voor de voorgevel van het door Van Beneden gestichte Zoölogisch Instituut van de Luikse Universiteit. Het is een werk van de Vlaamse beeldhouwer Pieter Braecke (1858-1938). De straat voor het Zoölogisch Instituut, op de oostelijke oever van de Maas, heette oorspronkelijk Quai des Pêcheurs maar werd omgedoopt tot Quai Édouard Van Beneden.
Categorie:Belgisch bioloog Categorie:Hoogleraar aan de Université de Liège Categorie:Belgisch celbioloog Categorie:Belgisch zoöloog