Renaat Braem

Renaat Antoon Braem (Antwerpen, 29 augustus 1910 – Essen, 31 januari 2001) was een Belgisch architect en stedenbouwkundige.

Biografie Braem voltooide zijn studie bouwkunst in 1935 aan de academie in Antwerpen. Hetzelfde jaar won Braem de Godecharleprijs. Het prijzengeld besteedde hij aan een stage bij de Franse architect Le Corbusier. Door Le Corbusier werd Braem voorgedragen als lid van de CIAM, een internationaal congres voor architecten van het modernisme.

Van 1947 tot 1975 was Braem hoogleraar aan het Hoger Instituut voor Bouwkunst en Stedenbouw in Antwerpen. In 1968 publiceerde hij het boek Het lelijkste land te wereld. In het boek gaf hij kritiek op de stedenbouw en het gebrek daaraan in België. Op latere leeftijd hield hij zich ook bezig met schilderen en beeldhouwen. Hij stond ook mee aan de wieg van verschillende architectuurtijdschriften en tentoonstellingen.

thumb|center|Braemgebouw, Brussel|510x510px

Ideeën Braems eerste woningen uit de latere jaren dertig waren gebaseerd op het idee van de "woonmachine", dat wil zeggen woningen die bijna zo efficiënt zijn als machines.

In opvattingen volgde Braem in het begin Le Corbusier, die stelde dat bij het opbouwen van de naoorlogse maatschappij "wonen, werken, verkeer en ontspanning strikt gescheiden" moeten worden. Wonen gebeurt het best in hoogbouw, gelegen in het groen. De werkkernen zijn daarvan gescheiden, maar liggen toch dicht bij de woonkernen. Ze worden verbonden door verkeersbanen. Voor zijn privéwoningen evolueerde Braem steeds meer in de richting van organische vormgeving, waar de band met de natuur steeds belangrijker wordt.

Braem wordt ook soms "de architect van de arme mensen" genoemd. Hij vond sociale architectuur belangrijk en heeft ook veel woonwijken gebouwd. Daarbij hoort zijn idee dat architectuur de naoorlogse mens kan en moet bevrijden. Niet alleen functionaliteit telt bij het bouwen, ook experimenteerde hij graag met technieken en materialen.

De provincie Antwerpen heeft een Renaat Braemprijs voor architectuur ingesteld, die om de drie jaar zal worden uitgereikt, de eerste keer in 2024.

Periode Type Werk Locatie Omschrijving - meer informatie 1934 ontwerp Lijnstad Ontwerp voor een lineaire stad tussen Antwerpen en Luik langs het Albertkanaal 1935 ontwerp Dodenstad Ontwerp voor een funeraire wijk en crematorium nabij de lineaire stad 1936 woning Woning Janssens Van Erstenstraat, Deurne In samenwerking met M. Segers 1936 woning Woning Dichterstraat Deurne Dichterstraat, Deurne In samenwerking met M. Segers 1936 woning Dubbelwoning Chantraine - Vantvelt Frans Stienletlaan 33 - 35, Antwerpen - Wilrijk Beschermd in 2002 1937 woning Woning Sorbenlaan Wilrijk Sorbenlaan, Antwerpen - Wilrijk In samenwerking met M. Segers 1937 ontwerp Hotel te Nadrin Weg naar Le Herou, Nadrin (Laroche) In samenwerking met M. Segers. Het skelet werd uitgevoerd 1937 ontwerp Koninklijke Bibliotheek Albertina Kunstberg Brussel In samenwerking met J. Schillemans, Cols en De Roeck. Eerste wedstrijdontwerp, 7e prijs 1937 - 1938 woning Woning Sorbenlaan Wilrijk Sorbenlaan, Antwerpen - Wilrijk In samenwerking met M. Segers. De gevel werd later bekleed met splitmarmer 1938 ontwerp Koninklijke Bibliotheek Albertina Kruidtuin Brussel In samenwerking met A. Smet. Tweede wedstrijdontwerp, 7e prijs 1938 ontwerp Zeevaartschool Antwerpen In samenwerking met A. Smet. Wedstrijdontwerp, 3e prijs 1938 - 1939 woning Woning Kerkendijk Borgerhout Kerkendijk, Borgerhout In samenwerking met M. Segers. De gevel werd later bekleed met splitmarmer 1938 - 1939 studie Stedebouwkundige Studie Groot-Antwerpen In samenwerking met Locquet en Huib Hoste 1942 ontwerp Stedebouwkundige ordening Edingen Edingen Bekroond wedstrijdontwerp. Renaat Braem werd aangesteld als urbanist 1942 ontwerp Landhuis met schildersatelier Zoersel Zoersel 1942 _ 1946 gebouw Likeurstokerij Coryn Coquilhatstraat, Antwerpen 1943 ontwerp Stedebouw Nieuw-Cruyningen Deurne Bekroond wedstrijdontwerp. 1944 - 1986 ontwerp - realisatie Vredegerecht Boom Jozef Van Cleemputplein 8, Boom 1944 - 1990 ontwerp - realisatie Rijksadministratief centrum Jozef Van Cleemputplein 7, 8 Boom 1945 ontwerp Gemeentehuis Boom Wedstrijdontwerp. 1946 woonwijk Woonwijk Jacob Smitsstraat Borgerhout Jacob Smitsstraat, Borgerhout In samenwerking met Brosens, F. Laforce 1946 woonwijk Woonwijk Fortje Muggenberglei Deurne Muggenberglei, Deurne In samenwerking met Brosens, F. Laforce 1946 ontwerp Metalen Woningen Wedstrijdontwerp Ministerie van Wederopbouw, 3e prijs 1946 - 1959 gebouw Medisch en Heelkundig Centrum Middelheim Lindendreef 1, Antwerpen In samenwerking met F. Francken en K. Van Riel 1947 - 1948 woning Woning Schotensteenweg Deurne Schotensteenweg 301, Deurne 1947 - 1948 monument Monument aan de Weerstand Weerstandsplein, Diest In samenwerking met Mark Macken 1948 - 1950 woning Huis Brauns Berkenlaan 43, Kraainem Manifest van het "bevrijde wonen". Beschermd in 2003 1950 woning woning R. Gilles Vaartdijk, Mechelen 1951 - 1958 woonwijk Wooneenheid Kiel Zaanstraat - Emiel Vloorstraat, Kiel (Antwerpen) (51°11'35"N, 4°22'36"E) In samenwerking met R. Maes en V. Maeremans. 800 woningen 1952 - 1967 gebouw Administratief Centrum (Politietoren) Everdijstraat - Oudaan 5, Antwerpen (51°12'58"N, 4°24'10"E) In samenwerking met Jul De Roover en Maxime Wynants. Beschermd in 2002 1953 woning landhuis Schepersveldlei Sint-Mariaburg Schepersveldlei, Antwerpen - Sint-Mariaburg 1956 - 1959 modelwijk Modelwijk Laken - Modelstad Heizel Brussel In samenwerking met Victor Coolens, l'Equerre, Structures, René Panis, Jan Van Dosselaere. 1200 woningen 1957 - 1958 woning Huis Braem - Severin Menegemlei 23, Deurne (51°12'2"N, 4°27'46"E) Eigen woning van de architect. Beschermd in 1995 1957 gebouw Bouwcentrum Jan Van Rijswijcklaan, Antwerpen 1957 plein Rode Kruisplein Deurne Rodekruisplein, Deurne Marktplein en gebouwen. In samenwerking met O. De Koninck 1957 ontwerp Stad Lillo Stedebouwkundige studie voor het nieuw woongebied langs de noordelijke uitbreidingszone van de Antwerpse Haven. Niet uitgevoerd. 1957 - 1967 woonwijk Woonwijk Sint-Maartensdal Sint-Maartensstraat, Leuven In samenwerking met De Mol en Moerkerke. 1958 woning Woning Huib Van hellem Steenweg op Gent 533, Zellik (Asse) 1958 woning Woning P. Serneels Sint-Augustinuslaan, Wilrijk 1958 - 1963 woonwijk Woonwijk Kruiskenslei Boom Kruiskenslei Boom 1000 woningen 1959 gebouw Cultuur- en Sportcentrum Fortje Muggenberglei, Deurne 1959 - 1962 school Kleuterschool - Stedelijke Kindertuin Sint-Gummarusstraat 2, Antwerpen Beschermd in 2002. In samenwerking met Gui J. Nolf 1960 - 1965 woonwijk Woonwijk Arena Arenaplein, Deurne Woonwijk ontworpen door Renaat Braem, met flatgebouwen van Lode Wouters 1964 woning Woning Van den Branden Lievevrouwestraat 66, Ranst Beschermd in 2002 1966 - 1967 woning Huis Gerard Alsteens (GAL) Dobralaan 28, Overijse Beschermd in 2003 1967 woning Woning Brauns-Brants Kasteelstraat 76, Jezus-Eik - Overijse 1967 woning Woning Vandenbrande Van Amstelstraat 88, Hoboken 1967 woning Woning Van de Pas Diesegemlei 110, Mortsel 1967 gebouw Gebouw Glaverbel Chaussée de La Hulpe - Terhulpsesteenweg 166, Bruxelles 1170 Brussel - Watermaal-Bosvoorde Samen met André Jacqmain, Pierre Guilissen en Victor Mulpas 1968 - 1970 woning Woning Van Humbeeck Pastorijstraat 3, Buggenhout Beschermd in 2002 1968 ontwerp Bandstad België 1968 - 1974 bibliotheek Openbare Bibliotheek Schoten Sint-Cordulaplein 13, Schoten samenwerking met Piet Janssens. Beschermd in 1998 1969 - 1971 paviljoen Paviljoen Voor de Beeldhouwkunst Middelheim Middelheimlaan 61, Antwerpen Beschermd in 2002 1970 woning Woning Vermijlen Lindenlei Hemiksem 1970 woning Woning Schellekens Loenhoutseweg 34, Hoogstraten Beschermd in 2002 1971 - 1976 gebouw Braemgebouw Pleinlaan 2, Elsene Beschermd in 2007 1972 - 1977 woonblok Woontoren Boom Antwerpsestraat 441, Boom (51° 6'8"N - 4°22'3"E) Sinds 29 maart 2019 beschermd als monument. 1972 - 1977 woning Woning Van Hoecke Oudestraat 8, Elversele(Temse), Temse woning Villa Waasmunster Waasmunster

Literatuur Antonis, A., Renaat Braem, de scherpe architect., Pasar, nr. 10, jrg. 3, 2010, p. 70-72. Bekaert, Geert, Hedendaagse Architectuur in België (p. 40—48), Lannoo, Tielt, Bekaert, Geert en Francis Strauven, Bouwen in België 1945 - 1970, Nationale Confideratie van het Bouwbedrijf, 1971 Braeken, Jo (ed.), Renaat Braem 1910-2001. VIOE & ASA, Brussel, 2010, 2 delen, Braem, Renaat, Architectuur, een totaalkunst, Humanistisch Verbond, Mortsel 1984 Braem, Renaat, Het lelijkste land ter wereld, deel van de Horizonreeks Davidsfonds; 9, Davidsfonds, Leuven 1968 Braem, Renaat, Het schoonste land ter wereld, Kritak, Leuven 1987, Denys, A., Het Renaat Braem Museumhuis., De witte raaf, nr. 148, jrg. 25, 2010, p.4-5 Jacobs, U., Renaat Braem, Administratie- en Rectoraatsgebouw van de Vrije Universiteit Brussel 1971-1976, Vrije Universiteit Brussel, Brussel 2003 Strauven, Francis, De fifties in België, tentoonstellingscatalogus ASLK-Galerij, ASLK-galerij, Brussel 1988-1989 Strauven, Francis, Renaat Braem : de dialectische avonturen van een Vlaams functionalist, Archief voor Moderne Architectuur, Brussel 1983

Externe links Renaat Braemhuis HET RECTORAATSGEBOUW van de Vrije Universiteit Brussel - 1971-1976 RENAAT BRAEM Jo Braeken - Wonen na 1945 Renaat Braem 1910-2001: oeuvrecatalogus en monografie van het VIOE www.braem2010.be: website, architectuurtentoonstelling en heruitgave van 'Het lelijkste land ter wereld' op initiatief van het Vlaams Architectuurinstituut en het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven

Categorie:Belgisch architect

Renaat Braem

Bron en licentie