Jacob Jorrit Bergsma (Oldeboorn, 1 februari 1986) is een Nederlands langebaan- en marathonschaatser. Op 18 februari 2014 werd hij in Sotsji olympisch kampioen op de 10.000 meter. Twaalf jaar later won hij in Milaan olympisch goud op de massastart, waarmee hij op 40-jarige leeftijd de oudste olympisch kampioen langebaanschaatsen ooit is. Daarnaast is Bergsma drievoudig wereldkampioen op de 10.000 meter, werd hij in 2017 wereldkampioen met de ploegenachtervolging en behaalde hij in 2020 zijn vijfde wereldtitel op de massastart.
Bergsma heeft als achtvoudig Nederlands kampioen 10.000 meter de meeste titels ooit op dit onderdeel. Zijn laatste nationale titel op de tien kilometer behaalde hij op 39-jarige leeftijd, wat hem over alle onderdelen de oudste Nederlands kampioen schaatsen ooit maakt. Als marathonschaatser behaalde Bergsma zes nationale titels: Hij won het NK marathonschaatsen op kunstijs, NK marathonschaatsen op natuurijs en Open NK marathonschaatsen op natuurijs ieder twee keer. Door deelname aan twintig achtereenvolgende seizoenen in de topdivisie van het marathonschaatsen is Bergsma wereldwijd de meest ervaren professioneel marathonschaatser ooit.
Biografie Bergsma won op 10 oktober 2009 de eerste wedstrijd om de DSB Bank Cup."Kazach Jorrit Bergsma wint in Alkmaar eerste schaatsmarathon" BN De Stem, 12 oktober 2009 In het seizoen 2009/2010 probeerde hij zich samen met een paar andere Nederlanders schaatsers namens Kazachstan te plaatsen voor de Olympische Spelen in Vancouver. Tijdens het Kazachse nationale kampioenschap dat werd gehouden in het Russische Tsjeljabinsk won Bergsma de 5000 meter in 6.28,21 minuten, enkele honderdsten seconde sneller dan hij een paar weken daarvoor had gereden. Bergsma had zich ook hiermee geplaatst voor de wereldbekerwedstrijden in Berlijn. De ISU liet hem niet starten vanwege vraagtekens rond de geldigheid van de papieren van Bergsma en andere Nederlandse schaatsers die wilden uitkomen voor Kazachstan. De Kazachse schaatsbond verklaarde dat Bergsma de Kazachse nationaliteit zou hebben verkregen en dat er ook een Kazachs paspoort voor hem was gemaakt daterende op 1 december 2009. Bergsma heeft deze nationaliteit nooit aangenomen, omdat hij hiermee zijn Nederlanderschap zou kwijtraken. Bergsma en de andere Nederlandse schaatsers besloten niet lang daarna het Kazachse avontuur niet door te zetten en Bergsma verloor daardoor ook zijn potentiële startbewijs bij de Spelen. Later dat seizoen won Bergsma in Oostenrijk de Alternatieve Elfstedentocht.
Op 10 februari 2010 won Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs 2010 door in een sprint medevluchter Douwe de Vries te verslaan. Op 29 december 2010 soleerde hij naar de winst in de Ronde van Duurswold, de eerste editie van deze natuurijsklassieker.
Sinds het seizoen 2010/2011 schaatst Bergsma voor het BAM-team. In november 2011 werd hij Nederlands kampioen op de 5000 meter. De eerste wereldbekerwedstrijden werden verreden in Tsjeljabinsk, de baan waarop hij ook Kazachs kampioen werd en ook daar wist hij te winnen, in een nieuw baanrecord: 6.18,74.
Op 8 februari 2012 won Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs 2012 op de Grote Rietplas in Emmen. Hiermee werd hij na Dries van Wijhe de tweede schaatser die tweemaal dit kampioenschap op zijn naam bracht.
In het seizoen 2012/2013 kende Bergsma een sterke seizoensstart. Hij won op 27 oktober de marathonwedstrijd van Deventer en stond in november aan de start op het NK afstanden 2012."Bergsma dominant naar zege in IJsselcup Marathon" schaatspeloton.nl. Gearchiveerd op 25 juni 2022. Op de NK afstanden werd Bergsma derde op de 5000 meter en won hij de 10.000 meter. Tijdens de eerste wereldbekerwedstrijden van dat seizoen in Thialf werd hij tweede op de 5000 meter, een week later in Kolomna werd hij op dezelfde afstand derde in een persoonlijk record en won hij twee dagen later de massastart.Bergsma wint massastart schaatspeloton.nl. Gearchiveerd op 25 juni 2022.
Een week later, bij de wereldbekerwedstrijden in Astana neemt Bergsma voor het eerst deel aan de ploegenachtervolging door afwezigheid van Sven Kramer. Met Koen Verweij en Jan Blokhuijsen haalt hij het goud binnen. Een dag later wint Bergsma ook de 10.000 meter in 12.50,40; de vijfde tijd ooit op die afstand.
Op 26 januari 2013 wordt Bergsma derde tijdens de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs achter teamgenoten Christijn Groeneveld en Arjan Stroetinga. Tijdens de Open NK marathon op natuurijs op de Weissensee wint Bergsma na 100 km de eindsprint. Bergsma wint de wereldbeker over de 5000/10.000 meter, voor hem de eerste grote prijs bij het langebaanschaatsen. Het seizoen sluit hij af door wereldkampioen te worden op de 10.000 meter.
Bergsma behaalde tijdens de Olympische Winterspelen 2014 in Sotsji een bronzen medaille op de 5000 meter en een gouden op de 10.000 meter. Zijn winnende tijd op de 10.000 meter bedroeg 12.44,45; een olympisch record, een wereldrecord op een laaglandbaan en een persoonlijk record.
Het seizoen 2014/2015 begint voor Bergsma ijzersterk, Bergsma wint de eerste marathonwedstrijd met overmacht door het hele peloton op minimaal 1 ronde achterstand te rijden. Enkele weken later wint Bergsma de 10.000 meter tijdens de Nederlandse Kampioenschappen en wordt 2e op de 5000 meter. Hij wint ook de vijfde marathonwedstrijd in Haarlem. Op 27 december 2014 maakt Bergsma zijn debuut op het NK Allround, waar hij vierde wordt in het eindklassement en de 5 en 10.000 meter wint. Ondanks een PR op de 500 meter verliest Bergsma op de 500 en de 1500 meter te veel waardoor een podiumplaats er niet in zat. Een week later wint Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op kunstijs 2015 in Groningen. Bergsma doet dit door in samenwerking met zijn teamgenoten het peloton op een ronde te rijden met Marcel van Ham in zijn kielzog. Op 17 januari is Bergsma winnaar van de 14e KPN marathon Cup wedstrijd op zijn thuisbaan Thialf in Heerenveen.
Tijdens de wereldbekerwedstrijden in Hamar start Bergsma met de ambitie om zich te plaatsen voor het WK-allround, hiervoor gaat hij de concurrentie aan met Wouter Olde Heuvel en Douwe de Vries. Voor de kwalificatie wordt een klassement opgemaakt over de 5000 en 1500 meter. Op de 5000 meter pakt Bergsma een ruime voorsprong maar dit blijkt niet genoeg, Bergsma moet zowel Olde Heuvel als de Vries voor zich dulden in het klassement waardoor hij zich niet plaatst voor het wk allround.
Op de WK afstanden wint Bergsma de 10.000 meter waar hij als torenhoge favoriet aan de start verschijnt. Bergsma deed dat door een 6e tijd ooit (12.54,82) neer te zetten op de baan van Heerenveen. Erik Jan Kooiman had hem kort voor zijn rit “op scherp gezet” door met een persoonlijk record van 13.02,57 een uitstekende tijd te noteren.
Op de Olympische Spelen van 2022 werd hij vierde op de 10.000 meter.
Bij de Olympische Spelen van 2026 in Milaan won Bergsma op 40-jarige leeftijd brons op de 10km, waarmee hij de oudste Nederlandse medaillewinnaar werd op de Spelen bij het langebaanschaatsen. Een week later won hij, na een lange ontsnapping, Olympisch goud op de massastart.Bergsma (40) pakt olympisch goud op massastart met vroege aanval, NOS Schaatsen, 21 februari 2026
Persoonlijk Bergsma is een achterneef van Elfstedentocht-schaatsster Wopkje Hutting-Kooistra en getrouwd met voormalig langebaanschaatsster Heather Richardson. Het echtpaar heeft een zoon Brent en een dochter Barbara Jean. Bergsma had een speciale band met de op 9-jarige leeftijd overleden Meike Kluivingh, aan wie hij zijn in 2019 behaalde gouden medaille voor de wereldtitel op de 10.000 meter schonk. Bij de uitvaart van Meike Kluivingh lag de medaille op haar kist.
In 2010 en 2012 won Bergsma als 'marathonschaatser van het jaar' de Dick van Gangelen-trofee. Voor zijn gouden medaille op de Olympische Winterspelen van 2014 werd Bergsma op 25 februari 2014 ridder in de Orde van Oranje-Nassau, ook ontving hij voor deze prestatie de internationale Oscar Mathisen-trofee.
Bergsma vertelde in 2022 openlijk over het feit dat hij last had van een posttraumatische stressstoornis. Hij had een tijdlang last van klachten als paniekaanvallen en nachtmerries, wat zijn schaatsprestaties negatief beïnvloedde. De klachten kwamen volgens zijn psycholoog door de turbulente periode rond de Olympische Winterspelen van Sotsji, waarin Bergsma ook buitengesloten werd bij de achtervolgingsploeg na het goud op de 10.000 meter.
Persoonlijke records Laatst gecontroleerd: 23 januari 2026.
Resultaten langebaan In 2010 reed Bergsma het Kazachse kampioenschap afstanden en won goud op de 5000 meter.
Jaar NK Afstanden NK Allround WK Afstanden 50px|Olympische SpelenOlympischeSpelen Wereldbeker2011 5000m 10.000m 7e 5000/10.000m2012 5000m 10.000m 10.000m 5000/10.000m massastart5e grand world cup2013 5000m 10.000m 5000m 10.000m 5000/10.000m achtervolging5e massastart grand world cup2014 5000m 10.000m9e massastart 5000 m 10.000 m 5000/10.000m achtervolging grand world cup2015 5000 10.000 m19e massastart 4e(19e, , 4e, ) 5000m 10.000m19e massastart 45e 1500m 5000/10.000m4e massastart5e grand world cup2016 13e 1500m 5000mDQ 10.000m 5000m21e massastart 5000/10.000m achtervolging4e massastart5e grand world cup2017 5000m 10.000m 5000m 10.000m achtervolging14e massastart 5000/10.000m achtervolging massastart grand world cup2018 5000m 10.000m 10.000m 14e 5000/10.000m7e achtervolging21e massastart42e grand world cup2019 5000m 10.000m18e massastart 12e 5000m 10.000m 22e 5000/10.000m4e achtervolging2020 5000m 10.000m12e massastart 8e 5000m 4e 10.000m massastart 6e 5000/10.000m7e massastart2021 4e 5000m4e 10.000m 5e 5000m 10.000m 7e massastart 6e 5000/10.000m massastart2022 5000m 10.000m17e massastart 5e 5000m4e 10.000m9e massastart 5e 5000/10.000m5e massastart2023 5000m 10.000m massastart 4e 5000m 10.000m5e massastart 19e 5000/10.000m28e massastart2024 7e 5000m 10.000m 5e 10.000m 40e 5000/10.000m2025 5000m 10.000m9e massastart 12e 5000m4e 10.000m18e massastart 20e 5000/10.000m4e achtervolging6e massastart2026 5000m 10.000mDNS achtervolging14e massastart5e(18e, , 15e, ) 10.000m4e achtervolging massastart 8e 5000/10.0000m massastart Wereldbekerwedstrijden Seizoen 1500m 5000/10.000m Ploegenachtervolging MassastartGrand World Cup 2010/2011 9,9,*,-,12*,5 2011/2012 ,,*,-,*,5 5,16,5 2012/2013 ,,*,,*, -,,,- 6,,5,DQ 2013/2014 ,,-*,,, -,-,,- 2014/2015 -,-,-,-,16B,- -,-*,,,, -,-,4,,26,5 2015/2016 ,*,koppeling=|16x16px|Goud,,,-,,-,- koppeling=|16x16px|Zilver,7,,8,45 2016/2017 ,,-,*,, ,,-,, 13,,-,9,2017/2018 7,4*,16,-,-,- 10,-,- 9,10eH,-,-422018/2019 -,-,1B*,5,-,- -,-,8 2019/2020 ,6,5*,-,6,5 6H,,1H,,-H,-,102020/2021 5,6 4H,9,4H,2021/20224,*,6,-,64H,8,5H,6,-H,-,koppeling=|16x16px|Brons2022/2023 -,12,2B,2*B,-,1B -H,-,4H,6,-H,-,4H,14,-H,-,-H,-2023/2024 -,-,4*,-,-,-2024/20258B,-,3*B,12,2B,13 -,-,9,11,15,koppeling=|16x16px|Goud,6,2025/20268,12,5*,6,12 koppeling=|16x16px|Goud,8,koppeling=|16x16px|Goud,4,11 * = 10.000 m - = geen deelname DQ = gediskwalificeerd B = B-finale H = halve finale
Medaillespiegel Top drie posities behaald tijdens halve of B-finales zijn geen onderdeel van de medaillespiegel. KampioenschapGoudZilverBronsNK Afstanden11117NK Allround klassement000NK Allround afstanden310EK Afstanden010WK Afstanden580Wereldbeker afstanden28209Wereldbeker Grand World Cup111Wereldbekerklassement92337x37px|Olympische Spelen Olympische Spelen212
Podiumplaatsen marathon Podiumplaatsen op de massastart zijn geen onderdeel van deze lijst. Laatst gecontroleerd: 23 januari 2026.2005/2006 Essent Cup Finale (B-divisie), Amsterdam
2007/2008 KNSB Cup 8, Alkmaar Essent Cup 6, Amsterdam
2008/2009 Essent Cup 11, Eindhoven
2009/2010 Marathon Cup 1, Alkmaar Marathon Cup 16, Biddinghuizen Marathon Cup 18, Biddinghuizen Grand Prix 2, Weissensee Grand Prix 3, Biddinghuizen NK Marathon Natuurijs, Zuidlaardermeer 25px|NK Driedaagse - dag 2, Breda