miniatuur|Zie ook: H1N1 live map, WHO updates miniatuur|Metroreizigers in Mexico-Stad met mondkapjes om zichzelf te beschermen De Mexicaanse griep, officieel Nieuwe Influenza A (H1N1),Nieuwe Influenza A (H1N1), RIVMRIVM: Influenza A (H1N1), RIVMWHO/Europe 'influenza A (H1N1) en aanvankelijk ook wel varkensgriep is een griepvirus dat in 2009 een pandemie veroorzaakte. Het virus behoort tot een nieuwe stam van het H1N1-varkensgriepvirus en had zijn oorsprong in Mexico in maart 2009.

Het virus manifesteerde zich voor het eerst in Mexico en breidde zich in april uit naar de Verenigde Staten en al snel ook naar andere landen. Op 11 juni verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat het uitbreken van Influenza A (H1N1) een pandemie is.Mexicaanse griep is pandemie, De Tijd, 11 juni 2009 Op 16 juli meldde de WHO dat het aantal Mexicaansegriepgevallen inmiddels niet meer te tellen was.Griep niet meer te tellen, NOS, 16 juli 2009 Volgens cijfers van het Amerikaanse Centra voor Ziektebestrijding en -preventie (CDC) waren er op 28 augustus 2009 209.438 besmettingen en ten minste 2.185 doden als gevolg van het virus vastgesteld. Bij sterfgevallen is vaak sprake van een combinatie met één of meerdere andere aandoeningen waardoor de patiënt reeds een sterk verminderde gezondheid heeft. Overlijden aan alleen Mexicaanse griep is zeldzaam.

In veel gevallen verloopt de infectie vrij mild en veel patiënten melden zich daarom niet. Er zijn in totaal 17.483 wereldwijd bevestigde sterfgevallen geweest in 2009.Laboratory-confirmed cases of pandemic (H1N1) 2009 as officially reported to WHO by States Parties to the IHR (2005) as of 28 March 2010 In Nederland waren dit er 60.Stand van zaken Nieuwe Influenza A (H1N1) in Nederland 01 april 2010 Bij de 'gewone' Nederlandse seizoensgriep ligt dit tussen de 250 en de 2000.Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. april 2008 Grieppandemie - PDF De Wereldgezondheidsorganisatie was bezorgd, omdat bij eerdere pandemieën is gebleken dat de agressiviteit van griepvirussen kan veranderen.Assessing the severity of an influenza pandemic, Wereldgezondheidsorganisatie, 11 mei 2009 Dit is bij de Mexicaanse griep niet gebeurd. Vanaf 11 augustus 2010 werd de Mexicaanse griep niet langer een pandemie genoemd.

In 2010 stak het virus opnieuw de kop op. Eind december waren er in het Verenigd Koninkrijk reeds 39 mensen overleden aan de Mexicaanse griep en lagen er in Engeland 738 mensen met het virus op de afdeling intensieve zorg.

In 2015 stak het virus de kop op in India. Op 9 maart 2015 werden 1370 doden gemeld en meer dan 25.000 mensen raakten besmet.

Bij de griepepidemie die in januari 2016 in Nederland heerste, was er voornamelijk sprake van het H1N1-virus.

De term Mexicaanse griep wordt tegenwoordig (anno 2020) nog zelden gebruikt. Men gebruikt doorgaans de term Influenza A/H1N1 voor het virus. Ook wordt deze griep als gewone griep behandeld.

Viruseigenschappen miniatuur|Symptomen van Influenza A (H1N1) bij mensen miniatuur|Genetische samenstelling van het griepvirus HA: Hemagglutinine type 1 (H1) NA: Neuraminidase type 1 (N1) PA: vogel-, Noord-Amerika PB1: menselijk, aanwezig in een H3N2-virus uit 1993 PB2: vogel-, Noord-Amerika NP: varkens-, Noord-Amerika M: varkens-, Eurazië NS: varkens-, Noord-Amerika

Genetica en symptomen Deze nieuwe virusstam is een reassortment van een aantal stammen van het H1N1-griepvirus, waaronder humane griep, vogelgriep en varkensgriep.

Wereldwijd overlijden er jaarlijks tussen de 250.000 en 500.000 mensen aan griep. Influenza - WHO, laatst bijgewerkt: maart 2003. Bezocht op 27 april 2009 De slachtoffers zijn doorgaans ouderen, zeer jonge kinderen en mensen met een zwakke gezondheid. Dit is bij deze griep niet anders. Het virus is niet gevaarlijker dan andere griepvirussen, maar kan echter dieper in de luchtwegen doordringen. Dit vergroot mogelijk de kans op een longontsteking.https://www.nu.nl/gezondheid/2079356/mexicaanse-griep-dringt-diep-door-in-longen.html

Onder de patiënten zijn ook veel jongvolwassenen.Hoogste alarmfase vanwege griepvirus, de Volkskrant, 12 juni 2009. Geraadpleegd op: 16 juli 2009 Het grootste verschil met een normaal griepseizoen is dat 62 tot 85 procent van de slachtoffers van de Mexicaanse griep jonger dan 65 jaar was.https://www.nivel.nl/nl/nieuws/mexicaanse-griep-maakte-wereldwijd-vooral-jonge-slachtoffers Er zijn vermoedens dat deze mensen gevoeliger zijn om deze ziekte te krijgen, wat juist bij hen een cytokinestorm tot gevolg kan hebben.Vaccins Influenza A (H1N1) pas in januari beschikbaar, Elsevier, 10 juni 2009 Regelmatig wordt in de media verwezen naar de Spaanse griep, een pandemie die zich afspeelde in 1918 en 1919, en waarbij tientallen miljoenen mensen stierven, van wie er veel nog jong waren.Spaanse Griep (1918-1920), Histotheek. "Dit keer bleek de griep niet alleen zeer besmettelijk, maar ook erg dodelijk te zijn. Vooral voor jonge personen."

Relatie met varkens en varkensvlees Dit virustype wordt, anders dan de benaming 'varkensgriep' suggereert, niet in de eerste plaats aangetroffen bij varkens. Waarschijnlijk wordt het virus niet door het eten van vlees overgedragen. Bij verhitting boven 70 °C wordt het virus sowieso vernietigd.

Desondanks besloten diverse landen na de uitbraak de grenzen gedeeltelijk of helemaal te sluiten voor varkensvlees.Koersen varkensbedrijven dalen fors vanwege griep, AGD, 28 april 2009Varkensgriep wellicht in Duitsland, RTL Nieuws, 28 april 2009Suriname sluit grenzen voor varkensvlees, Wereldomroep, 28 april 2009 In een dierentuin in de Iraakse hoofdstad Bagdad werden drie wilde zwijnen geslacht.AFP: Iraq culls three wild pigs at Baghdad zoo, Google, 2 mei 2009 De overheid van Egypte besloot alle 250.000 varkens te ruimen.Egyptische varkens wacht brute dood, RTL Nieuws, 17 mei 2009 Deze ruimingen, en ook andere acties tegen varkens en varkensvlees, die veelal plaatsvinden en -vonden in islamitische landen, leidden tot beschuldigingen van discriminatie vanuit de islamitische overheid tegenover de christelijke boeren.Mesters in Egypte voeren voor het laatst, NRC Handelsblad, 4 mei 2009

Hoewel niet veelvoorkomend, zijn er wel gevallen bekend van besmette varkens. De besmetting bleek hier echter van mens op varken, en niet van varken op mens te zijn geschied. Zo bleek begin mei dat een NederlandseVarkensgriep-boer is Nederlander, Meat & Meal, 13 mei 2009 varkensboer in Canada een groot aantal varkens op zijn boerderij had besmet.Canadese varkens besmet met Mexicaanse griep, De Morgen, 3 mei 2009

Ziekteverloop Het virus komt bij praten, hoesten of niezen van een patiënt in de lucht. Website Rijksuniversiteit Groningen, geraadpleegd op 12 december 2009 Zo komt het in de luchtwegen van een volgende patiënt. Ook kan het door lichamelijk contact (handen schudden, zoenen) worden overgebracht, waarbij het virus uiteindelijk in de luchtwegen belandt.

Ongeveer 1 tot 7 dagen na de besmetting treden de eerste symptomen op. De meeste symptomen zijn gelijk aan die van normale griep: koorts, loopneus, spierpijn, keelpijn en hoest. De symptomen diarree en braken zijn bij Influenza A (H1N1) heviger dan bij gewone griep.

Na het optreden van de eerste symptomen duurt de ziekte meestal ongeveer zes dagen. In geval van andere aanwezige aandoeningen kunnen die zich ernstiger ontwikkelen. Dat heeft echter weinig of geen invloed op de duur van de griep.

Een patiënt is besmettelijk (in staat de ziekte over te dragen) zolang hij de symptomen van de griep heeft. In de periode na besmetting, maar voor het optreden van symptomen is de patiënt niet besmettelijk. Doorgaans duurt de besmettelijkheid vijf tot zes dagen, maximaal zeven dagen na de eerste symptomen.

Preventie en behandeling miniatuur|links|Hygiëne is een belangrijk onderdeel van de preventie tegen de Mexicaanse griep

Preventie De besmetting met griep, en dus ook deze griep, gebeurt hoofdzakelijk door met virus besmet slijm; door druppeltjes in de lucht van een hoestende of niezende patiënt en via besmette deurknoppen en andere oppervlakken. Beschermingsmaatregelen zijn bijvoorbeeld het regelmatig handen wassen, het huis schoon houden en zorgen voor een goede ventilatie. Staying healthy is in your hands, Public Health Agency of Canada Het virus leeft in een droge warme omgeving veel korter dan in een vochtige, koele omgeving.

Om de kans te verkleinen dat men een ander besmet, is het aan te bevelen om bij het niezen en hoesten een wegwerpzakdoek te gebruiken, of nadien direct de handen te wassen. Het dragen van een mondkapje biedt enige bescherming tegen druppelbesmetting en/of om anderen te beschermen tegen besmetting door de drager. Tevens verhindert het dat men met besmette handen aan neus of mond komt.

Behandeling De CDC melden dat het virus resistent is tegen Amantadine en Rimantadine, maar wel behandeld kan worden met Oseltamivir en Zanamivir (handelsnamen Tamiflu en Relenza). Op 29 juni 2009 meldde de BBC dat in Denemarken de eerste resistentie van het virus tegen Oseltamivir geconstateerd is.news.bbc.co.uk, 29 juni 2009.

Achtergrond + Grieppandemieën in de twintigste eeuw Pandemie Jaar Influenza A-subtype Doden Sterftegraad Spaanse griep 1918–19 H1N1 20–100 miljoen 4–20% Wereldbevolking: cijfers Aziatische griep 1957 H2N2 2 miljoen < 0,1% Hongkonggriep 1968–69 H3N2 1 miljoen < 0,1% Ieder jaar zorgt griep voor ongeveer 3 tot 5 miljoen ernstig zieken en een kwart tot een half miljoen doden.

Naast deze jaarlijkse griepepidemieën, heeft het influenzavirus A een aantal grote grieppandemieën veroorzaakt, waaronder drie in de twintigste eeuw: de Spaanse griep in 1918–1919, de Aziatische griep in 1957 en de Hongkonggriep in 1968–1969. In deze gevallen ging het telkens om een vorm van het Influenzavirus A, dat door antigene shift zodanig was gemuteerd, dat mensen niet voldoende immuniteit hadden voor het virus. De pandemieën verschilden echter wel in omvang, viruseigenschappen en sterftegraad. Nevenstaande tabel geeft een overzicht van de drie grieppandemieën van de twintigste eeuw, met hun eigenschappen en gevolgen.

Naast deze pandemieën zijn er vaker dreigingen voorgekomen voor een uitbraak, zoals in de Verenigde Staten in 1976, en de Russische griep in 1977, waarbij het in beide gevallen ging om varianten van H1N1. Recenter zijn de uitbraken van SARS en vogelpest-variant H5N1, die er mede voor hebben gezorgd dat overheden en organisaties betere voorzorgsmaatregelen hebben getroffen en alerter zijn geworden op uitbraken.

Geschiedenis thumb|300px|Aantal besmettingsgevallen:

Zie ook: H1N1-livemap, WHO-updates Gevallen van Influenza A (H1N1) in 2009 per land Land GriepgevallenBevestigde gevallen zijn gevallen waarvan in een laboratorium bevestigd is dat het gaat om de Influenza A (H1N1) DodenHet is nog onduidelijk hoeveel personen er precies zijn overleden als gevolg van het virus. Van alle aan varkensgriep toegeschreven overlijdens is bij slechts een deel inmiddels volledig zeker dat dit de doodsoorzaak was. Totaal wereldwijd > 260.000 13.763

Buiten Europa (met meer dan 75 doden per land) > 45.926 2.290 > 6.592 1.632 > 615 1.035 > 17.581 880 648 > 5.710 617 > 11.883 416 > 5.304 208 > 10.043 192 > 32.799 191 > 275 196 172 170 > 12.104 150 147 127 > 476 121 124 107 > 881 96 > 6.751 93 > 1.780 77

Europa (met meer dan 16 doden per land) 415 > 13.471 309Eerste dode in Europa door Mexicaanse griep, NU.nl, 14 juni 2009 > 1.538 271 > 1.125 256 202 > 2.384 193 > 19.015 159 148 > 2.149 82 82 > 2.000 81 > 2.983 70 > 281 67 61 > 206 57 > 1.474 54Eerste dode in Nederland door Mexicaanse Griep (NU.nl)(NOS) > 259 36 35 31 30 30 > 1.336 29 > 1.274 25 > 885 22 18 20.875Aantal griepbesmettingen opnieuw gedaald (redactie.be) 17 Laatst bijgewerkt: 8 jan 2010 18.45 MEZT Noten

Uitbraak en verspreiding