Philip James Mitchell (19 januari 1961) is een personage uit de Britse BBC-serie EastEnders gespeeld door Steve MacFadden. Hij is de oudere broer van Grant (Ross Kemp) en debuteerde op 20 februari 1990. De Mitchell-broers maakten gedurende de jaren negentig op meedogenloze wijze de dienst uit in Albert Square, Walford. De verhaallijnen van Phil staan garant voor hoge kijkcijfers. In 2001 werd hij bij de British Soap Awards tot Slechterik van het Jaar uitgeroepen. McFadden lastte eind 2003 een rustpauze in om twee jaar - via een eenmalige comeback in april 2005 - definitief terug te keren. In 2024 overtrof hij Dot Cotton (June Brown} overtroffen als het op een na langst gebleven personage uit EastEnders. Van de originele cast is alleen Ian Beale (Adam Woodyatt) overgebleven. Daniel Delaney vertolkte een jonge versie van Phil in drie afleveringen. De eerste, uitgezonden op 5 september 2022, ging over de Mitchells anno 1979. De overige twee werden uitgezonden in 2025; in februari toen de serie veertig jaar bestond, en in december tijdens een speciale aflevering over Phils dementerende jeugdvriend Nigel Bates (Paul Bradley)
Casting Phil en Grant Mitchell zijn bedacht door uitvoerend producent Michael Ferguson (tot eind 1989 werkzaam bij de concurrerende ITV-serie The Bill) die in een behoefte voorzag aan twee macho types die hun problemen met geweld meenden op te lossen. Daarbij was Phil aanvankelijk de verstandige broer en Grant de opvliegende.
Vele acteurs werden bij screentests aan elkaar gekoppeld om te kijken of ze de juiste uitstraling hadden. Uiteindelijk werd de doorgewinterde Steve McFadden (1959) gecast als Phil. Zijn postuur en vaardigheden op het gebied van voetbal en verdedigingssporten als boksen en karate maakten hem geknipt om een van de nieuwe criminelen van Walford te spelen. Ross Kemp (1964) kreeg de rol van Grant. Beide acteurs konden goed met elkaar samenwerken en zagen er min of meer hetzelfde uit; kalende mannen met tondeusekapsels en ronde gezichten. Op grond van dat laatste criterium werd Danniella Westbrook gekozen om hun zus Sam te spelen.
Verhaallijnen Voorgeschiedenis Harde jeugd Phil is de oudste zoon van go-go-danseres Peggy (Barbara Windsor) en bokser Eric Mitchell (George Russo). Zijn ooms waren Clive en Archie Mitchell, wiens dochters Ronnie (Samantha Janus) en Roxy (Rita Simons) soortgelijke karakters hadden als Phil en Grant. Phil is vernoemd naar zijn grootvader die in 1969 kwam te overlijden na een leven vol drankmisbruik en huiselijk geweld. Dit gedrag bleek erfelijk te zijn, want onder invloed van gangster en manager Johnny Allen deelde Eric ook buiten de boksring klappen uit. Vooral Peggy en Phil moesten het daarbij ontgelden, Grant kwam er als lievelingszoon vrijwel ongeschonden vanaf. Dit ging door totdat Phil groot genoeg was om terug te slaan. Nadat Eric in 1985 aan kanker bezweek werd Phil min of meer het nieuwe mannelijke gezinshoofd; behulpzaam naar Grant, overbeschermend naar zijn veertien jaar jongere zus Sam en plichtsgetrouw naar Peggy. Phil was vastbesloten om niet als zijn vader te worden, maar uiteindelijk zou ook hij in dezelfde gedragspatronen vervallen.
1990-1995 Aankomst in Walford en driehoeksverhouding met Sharon Watts Phil arriveert op 20 februari 1990 in Walford; samen met Grant opent hij een autoherstelwerkplaats aan de Turpin Way die de naam Arches krijgt. De broers blijken het benodigde geld bijeen te hebben gegokt en raken betrokken bij duistere zaakjes waar ze vaak niet zonder kleerscheuren vanaf komen. Eind 1991 worden de broers mede-eigenaren van stamkroeg Queen Victoria; samen met Grants echtgenote Sharon Watts. Gedrieën wonen ze boven de Vic alwaar Phil zich steeds meer tot Sharon aangetrokken voelt. Hij ziet met eigen ogen hoe zij mishandeld wordt door Grant en biedt haar een troostende schouder. Ze gaan samen naar bed, maar Sharon blijft bij Grant die zich van geen kwaad bewust is. Lang duurt dat niet en als Grant in september 1992 wordt gearresteerd voor gewapende overval gaan Phil en Sharon verder waar ze gebleven waren. Na zijn vrijlating zegt Grant dat hij met een schone lei wil beginnen; Sharon besluit hem nog een kans te geven en laat Phil met een gebroken hart achter.
Schijnhuwelijk en echte liefde Om over Sharon heen te komen trouwt Phil in juli 1993 met de Roemeense vluchtelinge Nadia Borovac (Anna Barkan) die er daarna tussenuit gaat. Een paar maanden later keert ze terug en trekt ze bij Phil om de vreemdelingenpolitie te kunnen bewijzen dat hij haar man is. Phil heeft inmiddels een relatie met de pas gescheiden Kathy Beale (Gillian Taylforth). Nadia neemt wraak door Phil met Kerstmis dronken te voeren en het bed in te lokken; Kathy wordt ingelicht over de stand van zaken en vraagt Phil om uitleg. Phil heeft spijt, maar ontkent alles. Grant maakt een einde aan de terreur van Nadia door haar te bedreigen. Phil moet uiteindelijk zijn scheiding afkopen, maar tussen hem en Kathy lijkt het niet meer goed te komen. Dit komt omdat hij in opdracht van Frank Butcher (Mike Reid) diens autopaleis in brand heeft gestoken (verzekeringsfraude) waarbij een dakloze jongen om het leven kwam.
Sharongate Phil weet Kathy weer voor zich te winnen door haar ten huwelijk te vragen, maar Sharon wil hem terug en geeft hem een hartstochtelijke kus die niet wordt beantwoord. Tijdens een meidenavond met hartsvriendin Michelle Fowler (Suzanne Tully) haalt ze herinneringen op aan haar affaire met Phil. "Hij is een leukere versie van Grant", mijmert Sharon terwijl ze een cassetterecorder laat meelopen. Grant ontdekt bij toeval de opname en speelt deze af in de kroeg waar Phil en Kathy hun verloving vieren. Kathy is woedend, maar niet zo woedend als Grant die zijn verraderlijke broer het ziekenhuis inslaat. Phil moet worden geopereerd aan een bloedprop in de hersenen. Grant krijgt spijt en neemt wraak op Sharon; door Phil tegen haar op te stoken en haar uit Walford te verjagen; medio 1995 vertrekt ze naar Amerika. Phil en Grant leggen het bij, wat mede te danken is aan moeder Peggy (Barbara Windsor), maar zoals vroeger zal het nooit meer zijn.
1996-2000 Huwelijk met Kathy en drankverslaving Phil trouwt met Kathy en begin 1996 krijgen ze een zoon, Ben (Matthew Silver). Het had niet veel gescheeld of Phil had de doopplechtigheid van Ben niet mee mogen maken. Frank Butcher deed een nieuwe poging om het autopaleis in brand te steken. Phil zat in het naastgelegen kantoortje waar hij bijna in de vlammen opging; Franks zoon Ricky (Sid Owen) redde hem het leven. Frank wordt gearresteerd als hoofdverdachte en neemt de schuld op zich als goedmaker voor de eerdere brandstichting, mmaar vanwege zijn gebrekkige verklaring wordt hij vrijgesproken. Mettertijd raakt Phil in een depressie en grijpt hij steeds vaker naar de fles omdat hij zich gepasseerd voelt. In 1997 gaat Kathy bij hem weg en neemt ze Ben mee. Phil beseft wat hij op het spel heeft gezet en meldt zich aan bij AA. Hierdoor komt de oorzaak van het probleem aan het licht; de vele klappen die als kind van vader Eric (George Russo) heeft moeten incasseren en zijn angst dat hij Ben hetzelfde zal aandoen. Door deze bijeenkomsten lijkt Phil een tweede kans te krijgen, ware het niet dat hij Kathy bedriegt door vreemd te gaan met mede-alcoholiste Lorna Cartwright (Janet Dibley) die hem vervolgens stalkt. Phil probeert zijn huwelijk te redden met een weekendje Parijs maar maakt het juist erger door zijn overspel op te biechten. Kathy gooit haar haar trouwring in de Seine als statement dat hun huwelijk definitief voorbij is.... Phil slaapt op straat, begint te gokken en geeft Kathy er de schuld van dat hij aan lager wal is geraakt. Reden te meer voor Kathy om in april 1998 naar Zuid-Afrika te emigreren; Phil zet de achtervolging in, nadat Lorna voor problemen zorgde door zichzelf in de badkamer op te sluiten en bijna zelfmoord te plegen. Kathy's zoon Ian houdt Phil tegen en wijst hem erop dat Kathy en Ben beter af zijn zonder hem. Phil is er kapot van dat hij zijn zoon nu niet zal zien opgroeien.
Breuk met Grant en zaken met Dan Sullivan Phil vindt afleiding door samen met Annie Palmer (Nadia Sawalha) een beschermtas te maken. Hoewel hij seks met haar heeft zit een liefdesrelatie er niet in. Phil kan er niet tegen dat Annie de baas speelt, en houdt het tijdens een hevige concurrentiestrijd voor gezien. Vervolgens zet hij zijn zinnen op de nieuwe marktinspectrice Lisa Shaw, maar deze relatie wordt in september 1999 onderbroken wanneer Kathy terugkeert om wat zaken af te handelen, zoals haar affaire met Grant. Ook deze komt aan het licht, maar ditmaal zonder cassetterecorder; Kathy brengt Phil zelf op de hoogte wanneer hij een laatste kans op gezinshereniging verspeelt omdat hij Grant moet helpen bij het plegen van een gewapende overval. Zodra de gevaarlijke klus is geklaard eist Phil een verklaring en geeft Grant toe dat hij uit wraak heeft gehandeld. Op de vlucht voor de politie in een ontsnappingsauto pakt Phil een pistool tevoorschijn, maar schiet op het dashboard in plaats van op Grant die met grote snelheid de Theems inrijdt. Phil wordt gered, Grant lijkt onvindbaar maar heeft het wel degelijk overleefd. Hij stuurt Phils deel van de buit op en vlucht met dochter Courtney naar Rio de Janeiro. Peggy vertrouwt erop dat Phil Grants aandelen in de Vic beheert, maar in plaats daarvan verkoopt hij die aan zakenpartner Dan Sullivan (Craig Fairbrass) voor vijf pond; puur om Peggy dwars te zitten omdat ze Grant steeds voortrekt. Phil raakt goed bevriend met Dan en is de enige die het voor hem opneemt wanneer hij zijn vriendin Carol Jackson (Lindsey Coulson) blijkt te hebben bedrogen met haar dochter Bianca (Patsy Palmer), echtgenote van Ricky Butcher. Peggy is in deze periode getrouwd met Ricky's vader Frank, maar dat huwelijk is geen lang leven beschoren. De vriendschap tussen Phil en Dan raakt eveneens bekoeld nadat Dan de politie heeft ingelicht over Phils betrokkenheid bij handel in gestolen brommers. Phil zorgt er op slinkse wijze voor dat Dan de kroeg teruggeeft aan Peggy en uit de Square vertrekt.
2000-2002 Relatie met Lisa Shaw en onenightstand met Mel Healy Ook in Phils relatie met Lisa gaat het bergafwaarts. Lisa is zwanger maar krijgt een miskraam en wordt mishandeld. Phil zorgt ervoor dat ze haar baan kwijtraakt en dwingt haar om thuis te blijven waardoor ze volledig afhankelijk van hem wordt. Vervolgens zet hij zijn zinnen op Lisa's hartsvriendin Mel Healy (Tamzin Outhwaite). In eerste instantie is er nog geen sprake van een affaire, totdat Mel en Lisa met kerst 2000 ruzie krijgen. Mel laat zich door Phil troosten, en na een stevige borrel belanden ze in bed. Mel krijgt er spijt van en keert terug naar Steve Owen (Martin Kemp), nachtclubeigenaar en Phils aartsvijand; om hem jaloers te maken. Ondertussen hoopt Lisa dat een baby haar en Phil dichter bij elkaar brengt en stopt ze met het gebruik van de pil. Phil denkt daar anders over, en als hij erachter komt dat Lisa opgestuurd foto en vidoemateriaal van Ben heeft vernietigd biecht hij zijn overspel op. Phil zet Lisa op straat zonder te weten dat ze opnieuw zijn kind draagt. Lisa begint een relatie met Mark Fowler (Todd Carty) en neemt hem in vertrouwen over haar zwangerschap. Mark vindt het schandalig zoals Phil Lisa heeft behandeld, en weet haar ervan te overtuigen om iedereen te laten geloven dat hij de vader is van het kind. Mel is evenmin te spreken over het wispelturige gedrag van Phil die niet alleen Lisa heeft benadeeld, maar ook Ian door hem een lening te weigeren en hem failliet te laten gaan.
De aanslag