thumb|150px|De Italiaanse kampioenentrui Het Italiaans kampioenschap wielrennen op de weg is in de vier onderdelen wegwedstrijd en individuele tijdrit bij zowel de mannen als de vrouwen een jaarlijkse georganiseerde wielerwedstrijd waarin om de nationale titel van Italië wordt gestreden. De kampioen mag een jaar lang rijden in een trui in de kleuren van de Vlag van Italië in de categorie waarin de trui is behaald.
Het kampioenschap op de weg voor mannen werd voor het eerst in 1885 gehouden en werd gewonnen door Giuseppe Loretz. Het Italiaans kampioenschap op de weg heeft in de volgende jaren niet plaatsgevonden: 1894, 1895, van 1897 tot 1905, van 1915 tot 1918 en in 1944.
De kampioenen van 2022 in de wegwedstrijd zijn Filippo Zana en Elisa Balsamo en in het tijdrijden Filippo Ganna en Elisa Longo Borghini.
Mannen Wegwedstrijd thumb|Michele Dancelli won in 1965 en '66. thumb|Mario Cipollini won in 1996. thumb|Daniele Nardello won in 2001. thumb|Paolo Bettini won in 2003 en 2006. thumb|Giovanni Visconti werd Italiaans kampioen in 2007, 2010 en 2011. thumb|Filippo Simeoni won in 2008. thumb|Filippo Pozzato won in 2009. thumb|Vincenzo Nibali won in 2014 en 2015. thumb|Giacomo Nizzolo won in 2016 en 2020. thumb|Fabio Aru won in 2017. Jaar Kampioen Tweede Derde 1885 Giuseppe Loretz Adolfo Mazza Larroque 1886 Geo Davidson Giuseppe Loretz Tos 1887 Gilberto Marley Adolfo Mazza Faruffini 1888 Gilberto Marley Buttolo Storero 1889 Gilberto Marley Ambrogio Robecchi Capella 1890 Carlo Braida De Paoli Luigi Cantu 1891 Ambrogio Robecchi Luigi Cantu Giuseppe Berti 1892 Luigi Cantu Adolfo Ruscelli Enrico Tarlarini 1893 Giuseppe Moreschi Arturo Nuvolari Carlo Dani 1896 Giovanni Da Montelatico Degrez 1906 Giovanni Cuniolo Battista Danesi Mario Fortuna 1907 Giovanni Cuniolo Felice Galazzi Giovanni Rossignoli 1908 Giovanni Cuniolo Carlo Galetti Pierino Albini 1909 Dario Beni Carlo Bruschera Giovanni Cuniolo 1910 Emilio Petiva Luigi Ganna Eberardo Pavesi 1911 Dario Beni Ugo Agostoni Vincenzo Borgarello 1912 Angelo Gremo Dario Beni Giuseppe Azzini 1913 Costante Girardengo Lauro Bordin Emanuele Garda 1914 Costante Girardengo Luigi Lucotti Giuseppe Azzini 1919 Costante Girardengo Alfredo Sivocci Luigi Lucotti 1920 Costante Girardengo Gaetano Belloni Giovanni Brunero 1921 Costante Girardengo Giovanni Brunero Federico Gay 1922 Costante Girardengo Bartolomeo Aimo Giovanni Brunero 1923 Costante Girardengo Giovanni Brunero Federico Gay 1924 Costante Girardengo Federico Gay Michele Gordini 1925 Costante Girardengo Alfredo Binda Gaetano Belloni 1926 Alfredo Binda Costante Girardengo Giovanni Brunero 1927 Alfredo Binda Domenico Piemontesi Giuseppe Pancera 1928 Alfredo Binda Antonio Negrini Costante Girardengo 1929 Alfredo Binda Antonio Negrini Domenico Piemontesi 1930 Learco Guerra Alfredo Binda Allegro Grandi 1931 Learco Guerra Fabio Battesini Luigi Giacobbe 1932 Learco Guerra Remo Bertoni Alfredo Binda 1933 Learco Guerra Remo Bertoni Alfredo Bovet 1934 Learco Guerra Mario Cipriani Aldo Canazza 1935 Gino Bartali Aldo Bini Vasco Bergamaschi 1936 Giuseppe Olmo Giovanni Cazzulani Olimpio Bizzi 1937 Gino Bartali Cesare Del Cancia Olimpio Bizzi 1938 Olimpio Bizzi Gino Bartali Glauco Servadei 1939 Mario Vicini Pietro Rimoldi Diego Marabelli 1940 Gino Bartali Pietro Rimoldi Osvaldo Bailo 1941 Adolfo Leoni Aldo Bini Cino Cinelli 1942 Fausto Coppi Mario Ricci Gino Bartali 1943 Mario Ricci Fiorenzo Magni Glauco Servadei 1945 Severino Canavesi Glauco Servadei Sergio Maggini 1946 Aldo Ronconi Gino Bartali Vito Ortelli 1947 Fausto Coppi Vito Ortelli Mario Ricci 1948 Vito Ortelli Fausto Coppi Luciano Maggini 1949 Fausto Coppi Luciano Maggini Adolfo Leoni 1950 Antonio Bevilacqua Alfredo Martini Mario Ricci 1951 Fiorenzo Magni Gino Bartali Antonio Bevilacqua 1952 Gino Bartali Giuseppe Minardi Rinaldo Moresco 1953 Fiorenzo Magni Nino Defilippis Loretto Petrucci 1954 Fiorenzo Magni Fausto Coppi Giuseppe Minardi 1955 Fausto Coppi Giuseppe Minardi Fiorenzo Magni 1956 Giorgio Albani Cleto Maule Pierino Baffi 1957 Ercole Baldini Alfredo Sabbadin Giorgio Albani 1958 Ercole Baldini Nino Defilippis Aldo Moser 1959 Diego Ronchini Adriano Zamboni Angelo Conterno 1960 Nino Defilippis Rino Benedetti Angelo Conterno 1961 Arturo Sabbadin Arnaldo Pambianco Giuliano Bernardelle 1962 Nino Defilippis Guido Carlesi Franco Cribiori 1963 Bruno Mealli Vendramino Bariviera Walter Martin 1964 Guido De Rosso Franco Cribiori Italo Zilioli 1965 Michele Dancelli Vittorio Adorni Franco Cribiori 1966 Michele Dancelli Italo Zilioli Vito Taccone 1967 Franco Balmamion Michele Dancelli Vittorio Adorni 1968 Felice Gimondi Vito Taccone Michele Dancelli 1969 Vittorio Adorni Vito Taccone Italo Zilioli 1970 Franco Bitossi Felice Gimondi Marino Basso 1971 Franco Bitossi Felice Gimondi Enrico Paolini 1972 Felice Gimondi Franco Bitossi Michele Dancelli 1973 Enrico Paolini Marcello Bergamo Italo Zilioli 1974 Enrico Paolini Felice Gimondi Marino Basso 1975 Francesco Moser Valerio Lualdi Constantino Conti 1976 Franco Bitossi Francesco Moser Wladimiro Panizza 1977 Enrico Paolini Marcello Bergamo Francesco Moser 1978 Pierino Gavazzi Francesco Moser Giuseppe Saronni 1979 Francesco Moser Giovanni Battaglin Claudio Bortolotto 1980 Giuseppe Saronni Giovanni Battaglin Gianbattista Baronchelli 1981 Francesco Moser Wladimiro Panizza Alfredo Chinetti 1982 Pierino Gavazzi Claudio Torelli Gianbattista Baronchelli 1983 Moreno Argentin Giovanni Battaglin Alessandro Paganessi 1984 Vittorio Algeri Silvano Contini Daniele Caroli 1985 Claudio Corti Stefano Colagè Stefano Giuliani 1986 Claudio Corti Roberto Visentini Massimo Ghirotto 1987 Bruno Leali Alberto Elli Emanuele Bombini 1988 Pierino Gavazzi Giuseppe Saronni Maurizio Fondriest 1989 Moreno Argentin Gianni Bugno Giorgio Furlan 1990 Giorgio Furlan Roberto Pelliconi Flavio Giupponi 1991 Gianni Bugno Franco Chioccioli Claudio Chiappucci 1992 Marco Giovannetti Gianni Faresin Maurizio Fondriest 1993 Massimo Podenzana Gianni Bugno Davide Cassani 1994 Massimo Podenzana Francesco Casagrande Gianni Faresin 1995 Gianni Bugno Paolo Lanfranchi Andrea Tafi 1996 Mario Cipollini Mario Traversoni Endrio Leoni 1997 Gianni Faresin Francesco Casagrande Valentino Fois 1998 Andrea Tafi Daniele Nardello Alberto Elli 1999 Salvatore Commesso Roberto Petito Alberto Elli 2000 Michele Bartoli Gilberto Simoni Daniele Nardello 2001 Daniele Nardello Michele Bartoli Daniele De Paoli 2002 Salvatore Commesso Dario Frigo Francesco Casagrande 2003 Paolo Bettini Filippo Pozzato Salvatore Commesso 2004 Cristian Moreni Sergio Marinangeli Mauro Gerosa 2005 Enrico Gasparotto Filippo Pozzato Massimo Giunti 2006 Paolo Bettini Mirko Celestino Danilo Di Luca 2007 Giovanni Visconti Paolo Bossoni Davide Rebellin 2008 Filippo Simeoni Giovanni Visconti Filippo Pozzato 2009 Filippo Pozzato Damiano Cunego Luca Paolini 2010 Giovanni Visconti Ivan Santaromita Alessandro Ballan 2011 Giovanni Visconti Mauro Santambrogio Simone Ponzi 2012 Franco Pellizotti Danilo Di Luca Moreno Moser 2013 Ivan Santaromita Michele Scarponi Davide Rebellin 2014 Vincenzo Nibali Davide Formolo Matteo Rabottini 2015 Vincenzo Nibali Francesco Reda Diego Ulissi 2016 Giacomo Nizzolo Gianluca Brambilla Filippo Pozzato 2017 Fabio Aru Diego Ulissi Rinaldo Nocentini 2018 Elia Viviani Giovanni Visconti Domenico Pozzovivo 2019 Davide Formolo Sonny Colbrelli Alberto Bettiol 2020 Giacomo Nizzolo Davide Ballerini Sonny Colbrelli 2021 Sonny Colbrelli Fausto Masnada Samuele Zoccarato 2022 Filippo Zana Lorenzo Rota Samuele Battistella 2023 Simone Velasco Lorenzo Rota Kristian Sbaragli 2024 Alberto Bettiol Lorenzo Rota Edoardo Zambanini 2025 Filippo Conca Alessandro Covi Thomas Pesenti 2026 Jonathan Milan Tommaso Dati Alessandro Romele
Tijdrit Jaar Kampioen Tweede Derde 1995Massimiliano LelliAndrea ChiuratoLuca Scinto 1996Marco Fincato Fabio Roscioli Massimo Podenzana 1997Dario AndriottoCarlo FincoCristian Salvato 1998Marco VeloLuca SironiMirko Gualdi 1999Marco VeloRiccardo ForconiDaniele Nardello 2000Marco VeloDaniele ContriniDiego Ferrari 2001Andrea PeronOorspronkelijke winnaar Marco Velo wegens doping gediskwalificeerd.Daniele ContriniJuri Alvisi 2002Dario FrigoFilippo PozzatoJuri Alvisi 2003Gianpaolo MondiniManuel QuinziatoAndrea Rossi 2004Dario CioniAndrea PeronMarco Pinotti 2005Marco PinottiMarzio BruseghinDario Cioni 2006Marzio BruseghinMarco PinottiManuel Quinziato 2007Marco PinottiOorspronkelijke winnaar Luca Ascani wegens doping gediskwalificeerd.Vincenzo NibaliManuel Quinziato 2008Marco PinottiLuca CelliMaurizio Biondo 2009Marco PinottiGabriele BosisioMaurizio Biondo 2010Marco PinottiDario CataldoManuel Quinziato 2011Adriano MaloriManuele BoaroAlan Marangoni 2012Dario CataldoAdriano MaloriMarco Pinotti 2013Marco PinottiStefano PirazziAdriano Malori 2014Adriano MaloriDario CataldoAlan Marangoni 2015Adriano MaloriMoreno MoserDaniele Bennati 2016Manuel QuinziatoManuele BoaroMoreno Moser 2017Gianni MosconFabio FellineManuel Quinziato 2018Gianni MosconFilippo GannaFabio Felline 2019Filippo GannaAlberto BettiolAlessandro De Marchi 2020Filippo GannaAlessandro De MarchiEdoardo Affini 2021 Matteo SobreroEdoardo AffiniMattia Cattaneo 2022 Filippo Ganna Mattia Cattaneo Edoardo Affini 2023 Filippo Ganna Mattia Cattaneo Matteo Sobrero 2024 Filippo Ganna Edoardo Affini Filippo Baroncini 2025 Filippo Ganna Filippo Baroncini Mattia Cattaneo 2026 Filippo Ganna Luca Giaimi Mattia Cattaneo
Vrouwen Wegwedstrijd thumb|Elena Cecchini was Italiaans kampioene in 2014, 2015 en 2016. thumb|Elisa Longo Borghini won in 2017 en 2020. thumb|Marta Cavalli won in 2018. thumb|Marta Bastianelli won in 2019.