De Vuurtoren van Hellevoetsluis is een ronde, witte, bakstenen vuurtoren met twee verdiepingen en een hoogte van 18,1 meter. De toren is ontworpen door Jacob Valk en in 1822 gebouwd door K. van Golverdingen. De toren staat bij de haveningang van Hellevoetsluis en ligt aan het Haringvliet.
Na de bouw werd de toren voorzien van drie parabolische reflectoren die het licht bundelden. In 1901 is de toren verbouwd en in 1933 werd het optiek vervangen. In 1965 is de vuurtoren gerestaureerd. Sinds 2013 is de lichtinstallatie vervangen door led-verlichting.
De toren is in eigendom van Rijkswaterstaat. De toren is op enkele zondagen in de zomer en op Open Monumentendag geopend voor publiek.
Aanleiding en bouw Hellevoetsluis ontwikkelde zich vanaf de zeventiende eeuw tot een belangrijke marine- en havenplaats. De haven vormde lange tijd een uitvalsbasis voor de oorlogsvloot van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en later de Koninklijke Marine. Het toenemende scheepvaartverkeer op het Haringvliet en de toegangsgeulen naar de Noordzee maakte een betrouwbare kustverlichting noodzakelijk.
Voor de bouw van de huidige toren werden schepen bij nacht aanvankelijk geholpen met eenvoudige lantaarns en bakens. Deze voorzieningen voldeden steeds minder naarmate de scheepvaart groeide. In 1818 werd besloten een permanent licht aan te brengen bij de haveningang. Enkele jaren later volgde de bouw van een stenen vuurtoren. De vuurtoren werd ontworpen door marine-architect Jacob Valk en gebouwd door aannemer Klaas van Golverdingen. De toren kwam in 1822 gereed en werd geplaatst op een strategische locatie aan het westelijk havenhoofd. Het bouwwerk bestaat uit een ronde bakstenen toren met twee verdiepingen, een gietijzeren lichthuis en een omloop met balustrade.
Architectuur De vuurtoren heeft een eenvoudige maar karakteristieke vormgeving. De ronde bakstenen schacht is wit geschilderd en wordt bekroond door een lichthuis met koperen koepel. Rondom het lichthuis bevindt zich een gietijzeren omloop die rust op sierlijke gietijzeren consoles. De toren bezit verschillende kleine ronde vensteropeningen.
Hoewel de toren in de loop der tijd meerdere malen werd verbouwd, bleef het oorspronkelijke ontwerp grotendeels behouden. Hierdoor bezit hij een hoge cultuurhistorische waarde.
Verbouwing en onderhoud In 1901 onderging de vuurtoren een ingrijpende verbouwing. De oorspronkelijke kegelvormige kap werd vervangen door een bolvormige koepel en verschillende onderdelen van de lichtinstallatie werden gemoderniseerd. Tijdens deze werkzaamheden was het licht enkele maanden buiten gebruik.
In 1933 werd het optische systeem vervangen en kreeg de toren elektrische verlichting. Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog werd het licht gedoofd. Na de oorlog bleek de toren beschadigd en achterstallig onderhouden. Begin jaren vijftig werd zelfs overwogen het bouwwerk te slopen.Reformatorisch Dagblad d.d. 16 juli 2021: Vuurtoren Hellevoetsluis twee keer van de sloop gered Na protesten van inwoners en gemeentebestuur besloot de rijksoverheid echter tot behoud van de vuurtoren.
In 2005 werden door middel van hulp van de gemeente Hellevoetsluis en vele bewoners van de stad de restauratie van de toren bekostigd. Ook werd er toen een hekwerk rond de toren geplaatst.
Nautische functie De vuurtoren vervult nog steeds een nautische functie voor de scheepvaart. Het licht wordt beheerd door Rijkswaterstaat en fungeert als sectorlicht voor de begeleiding van schepen die het Haringvliet en de haven van Hellevoetsluis naderen. Het huidige lichtkarakter bestaat uit een isofaselicht met een periode van tien seconden.
Monumentstatus Op 20 april 1982 werd de vuurtoren aangewezen als rijksmonument. Het gebouw wordt beschouwd als een belangrijk voorbeeld van negentiende-eeuwse kust- en havenbebakening en als een essentieel onderdeel van het historische vesting- en havencomplex van Hellevoetsluis.
Zie ook Lijst van vuurtorens in Nederland
Hellevoetsluis Categorie:Bouwwerk in Hellevoetsluis Categorie:Rijksmonument in Voorne aan Zee Categorie:Noordzee