Celadhesiemoleculen, in literatuur soms afgekort als CAM's, zijn eiwitten aan het oppervlak van cellen die een rol spelen bij celadhesie, ofwel de binding met andere cellen of met de extracellulaire matrix. Celadhesiemoleculen zijn in dieren van belang voor de structurele organisatie van weefsels en voor processen waarin gecoördineerde beweging van cellen nodig is, zoals bij embryonale ontwikkeling, wondgenezing en in het immuunsysteem.
Celadhesiemoleculen zijn transmembraanreceptoren met een enkel domein door het membraan. De eiwitten bestaan globaal uit drie delen: een intracellulair gebied dat een interactie aangaat met het cytoskelet, een transmembraangebied en een extracellulair gebied dat een interactie aangaat met andere celadhesiemoleculen, van dezelfde soort of andere soort.
Familie De meeste celadhesiemoleculen horen bij 5 eiwitfamilies: de immunoglobuline-superfamilie, de integrinen, cadherinen, selectinen en de lymfocyt homing receptoren. In een van de mogelijke classificatiesystemen worden calciumonafhankelijke celadhesiemoleculen onderscheiden van calciumafhankelijkeBrackenbury R, Rutishauser U, Edelman GM (January 1981). "Distinct calcium-independent and calcium-dependent adhesion systems of chicken embryo cells". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 78 (1): 387–91. ..
Calcium-onafhankelijk IgSF CAMs Celadhesiemoleculen van de immunoglobuline-superfamilie (IgSF CAMs) kunnen zich binden aan integrinen (heterofiele binding) of aan andere IgSF CAMs (homofiele binding). Enkele moleculen uit deze familie zijn:
NCAMs ICAM-1 VCAM-1 PECAM-1 L1 CHL1 Aan myeline gebonden glycoproteïne Nectinen en nectine-achtige moleculen
Integrinen Integrinen zijn heterofiele celadhesiemoleculen die zich binden aan celadhesiemoleculen van de immunoglobuline-superfamilie of de extracellulaire matrix.
Lymfocyte homing receptoren Ook wel bekend als CD-34 en GLYCAM-1 (zie verder addressinen).
Calcium-afhankelijk Cadherinen Cadherinen vormen een groep homofiele celadhesiemoleculen die afhankelijk zijn van Ca2+. De belangrijkste leden van deze familie zijn E-cadherinen (van de epitheel), P-cadherinen (van de placenta) en N-cadherinen (van de zenuwen).
Selectinen Selectininen vormen een groep van Ca2+-afhankelijke homofiele celadhesiemoleculen die onder andere bindingen kunnen aangaan met mucinen. De drie leden van deze groep zijn E-selectine, L-selectine en P-selectine. De meest kenmerkende ligand van deze selectinen is het gen PSGL-1.
Categorie:Cel Categorie:Microbiologie