Herta Müller (Nițchidorf, 17 augustus 1953) is een DuitstaligeDe in 2005 verschenen dichtbundel Este sau nu este Ion is Roemeenstalig schrijfster van Roemeense afkomst. Haar werk wordt tot de wereldliteratuur gerekend. In 2009 kreeg zij de Nobelprijs voor Literatuur.
Müller stamt uit een etnisch Duitse familie uit het Banaat. In die streek studeerde zij Duitse en Roemeense taal- en letterkunde aan de Universiteit van het Westen (Universitatea de Vest) van Timișoara. Ze onderhield contacten met de dissidente Aktionsgruppe Banat en werd sindsdien door de Securitate gevolgd. Na haar studie werkte ze enkele jaren als vertaalster in een machinefabriek, totdat ze er werd ontslagen na haar weigering om met de Securitate samen te werken. Ze debuteerde in 1982 met de verhalenbundel Niederungen, die in Roemenië alleen gecensureerd kon verschijnen. Op haar tweede bundel, Drückender Tango, volgde een publicatieverbod. In 1987 verliet ze Roemenië, samen met haar toenmalige echtgenoot, de schrijver Richard Wagner, en vestigde zich in West-Duitsland, waar de volledige versie van Niederungen in 1984 al was verschenen, evenals haar eerste roman, Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt (1986). Daar bouwde ze verder aan een oeuvre dat vooral het dagelijks leven onder de dictatuur behandelt. In 1987 was de verhalenbundel Barfüßiger Februar haar eerste werk dat in een Nederlandse vertaling verscheen.
In 1987 trad ze toe tot de Duitse PEN-club, die ze in 1997 verliet, omdat deze was samengegaan met de DDR-afdeling. Ze kantte zich ook tegen de Landsmannschaft van de Banaat-Zwaben in Duitsland, die zich in haar ogen door de Securitate liet gebruiken, en wees op de continuïteit tussen de Securitate en de huidige Roemeense geheime dienst.Herta Müller (2009), Die Securitate ist noch im Dienst. Die Zeit, 28 juli 2009.
De Nobelprijsspeech die ze op 7 december 2009 in Stockholm uitsprak droeg de titel Elk woord weet iets van de vicieuze cirkel.Jedes Wort weiß etwas vom Teufelskreis
Werk Niederungen, Boekarest 1982, Berlijn 1984 Drückender Tango, Boekarest 1984 Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt, Berlijn 1986 Barfüßiger Februar, Berlijn 1987 Reisende auf einem Bein, Berlijn 1989 Wie Wahrnehmung sich erfindet, Paderborn 1990 Der Teufel sitzt im Spiegel, Berlijn 1991 Der Fuchs war damals schon der Jäger, Reinbek bei Hamburg 1992 Eine warme Kartoffel ist ein warmes Bett, Hamburg 1992 Der Wächter nimmt seinen Kamm, Reinbek bei Hamburg 1993 Angekommen wie nicht da, Lichtenfels 1994 Herztier (Aristeionprijs voor Europese Literatuur en in 1998 de International IMPAC Dublin Literary Award), Reinbek bei Hamburg 1994 Hunger und Seide, Reinbek bei Hamburg 1995 In der Falle, Göttingen 1996 Heute wär ich mir lieber nicht begegnet, Reinbek bei Hamburg 1997 Der fremde Blick oder Das Leben ist ein Furz in der Laterne, Göttingen 1999 Im Haarknoten wohnt eine Dame, Reinbek bei Hamburg 2000 Heimat ist das, was gesprochen wird, Blieskastel 2001 Der König verneigt sich und tötet, München [u. a.] 2003 Die blassen Herren mit den Mokkatassen, München [u. a.] 2005 Este sau nu este Ion, Iaşi 2005 Atemschaukel, München 2009 Cristina und ihre Attrappe oder Was (nicht) in den Akten der Securitate steht, Göttingen 2009
In het Nederlands vertaald werk Barrevoets in februari, vert. José Bruurmijn, De Geus, 1987 De mens is een grote fazant, vert. José Bruurmijn, De Geus, 1988 Reizigster op één been, vert. Gerda Meijerink, De Geus, 1989 De vos was de jager, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1993 Hartedier, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1996, 2009 Vandaag was ik mezelf liever niet tegengekomen, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1999, 2009 Ademschommel, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2009 De koning buigt, de koning moordt, essays, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2010 De rokkenjager en diens bijdehante tante, gedichten, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2011 Lage streken, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2012
Luisterboek Die Nacht ist aus Tinte gemacht. Herta Müller erzählt ihre Kindheit im Banat, supposé 2009
Filmografie Vulpe - vânător (Der Fuchs war damals schon der Jäger) regie: Stere Gulea, hoofdrollen: Oana Pellea, Dorel Vişan, George Alexandru etc.
Externe links Nederlandse vertaling Nobelprijsspeech Originele versie Nobelprijsspeech
Categorie:Duits schrijver Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur