thumb|portret Matta (rond 1960) thumb|Sculptuur Chaosmos uit 2002 in Viersen Roberto Antonio Sebastián Matta Echaurren (Santiago de Chile, 11 november 1911 – Civitavecchia, 23 november 2002), was een Chileense architect, schilder en beeldhouwer. Roberto Matta (ook wel Matta) was van Baskische, Spaanse en Franse origine.https://web.archive.org/web/20090714022338/http://www2.udec.cl/~mariasmo/pintores/Roberto%20Matta.htm Hij geldt als een belangrijke vertegenwoordiger van het surrealisme. Hij is de vader van kunstenaar Gordon Matta-Clark.
Leven en werk Na een afgebroken studie architectuur aan de Pontificia Universidad Católico de Chile in Santiago ging Matta in 1933 naar Parijs, waar hij tot 1934 in het architectenbureau van Le Corbusier werkte. Hij maakte gedurende enkele jaren talloze reizen, waarbij hij vele kunstenaars leerde kennen. Zo bezocht hij in 1934 Spanje, waar hij met de dichters Rafael Alberti en Federico García Lorca kennis maakte. Lorca introduceerde hem bij Salvador Dalí, die Matta voorstelde wat tekeningen aan André Breton te tonen. Door de kennismaking met deze twee surrealisten werd het werk van Matta in belangrijke mate door hen beïnvloed. Volgens Dalí sloot hij zich pas in 1937 formeel bij de surrealistische beweging aan.Een andere bron (Pierre Cabane): Dictionnaire international des Arts, Bd. 2, Bordas, 1979 Paris, , S. 860 spreekt over 1935 Hij schreef onder andere voor het surrealistische tijdschrift Minotaure een bijdrage over architectuur.Minotaure No. 11: "Mathématiques sensibles - Architecture du Temps" Andere reizen maakte hij naar Londen, waar hij kennismaakte met de beeldhouwer Henry Moore en de kunstenaar Roland Penrose en Scandinavië, waar hij de architect Alvar Aalto trof. Ten slotte maakte hij, vanwege een bouwproject, ook nog een reis naar Rusland.
In 1938 begon Matta te schilderen en hij nam direct deel aan de grote tentoonstelling der surrealisten, de Exposition internationale du surréalisme in de Galerie des Beaux-Arts in Parijs. Een van zijn eerste werken was A Yennes, in de serie genaamd Morphologies psychologiques. Wegens het dreigende oorlogsgevaar week hij eind 1938 uit naar New York, waar hij als schilder veel succes had. Reeds na zes maanden kreeg hij een expositie in de galerie van de kunsthandelaar Julian Levy, die in de Verenigde Staten de belangen van de surrealisten behartigde. Toch stootten de surrealisten Matta in 1947 uit hun groepering, waarin hij overigens in 1959 weer werd opgenomen. Na een oponthoud in Chili keerde Matta in 1948 weer naar Parijs terug, maar hij vestigde zich in Italië. In Rome werkte hij gedurende de vijftiger jaren in een gezamenlijk atelier met de kunstenaar Fabius von Gugel (1910–2000). Regelmatig werkte hij gedurende de zestiger jaren in Cuba met kunststudenten samen. In 1968 nam hij deel aan een cultureel congres in Havana. Gedurende de onlusten van mei 1968 engageerde hij zich met de studentenbeweging en in 1973 nam hij fel stelling tegen de militaire putsch van generaal Pinochet in Chili. Ook in zijn werk liet Matta zich vaak inspireren door politieke gebeurtenissen, zoals het proces en de terechtstelling in 1951 van Julius en Ethel Rosenberg en de oorlogshandelingen en folteringen gedurende de Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog van 1954 tot 1962.
Matta werd uitgenodigd voor deelname aan documenta II (van 1959), III (van 1964) en 6 (van 1977) in Kassel. Hij kreeg in 1992, in de afdeling kunst, de Prins van Asturiëprijs.
Matta stierf in 2002 in Civitavecchia in Italië.
Werken (selectie) 1932/33: Sick Flesh 1934: The Clown 1935: Untitled (Payasa) 1936: Panama en Wet Sheets 1937: La Forêt, Snail’s Trace, Composición Azul, Scénario No. 1: Succion Panique du Soleil en Morphology 1938: The Red Sun, Space Travel (Star Travel), To Both of You, Crucifiction (Croix Fiction), de serie werken genaamd Psychological Morphology en Morphology of Desire 1939: Meer werken in de serie Psychological Morphology en Water 1940: Dark Light 1940: Amorfe figuren 1941: Invasion of the Night, Ecouter Vivre, Théorie de l’Arbre, Composition Abstraite, The Initiation (Origine d’un Extrême) en Foeu 1942: The Hanged Man, The End of Everything, The Disasters of Mysticism en The Apples we Know 1943: L’Oeyx, El Día es un Atentado en Redness of Lead 1944: Omslag voor het tijdschrift VVV, To Escape the Absolute, Et At It, Le Glaive et la Parole en Poing d’Hurlement 1945: La Femme Affamée, Abstracto, The Heart Players en Rêve ou Morte 1946: Le Pélerin du Doute en A Grave Situation 1947: Accidentalité, Metamatician # 12, How-Ever en Black Mirror 1948: Wound Interrogation en The Prophet 1949: La Revécue en Woman Looked At 1950: C’Ontra Vosotvos Asesinon de Palomas 1951: Ne Songe Plus à Fuir en Les Roses Sont Belles 1952: Pecador Justificado en Eclosion 1953: Morning on Earth, Hills a Poppin, The Murder of the Rosenbergs, L’Hosticier en L’Apetite de Primer 1954: Abrir los Brazos Como se Abren los Ojos, Bud Sucker, The Chess Player, L’Atout en Tados Juntos en la Tierra 1955: Le Long Pont, Spearcing of the Grain, L’Engin dans l’Éminence en Intervision 1956:Banale de Venise, Heart Malitte, Fleur de Midi en Le Pianiste 1957: Le Point d’Ombre, L’Impencible, The And of Think en Ciel Volante 1958: La Chasse Spirituelle (begonnen in 1957), Être Cible Nous Monde, L’Etang de No, The Infancy of Concentration, Les Eviteurs en Le Courier 1959: Un Soleil à Qui Sait Reunir, Les Faiseurs du Neant, The Clan en L’Impensable (Grand Personage) 1960: Couple IV (begonnen in 1959), Être Atout (five part suite), Vers l’Universe, Ciudad Cósmica en Design of Intuition 1961: Vivir Enfrentando las Flechas 1962: Les Moyens du Creafeur, Claustrophobic Vaincue en Mal de Terre 1963: Eve Vielle 1964: Éros Semens (drieluik, begonnen in 1962) en La Luz del Proscrito (begonnen in 1963) 1965: La Térre Uni 1966: Le où A Marée Haute en La Promenade de Vénus 1967: Signe of the Times en Morire per Amore 1968: Malitte (uit modules bestaand meubilair, ontworpen tussen 1966 en 1968) en La Caza de Adolescentes 1969: Lieberos, Nude Hiding in the Forest en Verginosamente 1970: Elle Logela Folie, Je-ographie, El Hombre de la Lampara en MAgriTTA Chair 1971: Otto Por Tre en Paralelles de la Viel 1972: Coigitum en The Upheaval of One’s Ocean 1973: La Vida Allende la Muerte, Senile d’Incertitude, Migration des Révoltes en Hom’mer (Chaosmos) (suite van tien aquatint-etsen) 1974: Explosant Fixe, Je M’Espionne, Deep Mars, L’Aube Permanente en Cadran d’Incendies 1975: Mas Ceilin en Illumine le Temps 1976: Wake (begonnen in 1974), Une d’Une en Les Voix des Temples 1977: Rooming Life, L’Ombre de l’Invisible en Ouvre l’Instant 1978: Carré-four en Dedalopolous 1979: Polimorfologia 1980: Il Proprio Corno Mio, Laocoontare (La Guerra Delle Idee) en Pyrocentre 1981: Las Scillabas de Scylla, El Espejo de Cronos en El Verbo América 1982: Geomagnética de Danza (started in 1981), Ils Sexplose, Passo Interno di Mercurio, Labirintad en The Sign 1983: Morphologie de la Gaîté, Logos Men en Artificial Lucidity 1984: Ecran de la Mémoire en Le Dauphin de la Memoire 1985: L'Espace Du Point 1986: Mi-mosa, 24 Mai 1986, Une Pierre Qui Regagnera le Ciel and Oeramen, la Conscience est un Arbre Vetroresina 1987: D’Âme et d’Eve 1988: Être Cri 1989: Violetation en L’Envenement Non Identifié 1990: A l’Intérieur de la Rose, Omnipuissance du Rouge, Navigateur en Haiku 1991: Parmi les Désirs en Ma Dame 1992: Champ du Vide, Cosmo-now, Le Désnomeur Rénomme en Farfallacqua 1993: Leaving Your Grass, Vertige du Vertige, Torinox en Colomberos 1994: Vent d’Atomes 1995: Les Arpèges, L’Âme du Fond en Melodia-Melodio 1996: The Road to Heaven, Storming Water River en Redness of Blue 1997: Flowerita en Oak Flower 1998: Youniverso 1999: Blanche ou Fleur 2000: N’ou’s Autres 2002: Post History Chicken Flowers, La Dulce Acqua Vita en La Source du Calme
Literatuur N. MEULEMANS, Amorfe figuren. Roberto Matta (1911-2002) en de kracht van fluo, (Phoebus Focus XXXVI), Antwerpen, 2024.
Externe links The Art of Matta: biografie en honderden afbeeldingen Exhibitions, galleries and museums Morphologies psychologique
Categorie:Chileens kunstschilder Categorie:Chileens beeldhouwer Categorie:Surrealisme