thumb|Op een kaart van Leiden van eind zeventiende eeuw is de gehele binnenvestgracht te herkennen De binnenvestgracht was een deel van de vestingwerken van de Zuid-Hollandse stad Leiden.Historische ontwikkeling, deel van het Masterplan Leidse Singels, uitgebracht door de gemeente Leiden in 2011. (gearchiveerd) Vrijwel de gehele singelstructuur met vestingwallen was aan de stadszijde voorzien van een extra obstakel in de vorm van de binnenvestgracht.Cultuurhistorisch onderzoek Leiden | Plantsoen, studie door bureau MoNed, 2013-14. Met de stadsuitbreidingen van 1611 (naar het noorden) en 1659 (naar het oosten) werd de singelstructuur gecompleteerd.
Zeven delen Ooit waren er zeven delen van de binnenvestgracht, die op een paar kleinere stukken na alle werden gedempt. Thans herinneren de straatnamen 1e tot en met 5e Binnenvestgracht nog aan de vroegere functie, waarbij alleen door de laatste nog water stroomt. De 5e Binnenvestgracht is niet de oorspronkelijke binnenvestgracht aan de zuidwest-hoek van de vesting, deze werd al voor 1600 gedempt. De 5e Binnenvestgracht liep reeds in de zeventiende eeuw achterlangs het eerste huizenblok aan de stadswallen, terwijl de rest van de binnenvestgracht direct aan de wallen lag.Gedemptegrachtenwandeling, p. 49. Een zesde deel loopt aan de oostrand van de binnenstad, langs de Begraafplaats Groenesteeg, en het zevende deel langs de noordoost-hoek, ten noorden van de Zijlpoort.
Dempingen In de loop van de negentiende eeuw werd duidelijk dat de stadswallen hun defensieve functie hadden verloren en ze werden dan ook goeddeels afgebroken. Materiaal dat daarbij vrijkwam werd bijvoorbeeld gebruikt voor het versmallen van de singels of het dempen van de binnenvestgracht. Dat gebeurde in delen, waaraan het meeste werk tussen 1867 en 1900 werd verricht.Gedemptegrachtenwandeling, p. 50-51.
Jaar Huidige naam Tracé Bijzonderheden Vóór 1600 Deels Hortus botanicus, deels LAKtheater Van Sterrewachtlaan tot Doelensteeg 1645 RembrandtstraatRembrandtstraat: voorheen “Gedamde Vestgraft”., publicatie Waterambacht Leiden, 2018. Van Noordeinde tot Groenhazengracht 1854 1e Binnenvestgracht Van Galgewater tot kort voor Morsstraat Bij uitbreiding Morspoortkazerne 1867 1e Binnenvestgracht Van Steenstraat tot aan de bocht halverwege 1870 Langs Jan van Houtkade Van Koepoortsgracht tot Zijdgracht 1874 Van Doelensteeg tot Rembrandtstraat 1875 Van 5e Binnenvestgracht tot de Vliet 1876 1e Binnenvestgracht Van de bocht tot aan de Morsstraat 1876 Deels 4e Binnenvestgracht, deels Veerstraat Van Levendaal tot Nieuwe Rijn 1880 4e Binnenvestgracht Van Levendaal tot Geregracht 1882 2e Binnenvestgracht Van Steenstraat tot Nieuwe Beestenmarkt 1883 Achterlangs molen De Valk tot Nieuwe Mare 1884 1e Binnenvestgracht Klein stukje tussen Morsstraat en Morspoortkazerne Samen met dempen van een coupure door de stadswallen 1890-1900 Deels 3e Binnenvestgracht Van Korte Mare tot Tweelingstraat 1919-1923 Deels Huigpark, deels Houtmarkt Van Tweelingstraat tot Hendrikstraat 1930 Twee stukjes naast Zijlpoort 1937 Twee stukken naast de meelfabriek In 1983 deels weer opengelegd (nabij Katoenpark)Gedemptegrachtenwandeling, p. 45.
Categorie:Vestingbouw Categorie:Straat in Leiden Categorie:Voormalige gracht in Leiden