AU-atleet van het jaar (tot 2007: KNAU-atleet van het jaar) is een onderscheiding die jaarlijks wordt uitgereikt aan de beste Nederlandse atleet en beste Nederlandse atlete. Alle leden van de Atletiekunie kunnen hun voorkeur via de post of het internet duidelijk maken uit een voorselectie, die is gemaakt door de hoofdcoaches van de Atletiekunie en een afvaardiging van sportjournalisten.
De uitslag wordt begin januari van het volgende jaar bekend door de Atletiekunie en de prijsuitreiking vindt plaats tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de Atletiekunie.
Meerkampster/sprintster Dafne Schippers is met zeven achtereenvolgende KNAU-onderscheidingen verreweg de meest gelauwerde atlete ooit. De tot Nederlandse genaturaliseerde Lornah Kiplagat werd viermaal verkozen tot AU-atlete van het jaar, evenals de middellange- en langeafstandsloopster Sifan Hassan (van Ethiopische komaf). De atleten Jos Hermens, Bert van Vlaanderen en Kamiel Maase, allen gespecialiseerd op de lange afstand, de middellangeafstandsloopsters Gerda Kraan, Ilja Keizer-Laman en Elly van Hulst, de discuswerpers Ria Stalman en Erik de Bruin en de meerkampers Sylvia Barlag en Eelco Sintnicolaas wonnen de prijs elk driemaal.
Geschiedenis In 1933 heette de prijs Sauer-beker en werd uitgereikt aan de beste Nederlandse atleet of atlete van dat jaar. Fanny Blankers-Koen was de enige die deze beker driemaal ontving. Door het laakbare gedrag van Sauer tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de prijs in 1946 omgedoopt tot KNAU-beker.
Senioren Bij de mannen werd de prijs vanaf 1959 de Herman van Leeuwen Beker genoemd, welke tussen 1927 en 1950 al eerder werd uitgereikt, maar dan aan de club die het beste totaalresultaat had behaald op drie estafettes bij de nationale kampioenschappen. Sedert 1993 heet deze prestatieprijs Atleet van het jaar.Bij de dames bleef de prijs KNAU-beker en later Atletiekunie Beker heten tot in 1993; sindsdien heet de prestatieprijs Atlete van het jaar. Onderscheidingen. Gearchiveerd op 3 januari 2023.
Junioren Voor de jongens junioren was de Albert Spree Beker ingesteld in 1951, een wisselprijs.Voor de meisjes junioren was de Fanny Blankers-Koen plaquette ingesteld in 1959, eveneens een wisselprijs. Tegenwoordig heten beide prestatieprijzen Talent van het jaar.
Daarnaast is in 2004 de Joke van Rijswijk-prijs ingesteld voor atleten met een lichamelijke of verstandelijke beperking (of ook voor organisaties met verdiensten op het gebied van ontwikkeling van atletiek voor zulke atleten). Dé Jeugdprijs wordt sedert 2008 toegekend aan de atletiekvereniging met de meest verdienstelijke jeugdwerking.
Winnaars Sauer-beker Jaar Atleet of Atlete 1933 Tinus Osendarp 1934 niet uitgereikt 1935 niet uitgereikt 1936 Wil van Beveren 1937 Fanny Koen 1938 Nel van Balen Blanken 1939 Jan Brasser 1940 Fanny Blankers-Koen 1941 Wim Peters 1942 Chris Berger 1943 Fanny Blankers-Koen 1944 niet uitgereikt 1945 niet uitgereikt
KNAU-beker Jaar Atleet of Atlete 1946 vrouwen estafette 1947 Jef Lataster 1948 Frits de Ruijter 1949 Joop Overdijk 1950 Wim Slijkhuis 1951 Nico Lutkeveld 1952 Puck Brouwer 1953 Wil Lust 1954 Janus van der Zande 1955 Cor Aafjes 1956 Frans Künen 1957 Hannie Bloemhof 1958 Dini Hobers
Atleet/atlete van het jaar Voorheen Atletiekunie Beker voor dames senioren (wisselprijs), ingesteld in 1993 en de Herman van Leeuwen Beker voor heren senioren (wisselprijs), ingesteld in 1959. Vanaf 2018 wordt de atlete/atleet van het jaar onderscheiden.www.atletiekunie.nl. Gearchiveerd op 28 september 2023. Jaar Atleet Atlete 1959 Eef Kamerbeek Gerda Kraan 1960 Eef Kamerbeek Joke Bijleveld 1961 Cees Koch Gerda Kraan 1962 Cees Koch Gerda Kraan 1963 Henk Evers Lia Hinten 1964 Frans Luitjes Tilly van der Zwaard 1965 Fred van Herpen Ilja Laman enHilda van Doorn 1966 Leo de Winter Corrie Bakker 1967 Piet Olofsen Mia Gommers 1968 Ed de Noorlander Mia Gommers 1969 Ben Lesterhuis Wilma van den Berg 1970 Bram Wassenaar Ilja Keizer-Laman 1971 Egbert Nijstad Els van Noorduyn 1972 Jos Hermens Ilja Keizer-Laman 1973 Haico Scharn Mieke Sterk 1974 Jos Hermens Ciska Jansen 1975 Jos Hermens Mieke van Doorn 1976 Ruud Wielart Ria Stalman 1977 Ruud Wielart Mirjam van Laar 1978 Gerard Tebroke Sylvia Barlag 1979 Harry Schulting Sylvia Barlag 1980 Gerard Nijboer Sylvia Barlag 1981 Hans Koeleman Els Vader 1982 Gerard Nijboer Carla Beurskens 1983 Rob Druppers Ria Stalman 1984 Erik de Bruin Ria Stalman 1985 Rob Druppers Carla Beurskens 1986 Han Kulker Nelli Cooman 1987 Han Kulker Elly van Hulst 1988 Robert de Wit Elly van Hulst 1989 Emiel Mellaard Elly van Hulst 1990 Erik de Bruin Ellen van Langen 1991 Erik de Bruin Letitia Vriesde 1992 Robert de Wit Ellen van Langen 1993 Bert van Vlaanderen niet uitgereikt 1994 Bert van Vlaanderen Nelli Cooman 1995 Bert van Vlaanderen Sharon Jaklofsky 1996 Marko Koers Sharon Jaklofsky 1997 Marko Koers Corrie de Bruin 1998 Robin Korving Corrie de Bruin 1999 Kamiel Maase Lieja Koeman 2000 Simon Vroemen Lieja Koeman 2001 Kamiel Maase Letitia Vriesde 2002 Simon Vroemen Jacqueline Poelman 2003 Kamiel Maase Lornah Kiplagat 2004 Chiel Warners Karin Ruckstuhl 2005 Rens Blom Lornah Kiplagat 2006 Bram Som Karin Ruckstuhl 2007 Rutger Smith Lornah Kiplagat 2008 Rutger Smith Lornah Kiplagat 2009 Martijn Nuijens Jolanda Keizer 2010 Eelco Sintnicolaas Yvonne Hak 2011 Eelco Sintnicolaas Dafne Schippers 2012 Churandy Martina Dafne Schippers 2013 Ignisious Gaisah Dafne Schippers 2014 Eelco Sintnicolaas Dafne Schippers 2015 Liemarvin Bonevacia Dafne Schippers 2016 Churandy Martina Dafne Schippers 2017 Menno Vloon Dafne Schippers 2018 Sifan Hassan 2019 Sifan Hassan 2020 - 2021 Sifan Hassan 2022 Femke Bol 2023 Femke Bol 2024 Sifan Hassan 2025 Jessica Schilder
Zie ook Wereldatleet van het jaar European Athlete of the Year Trophy
Categorie:Nederlandse sportprijs Categorie:Atletiekprijs