Johannes (Hans) Werkman (Uithuizermeeden, 12 februari 1939) is een Nederlandse dichter, schrijver en literair criticus van protestantse signatuur. Hij heeft ook incidenteel geschreven onder de pseudoniemen Johannes Grashuis en Noortje Cox. Zijn bekendste werken zijn de biografie van Willem de Mérode, Een calvinist leest Maarten 't Hart en De Kwekeling.
Levensloop Hans Werkman groeide op in het Groningse Uithuizermeeden als derde zoon in een schoenmakersgezin met vier kinderen. In Werkmans geboortedorp was Willem de Mérode, over wie Werkman een biografie zou schrijven, van 1907 tot 1924 onderwijzer geweest. Werkman bezocht de gereformeerde kweekschool in Enschede en behaalde de aktes MO-A en MO-B. Hij was onderwijzer in Breezand, Ommen en Kampen en is leraar Nederlands geweest aan het Zutphense Baudartius College en het Johannes Fontanus College in Barneveld.
Hans Werkman is in 2004 gepromoveerd op De haven uitgraven. De wereld van J.K. van Eerbeek (Meindert Boss 1898-1936).
In 1977 onderging Werkman een hartoperatie in de Verenigde Staten (Houston, Texas) bij de vermaarde hartchirurg Denton Cooley. Hiervan deed hij verslag in Het hart op tafel (1979) en Dagboek open-hartoperatie (1981).
Hans Werkman woont in Amersfoort, is getrouwd met Nelie Rietveld en heeft vijf kinderen. Hij is lid van de Nederlandse Gereformeerde Kerken en bekleedde daar het ambt van ouderling.
Werk Werkman schreef kinderboeken, gedichten, verhalen, romans, kritieken, beschouwingen, dagboeken en biografieën. Als schrijver, literair criticus en biograaf van Willem de Mérode, J.K. van Eerbeek en schrijver van biografische schetsen over Nel Benschop, Ida Gerhardt, Bé Nijenhuis, Jo van Dorp-Ypma en Kees van Duinen is Hans Werkman sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw een vooraanstaande figuur binnen de christelijke literatuur in Nederland. Hij is de mede-oprichter van de christelijke literaire tijdschriften Woordwerk en Liter. Hij was van 1974 tot 2024 recensent en columnist van het Nederlands Dagblad (ND). Vooral met Willem de Mérode heeft Werkman zich sinds het begin van de jaren zeventig continu beziggehouden.
Hij leverde verder onder meer bijdragen aan het Calvinistisch Jongelingsblad (1965-1969), Onze eigen Krant (1965-1995), de Elisabethbode (1977-2000), Hollands Maandblad, Jaarboek Gerrit Achterberg en Maatstaf (tijdschrift). Werkman heeft meegewerkt aan de Winkler Prins Lexicon van de Nederlandse Letterkunde (1986)
In 1986 ontving Werkman de Henriëtte de Beaufort-prijs 1986 voor De wereld van Willem de Mérode. Hij was jurylid van de Dr. C. Rijnsdorp Prijs (1993) en de Puntkomma-poëzieprijs (1997-1998).
Hans Werkman is de samensteller van vele bloemlezingen en is ook als vertaler actief geweest.
In opdracht van de BCB (Brancheorganisatie voor het Christelijke Boeken- en Muziekvak) schreef Werkman het 'alternatieve boekenweekgeschenk' voor de 'Actieweek voor het christelijke boek', de novelle Een dagje naar huis (maart 2013).
Publicaties (selectie) Poëzie Duizend bunder nieuwe klei, 1984 De Appelweg. Ballade in honderd strofen op 4 mei, 1985 De klokkepaardjes, 1987 Stel mij vast. Twaalf gedichten, 2004 Duizend bunder (verzamelde gedichten) 2019
Proza Meneer Suykerbuyk en andere ziekenhuisverhalen, 1984 Een avond in de polderkamer, 1986 De klokkepaardjes, 1987 Een avond in de Polderkamer, 1989 (verhalen) Het hondje van Sollie, 1999 Heimie, 2006 Een dagje naar huis, 2013 Martje en de anderen - novellen en verhalen, 2016 Spaanse gaai (bewerking van De Klokkepaardjes), 2020 De Kwekeling, 2023
Kinderboeken Sikandi en de Zoeloeheks, 1969 Jan krijgt een witte arm, 1975 Rinette en Jan hebben pech, 1975 Rinette en Jan aan zee, 1975 Jan, waar is je prikpen?, 1991 Het hart van de mens, 1983 Ik hou mijn spreekbeurt over..., 1984 De tovenaar van Pompifani, 1985
Non-fictie Het leven van Willem de Mérode, 1971 Willem de Mérode. Schrijversprentenboek 18 (met Gerrit Borgers en Gerrit Kamphuis), 1973 Het hart op tafel. Ervaringen en feiten rondom hartoperaties (met P.J. Kuijpers), 1978 Kunstkleppen in het hart, 1979 Hartoperatie! Wat nu?, 1981 Dagboek open-hartoperatie. Wat maakt de patiënt door? Wat doet de chirurg?, 1981 Boekentaal. 20 keer nadenken over literatuur, 1981 Het boek op mijn bureau. Literatuurkritiek in christelijk perspectief, 1981 Een calvinist leest Maarten 't Hart, 1982 Aangekruist. Boekbesprekingen van Biesheuvel tot Wolkers, 1982 Kroniek van meester Keuning. Het leven van de vader van Willem de Mérode (met Ineke Zuiderweg), 1982 Omgaan met literatuur (met G.H. de Leeuw en Jac. Schaeffer), 1983 De wereld van Willem de Mérode (sterk herziene uitgave van Het leven van Willem de Mérode), 1983 Schrijven en geloven (interviews), 1985 Boekopener. De val, De aanslag, De ortolaan en 21 andere boeken besproken, 1985 Vloeken in de moderne literatuur, 1986 Van Harte. Nel Benschop, haar leven en werk, 1987 Gerommel van Büch tot Bommel, 1989 Opwaartsche Wegen. Schrijversprentenboek 28 (mede-redactie), 1989 Boek Werken. Literatuurkritieken, 1990 Lijst van christelijke literatuur 1945-1990, 1991 De Mérode en de jongens, 1991 'Zo'n wonderlijke club'. 75 jaar Bond tegen het vloeken (met J.H. van de Bank), 1992 Kees & Co. Kritieken, 1994 Spitten en (niet) moe worden. Leven en werk van Bé Nijenhuis, 1995 Uren uit het leven van Ida Gerhardt, 1997 Gesprek in de Neumshutte : Wilma Vermaat over Willem de Mérode, 1999 'En alles vloekte, maar hij vloekte niet.' Misbruik en gebruik van Gods naam in moderne literatuur, 2001 Boven de polder de hemel. Over Jo van Dorp-Ypma, 2004 De haven uitgraven. De wereld van J.K. van Eerbeek (Meindert Boss 1898-1936) (proefschrift), 2004Zie: De haven uitgraven bij Google Books (gedeeltelijke weergave) Wachten bij brug 8 (columns), 2007 Bijeen met man en muis (verzamelde essays en interviews), 2009 Bitterzoete overvloed. De wereld van Willem de Mérode, 2011 (de eerste druk, Het leven van Willem de Mérode, verscheen in 1971 en de tweede, sterk herziene druk, De wereld van Willem de Mérode in 1983; deze 'derde' druk is weer een sterk herziene uitgave van de tweede druk) Boekjes bij de thee (columns), 2013 Kees van Duinen, Tegen de ruit, Zijn leven, zijn gedichten, 2015 Van De Bosrand tot de Witte Huisjes. Een kleine historie van Schrijverscontact 1970-2020, 2021
Externe link
Categorie:Nederlands dichter Categorie:Nederlands kinderboekenschrijver Categorie:Nederlands literatuurcriticus Categorie:Nederlands schrijver Categorie:Nederlands biograaf