De Up Series is een reeks documentaires van de Britse filmmaker Michael Apted die vanaf 1964 de levens volgt van veertien kinderen en daar elke zeven jaar verslag van doet. In 2005 werd het door Channel 4 uitgeroepen tot de beste documentaire aller tijden
Opzet Het was aanvankelijk niet de bedoeling dat er meerdere documentaires zouden komen. De eerste documentaire Seven Up! was bedoeld als een aflevering in de serie World in Action van Granada Television. Regisseur Paul Almond wilde een beeld geven van de Britse klassenmaatschappij. Zijn assistent Michael Apted selecteerde samen Gordon McDougall hiervoor veertien kinderen van zeven jaar oud. De kinderen waren afkomstig uit verschillende sociale klassen en moesten een doorsnee vormen van de Britse sociale klassen.
Het thema van de documentaire was: Give me a child until he is seven and I will give you the man, het motto van de Jezuïeten en afkomstig van Franciscus Xaverius. Volgens dit motto wordt een kind al gevormd op zijn zevende en zal later niet veel veranderd zijn. Seven Up moest een glimp laten zien van de toekomst, de manager en het winkelmeisje van het jaar 2000. De documentaire werd gemaakt in 1963, toen de in 1956 geboren kinderen zeven jaar waren, en uitgezonden in 1964.
Oorspronkelijk was de bedoeling om te laten zien dat er in Groot-Brittannië weinig mogelijkheden zijn om in een andere sociale klasse te komen. Zo weten kinderen op een public school (exclusieve privéschool) al dat ze ooit op de universiteit van Oxford of Cambridge komen en dan vervolgens via hun netwerken goede banen zullen krijgen, terwijl de vertegenwoordigers van de lagere klassen veel minder succesvol zullen zijn. In de loop der jaren kon inderdaad de conclusie worden getrokken dat dit beeld klopte. Vrijwel iedereen bleef in zijn sociale klasse hangen.
De kinderen De veertien geselecteerde kinderen waren: Bruce Balden, Jackie Bassett, Symon Basterfield, Andrew Brackfield, John Brisby, Peter Davies, Susan Davis, Charles Furneaux, Nicholas Hitchon, Neil Hughes, Lynn Johnson, Paul Kligerman, Suzanne Lusk and Tony Walker. Er was geprobeerd een dwarsdoorsnede te geven van de Engelse klassenmaatschappij. Zo waren Andrew Brackfield, John Brisby en Charles Furnaux en Suzanne Lusk afkomstig van een Britse Public School, een privéschool waar alleen de upperclass zijn kinderen naartoe stuurde. Jackie Bassett, Susan Davis, Lynn Johnson en Tony Walker kwamen uit de arbeiderswijk Eastend in Londen, Symon Basterfield en Paul Kligerman zaten in een kinderhuis in Londen, Nicholas Hitchon was de zoon van een boer uit Yorkshire, terwijl Peter Davis en Neil Hughes afkomstig waren uit de middenklasse in Liverpool. De enige allochtoon was Symon Basterfield. Later heeft Apted toegegeven dat hem was gevraagd om extremen te kiezen en dat er misschien een betere selectie mogelijk was geweest. In 1963 was echter nog geen rekening gehouden met een vervolg op de serie. Een van de dingen waar Apted spijt van heeft is dat hij niet meer meisjes heeft opgenomen.
Het format Na het succes van Seven Up, besloot Apted dat hij voortaan iedere zeven jaar dezelfde kinderen zou terughalen voor de camera en weer dezelfde thema’s zou aansnijden. Geen van de kinderen had echter een contract voor een langdurende samenwerking getekend en de bijdragen zouden om die reden vrijwillig zijn. Wel betaalt Apted de deelnemers een onbekend bedrag voor hun deelname. De werkwijze is bij elke documentaire na Seven Up ongeveer hetzelfde. Apted filmt elke deelnemer ongeveer twee dagen, de interviews duren in totaal circa zes uur. Vervolgens monteert Apted de documentaire met een lengte van rond de 130 minuten. De interviews worden afgewisseld met beelden van deelnemers in hun huidige werkkring, bij hun gezin en op uitstapjes. Verder gebruikt Apted steeds materiaal uit eerdere documentaires om de ontwikkeling van de deelnemers weer te geven. De meeste deelnemers worden los van elkaar gefilmd, maar getrouw aan de eerste aflevering filmt Apted steeds Sue, Jackie en Lynn ook als trio. Ook Charles, John en Andrew worden nog altijd als trio opgevoerd, zelfs na het afhaken van Charles ten tijde van 28UP. De duo-interviews met Neil en Peter vielen echter wel af, na het afhaken van Peter Davies. Iedere zeven jaar stelt Apted steeds min of meer dezelfde vragen. Hij informeert naar relaties, vorderingen in het werk, maar ook naar de mening van de deelnemers over het klassensysteem in Groot-Brittannië. Het format is over de jaren niet noemenswaardig gewijzigd.
Impact De deelnemers maken eigenlijk deel uit van een soort realitysoap en elke zeven jaar geven zij een belangrijk deel van hun privéleven bloot aan de kijkers. Het enorme succes van de UP-series heeft de deelnemers tot bekende Britten gemaakt. Ze worden herkend in restaurants en winkels en krijgen brieven van kijkers. Met name Neil is erg populair. Ten tijde van 28UP was Neil dakloos en zwierf door het land. Hij oogde heel depressief, maar deed ook een aantal filosofische uitspraken. Prompt werd hij door tientallen kijkers benaderd met hun eigen problemen in de hoop dat Neil een oplossing kon formuleren. Negatief was de impact op het leven van Peter Davies. In 28UP deed hij een paar kritische uitlatingen over de toenmalige premier van Groot-Brittannië, Margaret Thatcher. De Britse tabloids achtervolgden Davies hierover die vervolgens zijn baan kwijtraakte en zijn huwelijk zag stranden. Een aantal deelnemers kreeg spijt van hun deelname aan de serie. Charles stapte na 21UP uit de serie. Hij was woedend toen Apted toch steeds een recente foto van hem in de vervolgdocumentaires liet zien en beelden bleef uitzenden van vorige documentaires. Hij heeft zelf overwogen Apted voor de rechter te dagen. Peter Davies weigerde zijn deelname na 28UP toen hij als gevolg van zijn interview in die aflevering zijn baan kwijtraakte. John deed ook even niet mee en evenals Andrew zegt hij het moment te vervloeken toen zijn toenmalige schoolhoofd hen opgaf voor SevenUP. Ook Symon deed niet mee met 35UP omdat hij bezig was te scheiden. De drie meisjes uit East End, Lynn, Jackie en Sue gaan zelfs tijdens de interviews in discussie met Apted over het nut van de serie. Ook de partners zijn niet altijd blij met de impact. De eerste vrouw van Nick bijvoorbeeld weigerde om in 35Up nog door Apted te worden gefilmd en geïnterviewd omdat ze vond dat ze in de montage op een verkeerde manier in beeld was gebracht, waarna ze boze reacties kreeg.
De deelnemers over de jaren Andrew Ten tijde van SevenUp zit Andrew Brackfield op een zogenaamde pre-preparatoryschool in Kensington in London. Samen met John en Charles vertegenwoordigt hij de 'upper class'. Andrew weet al precies dat hij naar de juiste kostschool zal gaan, en vervolgens naar 'Trinity Hall' - hij bedoelt Trinity College (Cambridge) - om rechten te studeren. Op zijn zevende is hij, in zijn eigen woorden, ‘een wat vervelend, verwend jongetje’, hij zegt de Financial Times te lezen om zijn aandelen te kunnen volgen. Later verandert Andrew sterk, hij is veel minder uitgesproken en komt minzaam en vriendelijk over. Hij studeerde inderdaad rechten in Cambridge en wordt een sollicitor (advocaat bij een lagere rechtbank). Later wordt hij bedrijfsjurist bij een groot Brits bedrijf. Hij trouwt en krijgt kinderen. In tegenstelling tot John en Charles is hij in alle documentaires te zien.
Bruce Veel van de deelnemers zien in de loop der jaren hun idealen vervliegen in de dagelijkse realiteit. maar niet Bruce Balden die al op zijn zevende missionaris in Afrika wil worden. Dit wordt mede ingegeven door zijn vader die in het leger in het toenmalige Rhodesië verblijft. Bruce zit op St. Pauls, een chique kostschool. Later studeert hij wiskunde in Oxford om vervolgens voor een verzekeringsmaatschappij te gaan werken. Hij voelt zich echter zo verantwoordelijk voor de maatschappij dat hij zijn baan opgeeft en wiskundeleraar wordt in the East End. Hij gaat in een goedkoop flatje wonen en ziet af van luxe. Als hij zijn toekomstige vrouw, een collega van school, ontmoet (tussen 35Up en 42 Up) keert hij terug naar de luxe en wordt leraar op een particuliere school, St. Albans in Hertfordshire. Hij is inmiddels vader van twee zonen.
Charles Ten tijde van SevenUp zit Charles Furneaux op een zogenaamde pre-preparatoryschool in Kensington nabij Londen. Samen met John en Andrew vertegenwoordigt hij de 'upper class'. Terwijl Andrew en John min of meer het voor hen uitgestippelde pad volgen, neemt Charles een andere richting. Hij gaat wel naar de Marlborough Boarding School, maar niet naar Oxford. Hij studeert geschiedenis aan de universiteit van Durham om vervolgens journalist te worden en later producer bij de BBC. Hij is alleen te zien in SevenUp, 14Up en 21Up. Wel laat Apted steeds zijn foto zien in de vervolgdocumentaires en duikt hij op in de archiefbeelden; sinds 56Up zijn dit alleen de fragmenten waarin hij naast Andrew en John zit en zelf niet aan het woord is. Charles overwoog met juridische middelen Apted ertoe te bewegen zijn optredens en foto's uit de films te verwijderen. Apted verklaarde deze houding "ironisch" te vinden omdat Charles documentairemaker was geworden, net als hijzelf.
Jackie Jackie Bassett is in de documentaires te zien met Sue en Lynn. Ze is afkomstig uit East End, een arbeiderswijk in Londen. Ze bezoekt een soort huishoudschool en is op haar negentiende getrouwd. Na haar scheiding blijft ze alleen en wordt na een kortstondige affaire een alleenstaande moeder. Daarna krijgt ze nog twee kinderen van één vader (Ian). Ze heeft allerlei baantjes en wordt vanwege haar reuma uiteindelijk afgekeurd, waarna ze een uitkering krijgt. Ze woont in Schotland en is sinds 56Up grootmoeder; Ian heeft de geboorte van zijn kleinkind niet meer mogen meemaken. In de gesprekken door de jaren heen is Jackie zeer uitgesproken over Apteds methoden. Zij beschuldigt hem van manipulatie en vooringenomenheid, maar blijft loyaal aan de serie.
John Ten tijde van SevenUp zit John Brisby op een zogenaamde pre-preparatoryschool in Kensington nabij Londen. Samen met Andrew en Charles vertegenwoordigt hij de 'upper class'. John weet al precies dat hij naar de juiste kostschool zal gaan, en vervolgens naar 'Trinity Hall' om rechten te studeren. Hij is op zijn zevende al erg conservatief, maar dat verandert in de loop der jaren. Op zijn veertiende wil hij graag in de politiek en heeft hij al plannen om stakers aan te pakken. Hij studeert rechten in Oxford (dus toch niet Cambridge) en wordt een QC (advocaat/strafpleiter bij hogere rechtbanken). Hij trouwt met de dochter van de vroegere ambassadeur van Bulgarije. Hij neemt geen deel aan 28Up, maar is er in 1991 bij 35Up wel weer bij. De reden hiervoor is dat hij aandacht wil vragen voor de armoedeproblemen in Bulgarije, waar hij nog oude familiebanden heeft (zijn moeder is Bulgaars). Nadat hij ook 42Up aan zich voorbij heeft laten gaan rekent John in 56Up af met zijn opgelegde imago van rijk verwend jongetje. Al eerder noemde hij de programma's een "gifpil" die elke zeven jaar wordt toegediend. Hij vertelt dat hij op negenjarige leeftijd zijn vader verloor en dat zijn moeder hard heeft moeten werken om zijn school te kunnen betalen. John werkt nog steeds als strafpleiter en is in grote mate gelukkig met zijn leven.
Lynn