Clairy Ruth Polak (Amsterdam, 30 mei 1956 – aldaar, 31 augustus 2023) was een Nederlandse journaliste, radio- en televisiepresentatrice en schrijfster.

Biografie Polak, geboren en getogen in Amsterdam, was enig kind van de cabaretiers Katja Berndsen en Alexander Pola, de artiestennaam van Abraham Polak. Haar vader was Joods, maar Polak zelf werd niet-joods opgevoed. Ze schreef voor het bulletin van het Nederlandse Auschwitz Comité en reisde een keer mee naar het uit de Tweede Wereldoorlog stammende voormalige concentratiekamp Auschwitz.

Radio- en tv-werk Polak studeerde na het gymnasium in 1974 korte tijd politicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze begon haar mediacarrière bij de Uitkrant. In 1987 presenteerde ze tv-uitzendingen van de Partij van de Arbeid in het kader van de Zendtijd voor Politieke Partijen.https://youtu.be/JkVjGEPgIpI?si=LKG17Cj5pn2qnfJc Youtube

In 1988 ging ze werken als bureauredacteur bij de publieke omroep VARA. Twee jaar later werd ze daar politiek verslaggever voor de radio. Later werd ze onder meer presentator van het radioprogramma De Editie. In 1995 maakte ze de overstap naar het Radio 1 Journaal, waar ze op 1 september aan de slag ging. In 1998 werd ze uitgeroepen tot beste Nederlandse radiomaker van dat jaar. In 2002 keerde Polak terug bij de VARA, waar ze op 1 juni 2002 presentator werd van de radioprogramma's De Ochtenden en Ophef en Vertier, het laatste met interviews met Nederlanders uit de wereld van cultuur en kunst.

Toen ze door VARA-voorzitter Vera Keur gevraagd werd het actualiteitenprogramma NOVA te presenteren, stopte Polak met het presenteren van Ophef en Vertier. NOVA was haar debuut als televisie-presentatrice. Ze werkte voor dat programma van 27 januari 2003 tot 2 september 2010. In 2010 ontving ze de Sonja Barend Award vanwege haar interview met Hans van Goor in NOVA in 2009. Op 12 november 2005 was ze te gast in Dit was het nieuws, met René Mioch. In 2009 kwam er behoefte aan een nieuw actualiteitenprogramma in de plaats van NOVA. Het kreeg de naam Nieuwsuur. Polak zou alsnog interviewer voor dit programma worden. Dit bleef ze slechts kort tot oktober 2010, omdat ze volgens de hoofdredactie niet meer paste bij de signatuur van dat programma. Zijzelf interpreteerde dat alsof ze te links werd gevonden.

Vanaf de zomer van 2006 was zij daarnaast Buitenhof gaan presenteren, in afwisseling met Peter van Ingen en Pieter Jan Hagens. Op 10 juni 2012 stopte ze met haar aandeel in het programma Buitenhof om zich nog meer te richten op de radio, waar ze Maartje van Weegen opvolgde als presentator van het Radio 4-programma De Klassieken. Ze was toen al presentator van het radioprogramma Met het Oog op Morgen. Zij deed dit tot 1 januari 2014. Bij haar laatste uitzending haalde ze hard uit naar zendermanager Marwil Straat, die kennelijk vond dat Polak moest vertrekken omdat de luistercijfers daalden.

Vanaf 2011 presenteerde ze het HUMAN-programma Het Filosofisch Kwintet,'We doen geen concessies', www.volkskrant.nl, 20 juni 2011, geraadpleegd 2 sept. 2023 waarin ze samen met filosoof Ad Verbrugge (tot 2016) en wisselende gasten een actueel thema besprak. Vanaf 2017 presenteerde ze dit programma zonder Verbrugge, maar met een wisselende stamgast. Daarnaast presenteerde ze het programma De Waan van de Dag en het VPRO TV Lab-programma Take 10, dat in totaal tweemaal werd gemaakt.

Ze ontving onderscheidingen als Beste radiomaker 1998, de Sonja Barend Award 2010 en in 2014 de oeuvreprijs, de Ere-Zilveren Reissmicrofoon.

Ander werk In 2017 speelde zij een rol in het toneelstuk Terror, als voorzitter van de rechtbank. In 2017-2018 was Polak het journalistieke geweten bij de podcast-app Trees van Human en de VPRO. In 2019 verscheen haar autobiografische debuutroman Voorbij, voorbij over haar eigen leven en dat van haar man Nico Commijs (1944-2019), een financieel adviseur, die op 75-jarige leeftijd aan de ziekte van Alzheimer overleed.

Overlijden Polak overleed op 31 augustus 2023 op 67-jarige leeftijd in Amsterdam. Ze leed al vijf jaar aan borstkanker en was ongeneeslijk ziek. Ze vertelde dat aan niemand en liet zich ook niet behandelen. Ze slikte thuis zonder de aanwezigheid van anderen en zonder het vooraf aan iemand bekendgemaakt te hebben het zelfdodingsmiddel X, waaraan ze overleed.<ref>Gijs Beukers Clairy Polak hield haar ziekte en zelfgekozen dood geheim. ‘Wat zitten daar voor beslissingen achter?’, de Volkskrant, 30 mei 2026</ref> Volgens enkele van haar vrienden was ze niet meer gelukkig en was de sprankeling uit haar ogen verdwenen na het overlijden van haar partner.

Opvattingen van en over Polak Polak vertelde in interviews dat radio haar voorkeur had. Bij de radio gaat het volgens Polak meer over de inhoud en het medium is sneller. Bovendien moest ze voor de televisie make-up gebruiken, voorgeschreven kleding dragen, iets wat ze "helemaal niets" vond, volgens haar vriend en collega-journalist Ton van Brussel. Ze gebruikte dan ook maar weinig opsmuk, al paste zij zich aan. Ook op de TV hield zij vooral van serieuze discussies over actuele thema’s.

Op de radio werd Polak vaak als "haaibaai"'Haaibaai' Clairy Polak vermaakt zich prima zonder televisie, www.ad.nl, 23 juni 2018, geraadpleegd 2 sept. 2023 gezien door haar felle manier van interviewen. Mogelijk kwam dat doordat ze een vrouw was; van mannelijke journalisten wordt een kritische houding gewoon verwacht. Ook op de televisie vielen haar felle interrupties op. Over haar werkwijze vertelde ze: "Als interviewer luister ik goed en stel ik dan pas vragen, het zijn mijn eigen woorden, ik improviseer doorlopend."

Rond 2008/2009 werd zij als het gezicht van linkse journalistiek gezien, wat deel uitmaakte van het algehele verwijt dat de actualiteitenprogramma's te politiek-links georiënteerd zouden zijn.

Polak beet in een interview in Elsevier van zich af: "Het idee heerst dat kritisch zijn hetzelfde is als links zijn. Ik weet wel dat ik een kritische journaliste ben en dat wil ik ook zijn. Maar ik wil niet worden weggezet als een linkse journaliste. Enfin, de discussie is nu in mijn voordeel beslist".

Publicaties Onder meer. Geraadpleegd op 21 juni 2020. 1986 met Marijke Hoving en Sieto Hoving: Het is nooit beloofd dat het leuk zou worden, Kampen: La Rivière & Voorhoeve, . 1987 met Kors van Bennekom en Coen Whi: Uitmarkt: de opening van het culturele seizoen, Amsterdam: AUB Amsterdams Uit Buro, 1987. 1997 met Bo van der Meulen: [Jan Kal, geen plaats: VARA, 1997. Reeks Ophef en vertier, 08-12-1997. Audioboek. Gesprek met dichter Jan Kal over zijn bundel '1000 sonnetten' (1997). 2005: 26000 gezichten, het debat, [geen plaats], 2005. Video over uitgeprocedeerde asielzoekers. 2010: Europa: situatie in Ierland, Hilversum: NPS/VARA/VPRO, 2010. Dvd-video, Buitenhof, 28-11-2010. 2012 met Ad Verbrugge en Marc Joosten: De ziel van de verzorgingsstaat, Hilversum: Human, 2012. Reeks: Het filosofisch kwintet, video. 2019: Voorbij, voorbij, autobiografische roman, Amsterdam: Meulenhoff.

Noten

Externe link Interview met Clairy Polak, NCRV Gids, 2003

Categorie:Nederlands journalist Categorie:Nederlands radiopresentator Categorie:Nederlands televisiepresentator