Ashwaganda (Withania somnifera) is een plantensoort uit de nachtschadefamilie. De soort kan tot anderhalve meter hoog groeien (struik) en komt voor in delen van Afrika, het Middellandse Zeegebied en Zuid-Azië. In de traditionele Indiase kruidenheelkunde van de Ayurveda speelt ashwagandha een belangrijke rol als afrodisiacum vanwege de libidoverhogende werking.
De werking van Ashwaganda is niet wetenschappelijk onderzocht voor menselijk gebruik.
Op 5 maart 2024 publiceerde het RIVM een risicobeoordeling waarin het instituut adviseerde om geen middelen te gebruiken waarin Ashwaganda verwerkt is.
Bestanddelen De wortels van de struik bevatten diverse alkaloïden zoals anaferine, anahygrine, cuscohygrine, whitaferine A en whitasomniferanolide. Ze bevatten bovendien de actieve bestanddelen van ashwaganda: withanoliden. Deze bestanddelen zijn steroïden en lijken qua werking op het hoofdbestandeel van Panax ginseng. Daarom wordt ashwaganda ook wel Indiase ginseng genoemd. Withanoliden komen voor in alle planten van de nachtschadefamilie, maar in Withanaia somnifera worden de hoogste concentraties gevonden.
Eigenschappen en werking Ashwaganda zou een rustgevende werking hebben. Ashwagandha: A Health Rejuvenator. American Chronicle, 8 september 2008. Daarnaast zou het kruid een algemene versterkende en ontstekingsremmende werking hebben; volgens dieronderzoek zou het libido bij ratten onderdrukt worden Effect of Withania somnifera root extract on the sexual behaviour of male rats. National Center for Biotechnology Information, 2002. Gearchiveerd op 18 februari 2018..
Het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu raadt gebruik van ashwaganda af omdat negatieve bijwerkingen voorkomen. Zo leert ervaring in Nederland dat leverproblemen kunnen ontstaan. Bovendien is bekend dat het middel in het verleden is ingezet om een abortus op te wekken. Daarom wordt inname van ashwaganda met name zwangere vrouwen afgeraden. Er is geen direct klinisch bewijs dat hedendaagse supplementen abortief werken bij normale doseringen.
Gebruik De betekenis van ashwaganda voor de Ayurvedische wereld kan vergeleken worden met de werking van ginseng zoals deze wordt toegepast in de Chinese geneeskunde. Het gebruik zou de fysieke prestaties bevorderen en zou als tonicum bij slapeloosheid ingezet kunnen worden. Protective effect of Withania somnifera Dunal on the behavioral and biochemical alterations in sleep-disturbed mice (Grid over water suspended method). National Center for Biotechnology Information, juni 2007. Gearchiveerd op 14 september 2017.
Categorie:Nachtschadefamilie Categorie:Medicinale plant Categorie:Plant uit het Afrotropisch gebied Categorie:Plant uit het Oriëntaals gebied